Oekraïne en Rusland voeren langeafstandsoorlog op: aanvallen op Novorossiejsk, Yamal en de grens met Moldavië

De uitwisseling van aanvallen op 9 en 10 september laat vooral zien dat Oekraïne en Rusland hun langeafstandscampagnes met drones verder opvoeren. De acties vielen samen met door de Verenigde Staten bemiddelde contacten tussen Moskou en Kyiv, maar er was geen zichtbare diplomatieke doorbraak. Daarom lijken de aanvallen vooral bedoeld als militaire en politieke drukmiddelen, niet als teken dat een akkoord nabij is. 1

Novorossiejsk: aanval op marinebasis en fregat

Oekraïne verklaarde dat het in een gezamenlijke diepe-aanvalsoperatie infrastructuur op de Russische Zwarte Zee-marinebasis in Novorossiejsk en het Kalibr-dragende fregat Admiral Essen heeft geraakt. Russische regionale autoriteiten meldden in verband met de bredere aanval vier doden, onder wie een kind, en 29 gewonden. Oekraïne stelde daarnaast dat ook militaire schepen en haven- en olie-infrastructuur schade opliepen. 2

De specifieke bewering dat 13 schepen uit de zogeheten Russische schaduwvloot zijn geraakt, en ook de precieze omvang van de schade aan oorlogsschepen, is niet onafhankelijk voldoende bevestigd.

Novorossiejsk is strategisch van belang omdat Rusland na herhaalde Oekraïense aanvallen op de bezette Krim een groot deel van de activiteiten van zijn Zwarte Zeevloot naar deze haven heeft verplaatst. Door de basis, schepen die Kalibr-kruisraketten kunnen afvuren en export- en energievoorzieningen te treffen, probeert Oekraïne de Russische capaciteit voor raketaanvallen te verzwakken en de economische en operationele kosten van de oorlog te verhogen. Bij een eerdere aanval in augustus zouden al graanterminals en de basis in Novorossiejsk zijn beschadigd. 3

Aanval in Yamal: gasinfrastructuur op meer dan 3.000 kilometer afstand

Oekraïense strijdkrachten verklaarden ook gascondensaatinstallaties bij Novy Urengoy te hebben geraakt, meer dan 3.000 kilometer van Oekraïne. Volgens Oekraïne was dit de diepste aanval op Russisch grondgebied sinds het begin van de oorlog, verder dan het eerdere record uit juli. 4

De gouverneur van de Russische regio bevestigde dat er brand was uitgebroken bij een industriële locatie en dat er geen slachtoffers waren. Hij noemde de betreffende locatie niet. Oekraïne identificeerde deze als aan Gazprom gelieerde gascondensaatinfrastructuur. 4

De directe fysieke gevolgen zijn nog onduidelijk. Strategisch is de operatie vooral van betekenis omdat zij laat zien dat ook het Russische gasgebied in het Noordpoolgebied niet langer per definitie buiten het bereik van Oekraïense langeafstandsdrones ligt. De aanval past in een bredere Oekraïense campagne tegen Russische olie-, raffinage-, gasverwerkings-, export- en militaire logistieke systemen ver achter het front. 4

Russische aanval bij de grens met Moldavië

Rusland voerde op zijn beurt droneaanvallen uit op de grensovergang Starokozache in de Oekraïense oblast Odesa, vlak bij Moldavië. Daarbij kwamen twee burgers om het leven en raakten drie mensen gewond. De grensovergang werd na schade aan de infrastructuur gesloten. Onder de gewonden was volgens de berichtgeving een Moldavische chauffeur. 5

De aanval past in een bredere Russische poging om Oekraïense handels- en logistieke routes nabij de westgrens te verstoren. De overgang wordt dagelijks gebruikt door duizenden reizigers en honderden voertuigen. 5

Slachtoffercijfers in Kyiv en de diplomatieke context

De specifieke melding van één dode en 14 gewonden in Kyiv wordt niet gestaafd door de sterkste beschikbare berichtgeving. Reuters meldde dat de Russische drone- en raketaanval op Kyiv van 8 september vijf doden veroorzaakte, nadat de aanvallen kort waren onderbroken tijdens bezoeken van Amerikaanse vredesgezanten. 1 Slachtoffertotalen kunnen veranderen en hebben soms betrekking op verschillende aanvallen of verschillende meetmomenten.

De hervatting van Russische aanvallen direct na het bezoek van de Amerikaanse gezanten benadrukte dat de diplomatie geen duurzame gevechtspauze had opgeleverd. 1 De kern van het politieke conflict blijft onopgelost: Moskou eist dat de Amerikaanse militaire steun aan Oekraïne stopt, terwijl Kyiv zo'n stap waarschijnlijk niet zal accepteren zonder geloofwaardige veiligheidsgaranties en een afdwingbaar staakt-het-vuren.

De voortdurende aanvallen ondersteunen de inschatting van president Volodymyr Zelensky dat de oorlog tot in de winter kan voortduren. Dat blijft echter een voorspelling, geen vaststaand resultaat.