EU kijkt naar Oracle-licenties voor cloudsoftware: dit is wat we weten

De licentiepraktijken van Oracle voor cloudsoftware staan op de radar van de Europese Commissie, de mededingingswaakhond van de EU. De zaak bevindt zich echter nog in een verkennende fase: de Commissie vraagt informatie op bij derden om te beoordelen of verder optreden nodig is. Er is geen formeel mededingingsonderzoek naar Oracle geopend en er is publiekelijk geen overtreding vastgesteld. 2

Wat de Commissie wél en niet doet

Volgens Reuters vraagt de Commissie informatie aan derden over de licentiepraktijken van Oracle. Zulke marktconsultaties kunnen helpen om te bepalen of er voldoende aanwijzingen zijn voor een mededingingszaak, maar kunnen ook ertoe leiden dat de kwestie wordt gesloten als geen bewijs van mogelijk wangedrag naar voren komt. 2

Welke concrete vragen, contracten of bepalingen worden onderzocht, is niet openbaar gemaakt. Daarom is het te vroeg om een specifieke Oracle-voorwaarde als onrechtmatig te bestempelen of te spreken van een formeel onderzoek. Een woordvoerder van de Commissie zei destijds dat er geen formeel onderzoek liep naar „welk bedrijf dan ook”. 2

Oracle reageerde niet onmiddellijk op een verzoek om commentaar van Reuters. 2

Waarom Oracle met SAP wordt vergeleken

De vergelijking draait om de mogelijke gevolgen van licentie- en ondersteuningsvoorwaarden voor de keuzevrijheid van klanten. Het is nadrukkelijk geen conclusie dat Oracle en SAP dezelfde werkwijze hanteerden.

De SAP-zaak ging over de markt voor onderhouds- en ondersteuningsdiensten rond on-premises ERP-software: bedrijfssoftware die klanten op hun eigen infrastructuur draaien. De Commissie had zorgen dat SAP-voorwaarden het voor klanten moeilijker konden maken om hun SAP-landschap in afzonderlijke delen op te splitsen, voor sommige delen een andere ondersteuningspartij te gebruiken, verschillende SAP-ondersteuningsniveaus te kiezen of voor een onderdeel helemaal geen ondersteuning af te nemen. 1

De kern van die zorg is mogelijke klantbinding: beperken contractuele afspraken de praktische ruimte van een klant om van aanbieder te wisselen, de ondersteuning aan te passen of een overeenkomst te beëindigen? Oracle’s cloudlicenties worden nu vanuit die bredere invalshoek van klantmobiliteit bekeken. De Commissie heeft niet publiekelijk geconcludeerd dat Oracle’s voorwaarden zulke gevolgen hebben. 2

Welke rol feedback van derden speelt

De informatie-uitvraag is een fase van bewijsverzameling. Klanten, concurrenten en andere marktpartijen kunnen inzicht geven in de manier waarop licenties in de praktijk werken en of zij de keuzevrijheid mogelijk beperken op een manier die handhaving rechtvaardigt.

De mogelijke uitkomsten liggen nog volledig open:

• de Commissie kan voldoende aanwijzingen zien om verdere stappen te zetten;
• zij kan oordelen dat de informatie onvoldoende basis biedt voor een zaak;
• of zij kan de markt blijven volgen terwijl zij de gegevens beoordeelt.

Geen van deze opties betekent op zichzelf dat Oracle de Europese mededingingsregels heeft geschonden. 2

Hoe SAP zijn zaak zonder boete afhandelde

De Commissie aanvaardde in juli 2026 juridisch bindende toezeggingen van SAP om zorgen over onderhoud en ondersteuning van on-premises ERP-software weg te nemen. 1 In plaats van een inbreukbesluit met een boete nam de Commissie SAP’s voorgestelde maatregelen op als bindende verplichtingen onder het EU-mededingingsrecht.

Die toezeggingen moeten klanten meer flexibiliteit bieden, onder meer door:

• duidelijkere voorwaarden voor het opsplitsen van een SAP-landschap;
• de mogelijkheid om per onderdeel verschillende onderhouds- en ondersteuningsaanbieders, SAP-ondersteuningsniveaus of geen SAP-ondersteuning te kiezen;
• vastgelegde rechten om licenties en bijbehorende ondersteuning in bepaalde situaties te beëindigen;
• duidelijkere regels over periodes waarin beëindiging niet mogelijk is;
• het afschaffen van heractiveringskosten; en
• lagere kosten voor achterstallig onderhoud in bepaalde gevallen. 1

De toezeggingen gelden wereldwijd gedurende tien jaar en worden gecontroleerd door een onafhankelijke toezichthouder. 1

Wat een mogelijke boete van 10% inhoudt

SAP kreeg geen boete, omdat de Commissie de toezeggingen aanvaardde in plaats van een inbreukbesluit vast te stellen. De beslissing maakt de afspraken wel juridisch afdwingbaar. Als SAP zich er niet aan houdt, kan de Commissie een boete opleggen van maximaal 10% van de totale wereldwijde jaaromzet van SAP, zonder eerst de onderliggende mededingingsovertreding te hoeven vaststellen. 1

Dat zegt niets over de uiteindelijke uitkomst van de informatieverzameling rond Oracle. Het laat wel zien welke oplossingen de Commissie kan nastreven wanneer zij meent dat softwarelicenties of ondersteuningsvoorwaarden de keuzevrijheid van klanten kunnen beperken.

De stand van zaken

Oracle is momenteel niet formeel onderwerp van een EU-mededingingsonderzoek en er is geen publiek bewijs dat het bedrijf iets verkeerd heeft gedaan. De Commissie verzamelt informatie van derden over de cloudlicenties van Oracle om te beoordelen of er grond is voor een zaak. 2

SAP is vooral een relevant recent voorbeeld: de bindende toezeggingen moeten het voor klanten eenvoudiger maken om ondersteuningsaanbieders en -niveaus te kiezen en overeenkomsten in omschreven situaties te beëindigen. Ze weerspiegelen de aandacht van toezichthouders voor klantmobiliteit, maar vormen geen oordeel over Oracle’s handelen. 12