Europese telecomreuzen verkennen satellietdienst voor gewone smartphones

Deutsche Telekom, Orange, Vodafone en Telefónica zouden in een vroeg stadium praten over een gezamenlijk consortium. Dat consortium kan meedingen naar EU-frequenties voor mobiele satellietdiensten en diensten rechtstreeks naar mobiele telefoons aanbieden. Het gaat nadrukkelijk nog niet om een bevestigd bod, nieuw bedrijf, satellietconstellatie of lanceerplan. 1

Waarop willen de telecombedrijven bieden?

De Europese Commissie heeft een selectieprocedure op EU-niveau voorgesteld voor mobiele satellietsystemen in de geharmoniseerde 2GHz-band, zodra de huidige gebruiksrechten in 2027 aflopen. Het doel is één geharmoniseerde aanpak voor de lidstaten, in plaats van losse nationale frequentieprocedures. 23

Waarom dit een Europees alternatief voor Starlink kan worden

Met gezamenlijk verworven spectrum, een bereik in meerdere Europese landen en koppelingen met bestaande mobiele netwerken zou een dienst kunnen ontstaan waarmee normale telefoons een satellietverbinding krijgen. In eerste instantie ligt basisconnectiviteit voor de hand, zoals berichten, noodoproepen/SOS en bereik als aanvulling op het mobiele netwerk. Spraak en data hangen af van onder meer beschikbare capaciteit, ondersteuning door toestellen en de prestaties van satelliet en netwerk.

Daarmee kunnen Europese klanten een door telecomoperators aangeboden alternatief krijgen voor niet-Europese direct-to-device-diensten, waaronder die van Starlink. 1

Strategische autonomie als drijfveer

Het EU-beleid is er expliciet op gericht een groot deel van deze strategische frequentieruimte voor Europese aanbieders te behouden en de afhankelijkheid van buitenlandse communicatie-infrastructuur te verkleinen. Een derde van de band is voorzien voor overheids-, veiligheids- en defensietoepassingen via een EU-operator die wordt gekoppeld aan het Europese IRIS²-programma met meerdere satellietbanen. De rest van de opzet moet Europese commerciële deelname bevorderen. 4

Er liggen al bouwstenen

De operators beginnen niet vanaf nul. Orange werkt voor direct-to-cell-connectiviteit samen met AST SpaceMobile en Satellite Connect Europe, de joint venture van AST SpaceMobile en Vodafone. AST meldt ook dat integratietests met Vodafone, Orange, Telefónica en Deutsche Telekom in Europese markten lopen. 56

Wat nog moet worden geregeld

Een eventueel consortium moet nog afspraken maken over onder meer:

• eigendom en financiering;
• verdeling en gebruik van het spectrum;
• toegangs- en wholesaleregels;
• de keuze voor een satellietleverancier of -constellatie;
• verdeling van omzet en klantrelaties tussen concurrerende telecombedrijven.

Daarnaast moeten de partijen aantonen dat de dienst technisch goed samengaat met aardse mobiele netwerken. Ook naadloze roaming, bereikbaarheid van hulpdiensten, compatibiliteit met toestellen, betrouwbare dekking en een haalbare verhouding tussen capaciteit en kosten zijn cruciaal.

Regelgeving en strategie blijven onzeker

Het Europese kader is nog slechts een voorstel. De selectiecriteria en de exacte frequentieverdeling moeten nog worden vastgesteld. Een joint venture van deze omvang kan bovendien worden getoetst op mededinging en nationale veiligheid.

Strategisch moeten de bedrijven kiezen of zij zelf Europese satellietcapaciteit willen bouwen of inkopen, willen leunen op partners zoals AST SpaceMobile, of beide routes combineren. Elke optie betekent een andere afweging tussen snelheid, kosten en daadwerkelijke Europese zeggenschap over de infrastructuur.

De kern van het plan is dus dat grote Europese mobiele aanbieders hun netwerken, toegang tot spectrum en bestaande satellietpartnerschappen kunnen bundelen in één dienst voor directe verbinding met telefoons. Maar de beschikbare informatie wijst alleen op verkennende gesprekken: een formeel bod en grootschalige uitrol hangen nog af van regelgeving, technische validatie en een overtuigend commercieel en industrieel model. 12