JoyIn beschuldigt OpenAI van kopiëren, maar bewijs ontbreekt vooralsnog

JoyIn, een Chinese start-up voor humanoïde robots, beschuldigt OpenAI ervan zowel de technische koers als de visuele presentatie van het bedrijf te hebben overgenomen. CEO Guo Renjie noemde de vermeende overlap een ‘directe distillatie’ van JoyIns werk.

Belangrijk: dit is een onbewezen publieke beschuldiging. CNBC kon de technische en ontwerpclaims niet onafhankelijk verifiëren, OpenAI had bij publicatie niet gereageerd op een verzoek om commentaar en er ligt geen rechterlijke uitspraak. 2

Wat JoyIn OpenAI verwijt

In een op 10 september gedateerde open brief in het Chinees schreef Guo dat JoyIn enkele weken eerder in Silicon Valley publiekelijk een AI-modelraamwerk rond een ‘buitenaardse bezoeker’ had getoond. Volgens hem vertoonde An Alien Mind, een essay dat OpenAI-hoofdwetenschapper Jakub Pachocki op 6 september publiceerde, vervolgens dezelfde richting. Hij noemde onder meer recursieve zelfverbetering en het gebruik van AI om rekenkracht te optimaliseren. 216

Guo wees ook op de vormgeving. Hij stelde dat de GPT-6 Astra-webpagina van OpenAI, die volgens de berichtgeving op 3 september verscheen, lijkt op de ruimteachtige stijl van JoyIns Aether-site. Die site zou volgens Guo al twee maanden eerder online zijn gezet. 2

JoyIn zegt dat zijn juridische team is begonnen met het voorbereiden en indienen van een rechtszaak. Dat betekent niet dat een zaak al formeel is behandeld of dat een rechter zich over de beschuldigingen heeft uitgesproken. 2

Waarom de beschuldiging nog niet is onderbouwd

De beschikbare berichtgeving toont niet aan dat OpenAI toegang had tot JoyIns materiaal, beschermd werk heeft gekopieerd of een wettelijke verplichting heeft geschonden. CNBC meldde expliciet dat beide soorten claims niet onafhankelijk konden worden bevestigd. 2

De ideeën waarop JoyIn zich beroept, zijn op zichzelf evenmin bewijs van kopiëren. Recursieve zelfverbetering en het optimaliseren van rekenkracht zijn breed besproken onderzoekslijnen binnen AI. Overlappende ambities, vergelijkbare terminologie of een gedeeld ruimtethema bewijzen niet automatisch inbreuk, misbruik van bedrijfsgeheimen of onrechtmatige modeldistillatie.

OpenAI noemt in An Alien Mind wel dat het voorkomen van distillatie een secundaire reden was voor een ontwerpkeuze. Maar die passage bevestigt JoyIns aantijging niet. 16

Wat JoyIns Aether-model volgens het bedrijf kan

JoyIn kondigde Aether op 10 september aan als besturingsmodel voor humanoïde robots. Het bedrijf omschrijft het model als perceptiegestuurd: niet vooral tekst als uitgangspunt, maar waarneming van de fysieke omgeving. Daarmee zouden robots taken sneller kunnen leren en uitvoeren. 2

JoyIn doet daarbij de volgende productclaims:

• 90% kans op het voltooien van een taak bij de eerste poging;
• twee derde minder trainingstijd;
• delen rond tactiele sensoren worden mogelijk open source gemaakt;
• onderdelen rond energiegebruik blijven bedrijfseigen technologie. 2

Deze cijfers en omschrijvingen zijn afkomstig van JoyIn zelf. Er is geen onafhankelijke benchmark of audit aangehaald die de prestaties van Aether in de praktijk bevestigt.

Een opvallende omkering in de AI-strijd tussen de VS en China

De claim van JoyIn valt op doordat hij een bekend verwijt in de AI-concurrentie tussen de Verenigde Staten en China omdraait. In een advies beschuldigden de FBI, NSA en CISA zes in China gevestigde bedrijven — DeepSeek, Moonshot AI, Alibaba, MiniMax, StepFun en Z.AI — van het op industriële schaal extraheren van bedrijfseigen mogelijkheden uit Amerikaanse topmodellen. Daarbij werden varianten van Claude, GPT, Gemini en Grok genoemd.

De Amerikaanse instanties maakten onderscheid tussen reguliere distillatie als AI-techniek en wat zij omschreven als gerichte extractie van afgeschermde, bedrijfseigen modelmogelijkheden.

China verwierp de Amerikaanse aantijgingen. Het Chinese ministerie van Handel stelde dat zij feitelijke en juridische grondslag missen en wees erop dat modeldistillatie breed wordt toegepast. Het ministerie waarschuwde ook voor tegenmaatregelen als de beschuldigingen worden gebruikt om Chinese AI-bedrijven te beperken.

Er bestaat bovendien geen eenduidige beleidsopvatting over distillatie. Garry Tan, CEO van start-upversneller Y Combinator, zei dat hij er ‘niets’ tegen zou doen en opperde zelfs een mogelijk Amerikaans distillatieregime. Dat staat haaks op de oproepen tot strengere bescherming vanuit bedrijven met grensverleggende modellen en Amerikaanse veiligheidsdiensten.

Wat betekent ‘distillatie’ eigenlijk?

In technische zin betekent kennisdistillatie meestal dat een model wordt getraind om uitkomsten of vaardigheden van een ander, vaak krachtiger model na te bootsen. Dat kan een legitieme methode zijn om kleinere of goedkopere systemen te bouwen. De controverse ontstaat wanneer een bedrijf er volgens de beschuldigingen toegang tot een gesloten model op grote schaal voor gebruikt om afgeschermde functies na te maken of contractuele en technische beveiligingen te omzeilen.

Daarom draait het in zowel de Amerikaanse aantijgingen als JoyIns tegenbeschuldiging om bewijs: toegang, schaal, concrete kopieerhandelingen, eventuele omzeiling van beveiliging, toepasselijke voorwaarden en het recht in de betrokken jurisdictie. Alleen gelijkenis tussen ideeën of webpagina’s is daarvoor niet genoeg.

Vooralsnog moet JoyIns klacht dus worden gezien als een niet-geverifieerde aantijging — én als illustratie van hoe omstreden het woord ‘distillatie’ is geworden in de mondiale AI-race.