Irak heropent grensposten met Iran na veiligheidsoperatie

Irak begon de grensovergangen met Iran stapsgewijs te heropenen nadat ze kort waren gesloten voor een veiligheidsonderzoek. Aanleiding was de droneaanval op de Saudische East-West-oliepijpleiding, waarvan Bagdad en Riyad zeiden dat die vanaf Iraaks grondgebied was uitgevoerd. Met de gefaseerde aanpak wilde Irak nieuwe aanvallen en diplomatieke escalatie voorkomen, zonder het belangrijke personen- en goederenverkeer met Iran langdurig stil te leggen. 211

Wanneer ging het verkeer weer van start?

• Passagiers: bij Shalamcheh en Al-Shib werd het passagiersverkeer hervat op zondag 13 september om 06.00 uur.
• Commercieel verkeer: Shalamcheh zou volgen op maandag 14 september om 06.00 uur, Mandali op dinsdag 15 september om 06.00 uur en Al-Shib op donderdag 17 september om 06.00 uur. 11

De grensposten Zurbatiyah en Al-Mundhariyah bleven intussen dag en nacht open voor zowel reizigers als vracht. Ook de overgang Bashmakh in de Koerdische Regio bleef operationeel. 11

Vondst van droneapparatuur leidde tot veiligheidsmaatregelen

De Iraakse autoriteiten vonden nabij Al-Shib, in de provincie Maysan dicht bij Iran, apparatuur voor het lanceren van drones. Daarop werden de inlichtingeninspanningen, inspecties en controles aan de grens opgevoerd. Premier Ali al-Zaidi ontsloeg de commandant van de operaties in Maysan en liet onderzoek doen naar dat commando. Later werd ook de provinciale politiechef uit zijn functie gezet en werden hoge veiligheidsfunctionarissen voor onderzoek doorverwezen. 118

Wie de aanval uitvoerde, was publiekelijk nog niet vastgesteld. Geen enkele organisatie eiste de verantwoordelijkheid op. De Islamic Resistance in Iraq, een overkoepelende benaming voor Iraakse gewapende facties die aan Iran zijn gelieerd, ontkende betrokkenheid. Het beschikbare bewijs wees dus op de plaats van lancering, maar leverde geen openbaar bewijs over de daders. 11

Gezamenlijk onderzoek met Iran, terughoudendheid van Saudi-Arabië

Iran verzocht om een gezamenlijk onderzoek naar de lanceerplatforms nabij de gezamenlijke grens; Irak stemde daarmee in. Saudi-Arabië accepteerde vervolgens het verzoek van Bagdad om een onmiddellijke militaire reactie uit te stellen, terwijl Irak de verantwoordelijken probeert te identificeren en verdere lanceringen wil verhinderen. 511

Al-Zaidi stelde dat Irak geen „arena voor rivaliteiten tussen staten” mag worden en dat het land niet mag dienen als uitvalsbasis voor aanvallen op buurlanden. Zijn lijn was tweeledig: het staatsgezag en de grensbeveiliging versterken, maar tegelijk het burgerverkeer en de handel met Iran zoveel mogelijk behouden. 11

Waarom de druk op Bagdad zo groot was

Saudi-Arabië legde de East-West-oliepijpleiding na de aanval tijdelijk stil. Die route was extra belangrijk geworden omdat zij Saudi-Arabië een alternatief biedt voor uitvoer via de Straat van Hormuz, waar de scheepvaart verstoord was. Daardoor nam de druk op Bagdad toe om te laten zien dat Iraaks grondgebied niet zou bijdragen aan een verdere regionale escalatie. 13