HSBC ziet grondstoffen in een super-bullmarkt: dit is de onderbouwing

HSBC baseert zijn conclusie op wat de bank een ‘super-squeeze’ noemt: verschillende verstoringen aan de aanbodkant vallen samen met een vraag die niet alleen conjunctureel, maar ook structureel sterk is. Omdat de beschikbare voorraden beperkt zijn, kan een extra verstoring relatief snel tot scherpe prijsbewegingen leiden.

De term ‘super-bullmarkt’ verdient wel nuance. Het is de classificatie van een statistisch model en geen hard bewijs dat grondstoffen jarenlang onafgebroken duurder zullen worden. 10

De prijsbeweging is breed, niet beperkt tot één markt

De belangrijkste steun voor HSBC’s visie is dat de prijsdruk zichtbaar is in meerdere grondstoffengroepen:

• Koper op de London Metal Exchange (LME) noteerde op 9 september boven 14.700 dollar per ton, na nieuwe records. Krappe directe beschikbaarheid en verwachtingen van Amerikaanse importtarieven op geraffineerd koper droegen daaraan bij. 54
• Brentolie kwam volgens berichtgeving over HSBC’s analyse boven 100 dollar per vat uit.
• De Bloomberg Commodity Index bereikte een hoogste niveau in veertien jaar. Daarmee lijkt het niet uitsluitend om een opleving van koper of olie te gaan, maar om druk die energie en metalen tegelijk raakt. 8

Dat brede karakter is cruciaal voor het super-bull-argument. Een prijsstijging in één grondstof kan tijdelijk of zeer marktspecifiek zijn; gelijktijdige spanning in energie, metalen en landbouwmarkten wijst op een veel bredere krapte.

Wat COCCLES wel en niet zegt

HSBC gebruikt COCCLES als statistisch, op machine learning gebaseerd hulpmiddel om patronen in grondstoffenprijzen en marktcycli te herkennen. Het model signaleert volgens de gerapporteerde HSBC-analyse dat de markt zich overtuigend in een ‘super-bull’-fase bevindt. 10

Dat levert statistische ondersteuning, maar geen verklaring van de onderliggende oorzaken. COCCLES kan niet op zichzelf voorspellen wanneer een oorlog, extreem weer, een mijnuitval of een beleidsmaatregel plaatsvindt. Het model leest vooral het patroon dat zich al in prijsdata aftekent. De uitkomst is dus een bevestigend signaal, geen zekerheid over de duur van de opgaande cyclus.

Aanbodschokken versterken elkaar

HSBC wijst op een ongebruikelijke stapeling van verstoringen. De oorlog rond Iran en een feitelijke sluiting van de Straat van Hormuz, problemen rond de Rode Zee en Bab el-Mandeb, en de aanhoudende verstoringen rond Rusland, Oekraïne en de Zwarte Zee hinderen belangrijke routes voor energie en bulkgoederen. 617

Vooral een langdurige belemmering in de Straat van Hormuz is relevant. Een vertraging in de scheepvaart kan aanvankelijk nog worden opgevangen uit voorraden, maar verandert in een fysiek tekort zodra die buffers slinken. HSBC waarschuwde daarom voor mogelijke ‘kantelpunten’ als de zeestraat gesloten blijft. 6

De gevolgen kunnen zich bovendien van de ene naar de andere markt verspreiden. Duurdere of minder beschikbare olie, gas, diesel en vrachtcapaciteit verhogen de kosten van mijnbouw, smelterijen, transport en landbouw. Zo kunnen energieproblemen ook druk zetten op geraffineerde producten, aluminium, kunstmestgrondstoffen en graanketens. El Niño en ander extreem weer voegen risico’s toe voor oogsten en logistiek. HSBC noemt naast de geopolitieke conflicten ook El Niño, AI en elektrificatie als factoren achter de hogere prijsverwachting. 811

Dunne voorraden maken de markt kwetsbaar

Voorraden werken normaal als schokdemper. Zolang handelaren, afnemers en overheden voldoende materiaal op voorraad hebben, hoeft een tijdelijke verstoring niet onmiddellijk in hogere spotprijzen door te werken. Wanneer die buffers worden afgebouwd, moeten kopers echter concurreren om de direct leverbare volumes.

Volgens HSBC vergroten snelle voorraadonttrekkingen daardoor de kans op niet-lineaire prijsstijgingen: de markt kan ogenschijnlijk beheersbaar blijven tot de operationele buffer te klein wordt, waarna prijzen plotseling hard oplopen. 68

Precieze beweringen over bijvoorbeeld ‘bijna lege’ Amerikaanse strategische oliereserves of specifieke Europese gasopslagniveaus moeten daarbij voorzichtig worden gelezen. In het beschikbare bronmateriaal zijn die exacte niveaus niet met primaire voorraadpublicaties onderbouwd.

Vraag krijgt steun van AI en elektrificatie

Aan de vraagkant ziet HSBC meer dan een gewone economische opleving. Datacenters voor AI vragen om elektriciteit, netwerkinfrastructuur, koeling en transmissie. Ook de energietransitie — met elektrische auto’s, hernieuwbare energie en uitbreiding van elektriciteitsnetten — is materiaalintensief. Vooral koper en aluminium profiteren daarvan. 811

Koper is extra gevoelig omdat nieuwe mijnen en verwerkingscapaciteit vaak jaren kosten aan vergunningen en bouwtijd. Daardoor kunnen zelfs gematigde verrassingen in de vraag grote prijsbewegingen veroorzaken wanneer het aanbod al krap is. De recente recordkoers weerspiegelde zowel beperkte beschikbaarheid als verwachtingen rond Amerikaanse tarieven. 4

In de landbouw werken hogere kosten voor diesel, kunstmest, transport en financiering door in de marginale productiekosten. Een weer- of logistieke schok wordt dan sneller zichtbaar in voedselprijzen, in plaats van volledig door telers te worden opgevangen.

Hogere prognose, maar ook hier is nuance nodig

HSBC verhoogde zijn verwachting voor de gemiddelde grondstoffenprijsstijging in 2026 van 16% naar 22%. Voor 2027 veranderde de prognose van een daling van 7% naar een vlak prijsverloop. 8

Dat betekent op basis van deze bron een verbetering van 7 procentpunt voor 2027, niet 14 procentpunt. De vermelding van een plus van 14 procentpunt in andere berichtgeving kan betrekking hebben op een andere meetmethode of een eerdere prognoseronde, maar is met het beschikbare materiaal niet eenduidig te verifiëren. 148

Wat dit kan betekenen voor inflatie en beleggers

Hogere prijzen voor energie, transport, kunstmest en voedsel kunnen de inflatie opnieuw aanwakkeren. Via transportkosten, nutsvoorzieningen en industriële goederen kan de druk uiteindelijk ook doorsijpelen naar de kerninflatie. Dat zou renteverlagingen voor centrale banken lastiger maken.

Voor aandelen is het beeld gemengd:

• Producenten van olie, gas, metalen, mijnbouwapparatuur en sommige kunstmestproducten kunnen profiteren van hogere gerealiseerde prijzen.
• Luchtvaart, transport, chemie en andere energie-intensieve sectoren krijgen juist te maken met hogere kosten en druk op marges.
• Hogere inflatie- en renteverwachtingen kunnen waarderingen op de bredere aandelenmarkt onder druk zetten.

Ook economisch zijn de effecten ongelijk verdeeld. Grondstoffenexporteurs kunnen profiteren van betere ruilvoeten, terwijl landen die veel energie, metalen of voedsel importeren geconfronteerd kunnen worden met lagere koopkracht, grotere handelstekorten en meer druk op de overheidsfinanciën. Het neerwaartse risico is daarmee stagflatie: tragere groei naast hardnekkig hoge inflatie, en niet een breed gunstig scenario voor de wereldeconomie.