De peperdure schaduwmarkt rond DeepSeek: beleggers betalen fors voor indirecte toegang

De grote vraag naar DeepSeek-aandelen botst met een strikt gesloten toelatingsbeleid voor de financiering. Dat heeft een kostbare, weinig transparante schaduwmarkt gecreëerd: beleggers die niet rechtstreeks mogen deelnemen, proberen via tussenpersonen economisch belang in DeepSeek te krijgen. Veel details over tarieven, de lagen in zulke structuren en de betrokken partijen zijn afkomstig uit berichtgeving en niet officieel door DeepSeek bevestigd. Bovendien zou de tweede ronde tijdelijk zijn gepauzeerd, waardoor voorwaarden en deelnemers onzeker blijven. 245

De voorgestelde tweede ronde

Volgens berichten wil DeepSeek tot 50 miljard yuan ophalen, omgerekend ongeveer US$ 7,4 miljard, bij een waardering vóór de investering van circa 500 miljard yuan — ongeveer US$ 74 miljard. Het gaat om een beoogde tweede financieringsronde, niet om een definitief bevestigde afgeronde transactie. 14

De gemelde groep deelnemers omvat het Chinese nationale AI-fonds, NetEase, JD.com, IDG Capital, Loyal Valley Capital, Shixiang Capital en mogelijk Monolith Management. DeepSeek heeft deze lijst niet zelfstandig bevestigd.

Waarom er een schaduwmarkt ontstaat

DeepSeek kreeg wereldwijd aandacht na de release van R1 in januari 2025. Het bedrijf stelde dat zijn model met aanzienlijk lagere reken- en ontwikkelingskosten kon worden gebouwd dan toonaangevende Amerikaanse modellen. Die claim ondermijnde de aanname dat de AI-sector steeds meer geavanceerde chips nodig zou hebben en leidde tot een wereldwijde verkoopgolf in technologieaandelen. 6

Voor veel beleggers is DeepSeek daarmee meer dan één startup: het is een inzet op goedkopere modelontwikkeling, Chinese technologische zelfstandigheid en een mogelijke beursgang. Maar juist doordat rechtstreekse toegang schaars is, ontstaat er een premie voor indirecte toegang via door tussenpersonen opgezette beleggingsvehikels. 26

Hoe de toegang wordt verpakt — en waarom dat risicovol is

De eerdere financieringsronde was volgens berichten bewust zo ingericht dat oprichter Liang Wenfeng de controle behoudt. Beleggers moesten geld storten in een commanditaire vennootschapsstructuur, in plaats van gewone aandelen in DeepSeek zelf te kopen. Externe beleggers zouden daarbij geen stemrecht hebben en vijf jaar vastzitten; het nationale AI-fonds zou de uitzondering zijn geweest met rechtstreeks eigendom. 3

In de schaduwmarkt bouwen makelaars naar verluidt constructies met special-purpose vehicles (SPV’s), die soms uit maximaal acht lagen bestaan. Voor deze indirecte route kunnen zij vooraf tot 18% aan kosten rekenen. 5

Voor uitgesloten beleggers zijn de voornaamste risico’s:

• een hoge vergoeding voor slechts indirecte blootstelling;
• weinig of geen stem- en informatierechten;
• onduidelijke juridische en economische aanspraken door meerdere SPV-lagen;
• beperkte verhandelbaarheid en mogelijke lock-ups;
• risico dat de waardering te hoog blijkt;
• het risico dat de ronde niet doorgaat of onder andere voorwaarden wordt afgesloten.

Dat laatste risico is bijzonder actueel nu de tweede ronde volgens berichten is stilgezet. 45

Liang Wenfeng houdt de poort gesloten

Liang zou in de eerdere ronde zelf ongeveer US$ 3 miljard hebben ingebracht, waarmee hij de grootste investeerder was. 7 Ook zou hij persoonlijk potentiële investeerders screenen, kennelijk om de zeggenschap te behouden en een ingewikkelde aandeelhoudersstructuur vóór een beursgang te voorkomen. 5

De reactie van DeepSeek op de enorme vraag lijkt dus niet te zijn: meer beleggers toelaten. De lijn lijkt eerder te zijn: de officiële kring klein houden, terwijl derden buiten die kring economisch belang proberen te verkopen. 35

De schok van januari 2025 en het belang voor Chinese AI

De lagekostenclaims rond DeepSeek zetten in januari 2025 de AI- en chipsector onder druk. Nvidia verloor op één dag 17% en circa US$ 593 miljard aan beurswaarde, doordat beleggers zich afvroegen of de uitgaven aan AI-infrastructuur en de vraag naar premiumchips wel zo hoog zouden blijven. 6

Tegelijk kreeg de Chinese AI-sector strategisch meer gewicht. DeepSeek suggereerde dat Chinese bedrijven concurrerende modellen kunnen ontwikkelen ondanks Amerikaanse chipbeperkingen. Dat stimuleerde een herwaardering van Chinese AI-gerelateerde aandelen en van binnenlandse alternatieven voor Nvidia-afhankelijke rekenkracht. 6

Beursgang op de STAR Market blijft de grote belofte

DeepSeek heeft volgens ingewijden CITIC Securities ingeschakeld voor de voorbereiding van een mogelijke notering op de STAR Market in Shanghai, een technologiegerichte Chinese beursmarkt. 1

Een beursdebuut in 2027 is als doel genoemd, mogelijk voorafgegaan door een aanvraag in 2026. Dat blijft afhankelijk van de financiering, goedkeuring door toezichthouders, de bedrijfsstructuur en marktomstandigheden. 155

Juist die mogelijke beursgang maakt de schaduwmarkt aantrekkelijk: uitgesloten beleggers betalen in feite voor een kans op waardestijging vóór de beursnotering. Maar hetzelfde vooruitzicht vergroot het risico. Een uitstel, kleinere beursgang of andere structuur kan de waarde van deze dure indirecte posities sterk aantasten. 145