Australië wil algoritmes uitschakelbaar maken: zo werkt ‘My Feed, My Way’

Australië wil socialemediagebruikers meer zeggenschap geven over wat zij in hun tijdlijn zien. Met het voorstel ‘My Feed, My Way’ kunnen zij kiezen: wel gepersonaliseerde aanbevelingen van een algoritme, of alleen berichten van accounts en groepen die zij zelf volgen.

Het gaat nadrukkelijk niet om een algemeen verbod op algoritmes. De keuze voor de tijdlijn is één onderdeel van een bredere voorgestelde Digital Duty of Care: een wettelijke zorgplicht die online diensten verantwoordelijk maakt voor het beheersen van voorzienbare schade op hun platforms.917

Wat verandert er voor gebruikers?

Volgens het conceptvoorstel moeten socialemediaplatforms zowel nieuwe als bestaande gebruikers informeren en hen een keuze geven voor hun standaardtijdlijn. Zij kunnen kiezen voor een gepersonaliseerde tijdlijn met content die door een algoritme wordt aanbevolen, of die aanbevelingen uitzetten.715

Wie zich afmeldt voor algoritmische aanbevelingen, krijgt volgens de berichtgeving content te zien van accounts, makers, personen en groepen die diegene zelf actief volgt. Berichten van onbekende accounts, aangedragen op basis van bijvoorbeeld interesses, demografische gegevens of eerder gedrag, zouden dan een veel kleinere rol spelen.19

Het onderscheid is wezenlijk: de overheid wil gebruikers invloed geven op de rangschikking van hun tijdlijn, niet een afgebakende categorie uitingen laten verwijderen.

De bredere digitale zorgplicht

‘My Feed, My Way’ is slechts het zichtbaarste onderdeel van de hervorming. De Australische regering wil de Digital Duty of Care onderbrengen in de Online Safety Act 2021. Het doel is online diensten te verplichten redelijke stappen te zetten om voorzienbare online schade te voorkomen.17

Gereguleerde diensten zouden effectieve systemen en processen moeten onderhouden om, voor zover redelijkerwijs mogelijk, een veilige online omgeving te bieden. In overheids- en juridisch-beleidsmateriaal ligt de nadruk op het voorkomen, monitoren en aanpakken van illegale en schadelijke content, én op de veiligheid van functies zoals AI-systemen, algoritmische aanbevelingssystemen en botaccounts.

Daarmee verschuift de verantwoordelijkheid van individuele gebruikers naar de platforms zelf. Zij zouden risico’s vooraf moeten herkennen, maatregelen moeten nemen en die beschermingsmaatregelen moeten blijven onderhouden. De beleidsdoelen omvatten minder blootstelling aan schadelijke content en minder versterking van gevaarlijk of polariserend materiaal door aanbevelingssystemen.110

Waarom richt Australië zich op aanbevelingsalgoritmes?

De regering presenteert het voorstel als een vervolg op de Australische beperkingen voor sociale media onder de 16 jaar, en als een manier om Australiërs meer controle online te geven.715

Aanbevelingssystemen kunnen berichten buiten iemands eigen netwerk naar voren schuiven en vervolgens meer vergelijkbare content aanbieden, op basis van de voorspelde betrokkenheid. Het voorstel verbiedt dat model niet, maar wil wel een uitweg bieden voor wie die personalisatie niet wil.

Of dit in de praktijk het dwangmatig gebruik van sociale media of blootstelling aan schadelijke content vermindert, hangt af van de uiteindelijke uitwerking. Belangrijk zijn onder meer hoe opvallend de keuze wordt aangeboden, of die instelling behouden blijft en wat een niet-gepersonaliseerde tijdlijn precies bevat.

Vergelijking met de Europese Digital Services Act

Op hoofdlijnen past de Australische aanpak bij de richting van Europese platformregulering. Net als de EU-benadering richt zij zich op systemen, voorzienbare risico’s en risicobeperking, in plaats van elk probleem uitsluitend te behandelen als de verwijdering van één afzonderlijk bericht. De Australische regering heeft eerder gezegd dat de voorgestelde zorgplicht aansluit bij benaderingen in het Verenigd Koninkrijk en de Europese Unie.

Daarmee is het nog geen Australische versie van de Europese Digital Services Act. De beschikbare informatie toont geen artikel-voor-artikelovereenkomst. Australië zou werken via zijn eigen Online Safety Act, terwijl de opvallende gebruikersmaatregel juist de mogelijkheid is om gepersonaliseerde aanbevelingen uit te schakelen.17

Toezicht, handhaving en mogelijke boetes

De digitale zorgplicht wordt voorgesteld binnen het Australische stelsel voor online veiligheid. De relevante toezichthouder is de eSafety Commissioner, de Australische internetveiligheidsregulator. Volgens berichtgeving over het vrijgegeven concept moeten platforms hun maatregelen voor schadebeperking documenteren. Bij niet-naleving kunnen boetes oplopen tot A$ 109,2 miljoen.8

Het voorstel is echter nog geen wet. De definitieve handhavingsstructuur en boeteregels kunnen nog veranderen door consultatie en parlementaire behandeling. Wel is duidelijk dat niet-naleving substantiële financiële gevolgen zou moeten kunnen hebben; gerapporteerde details zijn pas definitief wanneer een wet is ingediend en aangenomen.11

Los daarvan heeft Australië de handhaving van de regels voor sociale media onder de 16 jaar aangescherpt. eSafety kan bedrijven bewijs laten overleggen van hun nalevingsstappen en de maximale boete voor overtredingen van dat leeftijdsregime is verhoogd tot A$ 99 miljoen. Die bevoegdheden en sancties gelden niet automatisch ook voor de uiteindelijke Digital Duty of Care.

Vragen over vrije meningsuiting en censuur

De keuze voor een algoritmevrije tijdlijn is minder direct censurerend dan een contentverbod. De gebruiker kiest er dan zelf voor om geen gepersonaliseerde aanbevelingen te ontvangen; de overheid draagt platforms niet op om een bepaalde vorm van meningsuiting te onderdrukken.

De bredere zorgplicht roept wel lastigere vragen op. Een wettelijke plicht om voorzienbare schade te voorkomen kan platforms ertoe aanzetten ook rechtmatige maar controversiële content te verwijderen of lager te rangschikken, uit angst voor toezicht of sancties. De uiteindelijke impact hangt af van de definitie van ‘schade’, richtsnoeren van eSafety, regels voor transparantie en bezwaar, en bescherming voor politieke, journalistieke en minderheidsuitingen. Op basis van het nu beschikbare materiaal zijn die waarborgen nog niet definitief te beoordelen.

Stand van zaken en tijdpad

De Australische regering heeft op 8 september 2026 conceptwetgeving voor de Digital Duty of Care gepubliceerd voor gerichte consultatie. ‘My Feed, My Way’ is dus een voorstel en nog geen geldende verplichting.15

Eerdere consultaties droegen bij aan het kader. Daarbij kwam gebruikerscontrole, zoals de mogelijkheid om aanbevelingssystemen uit te schakelen, expliciet aan bod. In het beschikbare materiaal staat geen vaste datum voor indiening van een definitief wetsvoorstel bij het parlement na deze consultatie.

De kern is vooralsnog eenvoudig: Australië stelt een door de gebruiker gekozen alternatief voor gepersonaliseerde socialemediatijdlijnen voor, naast een veel bredere plicht voor online diensten om voorzienbare schade te beheersen.17