Russische droneaanval op grenspost Starokozache: wat er bekend is

Russische aanvalsdrones hebben in de nacht van 9 september de internationale weggrenspost Starokozache geraakt, aan de grens tussen Oekraïne en Moldavië in de regio Odesa. Volgens Oekraïense autoriteiten kwamen daarbij twee burgers om het leven en raakten drie anderen gewond. De grensovergang werd tijdelijk gesloten. 6

Wat is er gebeurd?

Volgens de Oekraïense grensbewaking raakten de drones zowel de infrastructuur van de grenspost als het aangrenzende terrein, waarna brand ontstond. De slachtoffers bevonden zich in de buurt van de overgang. 16

De gemelde gevolgen:

• Twee burgers overleden en drie mensen raakten gewond. De aantallen waren volgens regionale autoriteiten voorlopig. 612
• De grenspost liep schade op en er ontstond een grote brand. De Oekraïense hulpdiensten meldden dat een passagiersbus en meerdere andere voertuigen waren verwoest. 10
• Zestien mensen werden geëvacueerd terwijl hulpdiensten ter plaatse werkten. 6
• De afhandeling van voetgangers en voertuigen werd tijdelijk opgeschort. Oekraïne stelde de Moldavische autoriteiten op de hoogte. 67

De beschikbare berichtgeving maakt niet onafhankelijk duidelijk wat het precieze mikpunt of doel van iedere drone was. 12

Reacties uit Oekraïne, Moldavië en Rusland

Oekraïense autoriteiten omschreven de doden en gewonden als burgers. President Volodymyr Zelensky bevestigde de aanval. De grensbewaking richtte zich op de sluiting van de overgang, evacuaties en de bestrijding van de brand. 6

Het Moldavische ministerie van Buitenlandse Zaken veroordeelde de Russische aanvallen op Oekraïne, waaronder de aanval vlak bij de grensovergang Tudora–Starokozache. Het ministerie noemde de locatie direct nabij de Moldavische grens.

Het Russische ministerie van Defensie erkende de aanval volgens berichtgeving die Russische staatsmedia citeert, maar gaf een andere lezing van de functie van de plek. Moskou stelde dat de overgang werd gebruikt voor de aanvoer van militair materieel vanuit Roemenië via Moldavië. Dat is de Russische rechtvaardiging; deze bewering is in de verstrekte berichtgeving niet onafhankelijk geverifieerd. 15

Waarom Moldavië en Roemenië extra alert zijn

De aanval volgde op een incident van 8 september, toen Moldavische autoriteiten meldden dat een vermoedelijke Shahed-drone het Moldavische luchtruim was binnengevlogen. De drone zou daarna richting Roemenië zijn gevlogen. Daar werden gevechtsvliegtuigen opgeroepen en lokale waarschuwingen afgegeven.

Starokozache ligt in het vervoersnetwerk van de regio Odesa, dicht bij zowel Moldavië als Roemenië. Rusland had op 1 september ook al de veerovergang Orlivka aangevallen, aan de Oekraïens-Roemeense grens. Ook die route werd tijdelijk verstoord.

Oekraïne stelt dat sterkere luchtverdediging in het zuiden van het land niet alleen Oekraïne, maar ook buurlanden beter zou beschermen: drones en raketten kunnen dan worden onderschept voordat ze grensinfrastructuur naderen of buiten het Oekraïense luchtruim terechtkomen. De gebeurtenissen wijzen op een direct grensoverschrijdend veiligheidsrisico, maar leveren geen bewijs dat Rusland met de aanval op Starokozache bewust risico’s buiten Oekraïne wilde veroorzaken.

Onderdeel van een bredere luchtoorlog

De aanval vond plaats tijdens een nieuwe opleving van luchtaanvallen. Op 8 september hervatte Rusland grootschalige drone- en raketaanvallen op Kyiv na een korte onderbreking tijdens een bezoek van Amerikaanse vredesonderhandelaars. Volgens de burgemeester van Kyiv kwamen daarbij vijf mensen om. Rusland verklaarde militaire en logistieke doelen in Kyiv, de omgeving en het Zwarte Zeehavengebied te hebben aangevallen.

Eerder meldden berichten dat Russische luchtaanvallen twaalf doden veroorzaakten in Kyiv en de omliggende regio, tijdens de zesde opeenvolgende dag van zware aanvallen.

Er waren ook berichten over Oekraïense langeafstandsdrones in Rusland, onder meer in de buurt van Sotsji. Het aangeleverde materiaal biedt echter onvoldoende onafhankelijk geverifieerd bewijs om specifieke uitspraken te doen over de doelen of resultaten van die gemelde aanvallen.

De meest directe conclusie van de aanval op Starokozache is dat een internationale grensovergang die door burgers wordt gebruikt, is geraakt; dat er mensen zijn omgekomen en dat een belangrijke landverbinding tussen Oekraïne en Moldavië tijdelijk werd onderbroken.