Amerikaanse regering steunt OpenAI in auteursrechtzaak van The New York Times

De Amerikaanse regering heeft zich nadrukkelijk achter het fair-useverweer van OpenAI geschaard, maar daarmee is de zaak niet beslist en zijn andere rechters er niet aan gebonden. De inzet wordt wel groter: het ministerie van Justitie presenteert brede toegang tot trainingsdata als een kwestie van Amerikaans concurrentievermogen en nationale veiligheid. 3

Wat betoogt de regering?

Het ministerie van Justitie heeft de federale rechtbank in Manhattan laten weten dat het trainen van grote taalmodellen (LLM’s) met auteursrechtelijk beschermd materiaal in het algemeen als fair use moet gelden. Volgens de regering gebruiken zulke modellen het materiaal om statistische verbanden te leren en nieuwe output te genereren, niet om de oorspronkelijke werken simpelweg opnieuw te publiceren. 3

Daarbij maakte Justitie een belangrijk voorbehoud. Antwoorden van een model die zelf inbreuk maken, of trainingspraktijken waarbij materiaal onrechtmatig is verkregen, zijn afzonderlijke kwesties. 3

Waarom vindt Washington dit belangrijk?

In de procesbijdrage stelt de regering dat een sterke Amerikaanse AI-sector belangrijk is voor wetenschappelijke vooruitgang, economische kansen en welvaart, en de nationale veiligheid. Als ontwikkelaars voor elk gebruikt werk vooraf toestemming moeten vragen of moeten betalen, kan dat volgens de regering de Amerikaanse AI-ontwikkeling afremmen ten opzichte van buitenlandse concurrenten. 3

Adjunct-minister van Justitie Stanley Woodward omschreef het beleidsdoel als het behoud van een concurrerende Amerikaanse AI-sector. 13 Minister van Handel Howard Lutnick formuleerde een verwante gedachte: landen zouden AI-training op werk van makers moeten toestaan, maar tegelijk manieren moeten vinden om kunstenaars te beschermen. 25

Wat betekent dit voor de rechtszaak?

De bijdrage van het ministerie van Justitie is een zogeheten statement of interest, geen vonnis. Rechter Sidney Stein moet de Amerikaanse auteursrechtwet en de vier fair-usefactoren dus zelf toepassen. De uiteindelijke uitspraken in hoger beroep — niet deze procesbijdrage — kunnen bindend precedent scheppen. 13

Toch is het standpunt politiek en juridisch gewichtiger dan een gewone verklaring: het geeft OpenAI en andere AI-bedrijven steun van de federale regering in een golf van zaken tegen onder meer OpenAI, Microsoft, Anthropic en Meta. 13

Waar beschuldigt The New York Times OpenAI van?

The New York Times stelt dat OpenAI en Microsoft zonder toestemming miljoenen artikelen hebben gekopieerd en gebruikt om modellen te trainen. Volgens de krant kunnen producten van de bedrijven vervolgens concurreren met Times-journalistiek of Times-materiaal reproduceren, waardoor de waarde van de journalistiek en de licentiemarkt worden uitgehold. 36

OpenAI zegt publiekelijk dat zijn modellen zijn getraind op publiek beschikbare data en dat die praktijk door fair use wordt beschermd. 6

Waarom is de vraag over ‘transformatief’ gebruik nog niet beslecht?

De eerste inhoudelijke federale uitspraken hebben nog geen eenduidige algemene regel opgeleverd. In de zaak over Anthropic en boeken noemde rechter William Alsup training met rechtmatig verkregen boeken “bij uitstek transformatief”. Tegelijk behandelde hij het verkrijgen en bewaren van illegaal gekopieerde boeken als een mogelijke, afzonderlijke auteursrechtinbreuk. 114

Andere uitspraken leggen meer nadruk op bewijs van substitutie of schade aan de markt. Een rechter kan training dus als analytisch en transformatief beschouwen, maar nog steeds onderzoeken of die praktijk bestaande of opkomende licentiemarkten schaadt. 112

De kernvraag is daarmee niet alleen of AI vernieuwend is. Het gaat erom of grootschalig kopiëren voor modeltraining — en eventuele output of marktverdringing die daaruit voortkomt — op basis van het bewijs in een concrete zaak onder fair use valt. 13