Trump: Houthis willen volgens hem geen conflict met de VS

Trump zei tijdens zijn bezoek aan Dublin op 12 september dat de Houthi-beweging uit Jemen contact met Washington had opgenomen om duidelijk te maken dat zij geen conflict met de Verenigde Staten wilde. „De Houthis hebben ons gebeld en ze willen niet met ons vechten”, zei hij tegen verslaggevers. Volgens Trump wilden zij niet dat de VS „achter hen aan” zou gaan. Voor die lezing van Trump was er niet onmiddellijk een openbare bevestiging van de Houthis. 2

Waarom deze uitspraak gewicht kreeg

De opmerkingen kwamen op een moment dat de Houthis snel terrein wonnen langs de Jemenitische kust aan de Rode Zee. Bronnen bij de Jemenitische regering vertelden Reuters dat de groep Perim — ook bekend als Mayun — in de Straat van Bab el-Mandeb had bereikt, na een opmars langs de kust. Posities rond Perim en de nabijgelegen plaats Dhubab kunnen de mogelijkheden vergroten om de scheepvaart door deze nauwe doorgang tussen de Rode Zee en de Golf van Aden te bedreigen. 17

Bab el-Mandeb is een cruciaal knelpunt voor de wereldwijde scheepvaart. Reuters meldde dat Houthi-overheersing daar olieproducenten aan de Golf verder van belangrijke vaarroutes kan afsnijden, nadat de beweging een zeeblokkade tegen Saoedi-Arabië had afgekondigd.

Druk op de alternatieve Saoedische olieroute

Saoedi-Arabië was sterker gaan leunen op export via de Rode Zee doordat verstoringen rond de Straat van Hormuz de scheepvaart vanuit de Golf beperkten. Maar de Oost-Westpijpleiding van het land — die hielp de flessenhals bij Hormuz te omzeilen — werd volgens Reuters tijdelijk stilgelegd na een droneaanval vanuit Irak. 17

De Houthi-opmars richting Bab el-Mandeb zette daarmee ook het andere uiteinde van Saoedi-Arabiës alternatieve olieroute onder druk. Reuters omschreef de operatie als een ontwikkeling die Iran mogelijk invloed geeft op beide voornaamste corridors voor olietransport in de regio. 18

Geen directe Amerikaanse aanvallen

De Saoedische kroonprins Mohammed bin Salman vroeg Trump volgens drie door Reuters aangehaalde bronnen die bekend waren met de zaak in minstens twee telefoongesprekken om Amerikaanse militaire steun tegen de Houthis. Trump ging niet akkoord met Amerikaanse aanvallen, aldus de bronnen. Washington liet Riyad wel weten te zullen helpen met het delen van inlichtingen en met doelinformatie. 1

Daarmee bleef de VS vooralsnog buiten directe militaire interventie, terwijl Trump de vermeende boodschap van de Houthis publiekelijk neerzette als een teken dat een confrontatie met Washington vermeden kon worden.

Trumps verwachtingen over Iran, Hormuz en olie

In Dublin zei Trump dat hij verwachtte dat de oorlog met Iran „heel snel” zou eindigen, maar hij suggereerde ook dat dit na de Amerikaanse tussentijdse verkiezingen in november kon gebeuren. Hij stelde dat Iran dicht bij het verkrijgen van een kernwapen was geweest en dat niet zou worden toegestaan. Volgens berichtgeving over het bezoek zei hij ook dat de situatie rond de Straat van Hormuz „goed zou aflopen” en voorspelde hij dalende olieprijzen.

Dat waren voorspellingen en politieke beoordelingen, geen bevestigde planning voor het einde van de oorlog of voor het volledig heropenen van zeeroutes.

Gesprekken over Hormuz bleven onbeslist

Iran en Oman spraken over een gefaseerd kader voor scheepvaart door de Straat van Hormuz, die al maanden grotendeels gesloten bleef. Volgens Associated Press bespraken zij onder meer een tijdelijke gezamenlijke vaarcorridor en het ruimen van zeemijnen.

Begin september zei Iran dat de onderhandelingen over een tijdelijke veilige route de eindfase hadden bereikt. Iraanse functionarissen waren daarnaast van plan breder te overleggen met ministers van Buitenlandse Zaken uit de Golfregio over veiligheid en scheepvaart. 11

De parallelle crises rond Hormuz en Bab el-Mandeb maken duidelijk wat er achter Trumps uitspraken op het spel staat: zelfs als de Houthis inderdaad een conflict met de VS willen vermijden, verdwijnen de risico's voor regionale scheepvaart, Saoedische olie-exporten en mondiale energiestromen daarmee niet.