Seattle Times en Newsday: OpenAI en Microsoft gebruikten ook betaalde journalistiek voor AI

Seattle Times en Newsday hebben op 4 september 2026 OpenAI en Microsoft aangeklaagd bij de federale rechtbank voor het Southern District of New York. De kranten stellen dat de bedrijven hun journalistiek zonder toestemming hebben gekopieerd om commerciële AI-producten te trainen en te laten werken. Daaronder zouden ook artikelen vallen die alleen voor betalende abonnees toegankelijk waren. Over de aantijgingen is nog geen rechterlijke uitspraak gedaan. 1

Wat de kranten OpenAI en Microsoft verwijten

Volgens de dagvaarding hebben OpenAI en Microsoft de websites van de kranten geautomatiseerd uitgelezen en de artikelen opgenomen in datasets voor ChatGPT, Microsoft Copilot en AI-functies van Bing. De uitgevers stellen dat daarvoor geen licentie, toestemming of vergoeding is gegeven. 1

Dat ook betaalde artikelen zouden zijn gekopieerd, is een belangrijk onderdeel van de zaak. De kranten stellen dus niet alleen dat vrij toegankelijke webpagina’s zijn gebruikt, maar ook verslaggeving die achter hun betaalmuur stond. 1

AI-antwoorden zouden lezers van de bron weghouden

De uitgevers zeggen dat de AI-producten passages uit hun werk kunnen weergeven of de inhoud zeer dicht kunnen parafraseren. Wie via een chatbot of AI-zoekfunctie al de kern van een artikel krijgt, heeft volgens hen minder reden om de oorspronkelijke website te bezoeken. 1

Dat kan volgens de kranten leiden tot minder doorverwijzingen, paginaweergaven, advertentie-inkomsten en betaalde abonnementen. Hun bredere punt: AI-bedrijven profiteren van kostbare, originele journalistiek, terwijl juist de inkomstenbasis voor die journalistiek onder druk kan komen te staan. 1

Alan Fisco, president en CEO van Seattle Times, zei dat de organisatie jaarlijks miljoenen dollars investeert in de productie van haar content en die moet beschermen tegen gebruik zonder toestemming of compensatie. 1

Reacties van OpenAI en Microsoft

OpenAI zegt modellen te trainen met publiek beschikbare gegevens en houdt vol dat deze werkwijze onder het Amerikaanse beginsel van fair use valt: een auteursrechtelijke uitzondering die in bepaalde gevallen gebruik zonder toestemming kan toestaan. 1

Microsoft gaf in de eerste gemelde reactie geen uitgebreide juridische onderbouwing, maar liet weten open te staan voor gesprekken over oplossingen met uitgevers. 1

Of het vermeende kopiëren inderdaad onder fair use valt, of juist toestemming en betaling vereist, moet de rechter beoordelen. De vorderingen van de kranten en de verweren van de bedrijven zijn nog niet beslist.

Vergaande eis: ook datasets en modellen vernietigen

Seattle Times en Newsday eisen schadevergoeding en een gerechtelijk verbod. Daarnaast vragen zij om inbeslagname of vernietiging van vermeend inbreukmakende kopieën van hun artikelen, datasets waarin die werken staan en AI-modellen waarin het materiaal is verwerkt. 1

Die laatste eis is opvallend: zij gaat verder dan het verwijderen van afzonderlijke bronkopieën en zou, als zij wordt toegewezen, ook gevolgen kunnen hebben voor datasets en getrainde systemen. Of zo’n maatregel juridisch mogelijk en passend is, wordt onderdeel van de procedure.

In het verlengde van de zaak van The New York Times

De nieuwe zaak volgt op de auteursrechtelijke procedure die The New York Times in december 2023 tegen OpenAI en Microsoft begon. Ook daarin wordt het vermeende gebruik van krantenartikelen bij de ontwikkeling van AI betwist. The New York Times wijzigde zijn dagvaarding in juni 2026. 4

Kort vóór de zaak van Seattle Times en Newsday diende de Amerikaanse overheid in die andere procedure een processtuk in ter ondersteuning van OpenAI. Daarin stelde zij dat AI-training in het algemeen onder fair use zal vallen. Dat is een standpunt van de overheid in een rechtszaak, geen rechterlijk oordeel over de zaak zelf. 2

Waarom deze zaak relevant is

De procedure past in een bredere strijd over auteursrecht en generatieve AI. Uitgevers, auteurs, kunstenaars en muziek-rechthebbenden betwisten hoe AI-bedrijven beschermde werken verzamelen en gebruiken. AI-ontwikkelaars wijzen op het mogelijk transformatieve karakter van training met grote hoeveelheden data; rechthebbenden stellen dat gebruik zonder licentie en antwoorden die hun werk vervangen om toestemming en vergoeding vragen.

Voor lokale en regionale nieuwsmedia draait het niet alleen om een mogelijke licentievergoeding. Seattle Times en Newsday stellen dat AI-antwoorden bezoeken aan hun eigen verslaggeving kunnen vervangen en daarmee het economische fundament van onafhankelijke journalistiek kunnen aantasten. Of OpenAI en Microsoft inbreuk hebben gemaakt en of een beroep op fair use opgaat, is nog aan de rechter. 1