ChatGPT legde Kenia’s markt voor academisch spookschrijven vrijwel stil

Jarenlang verdienden duizenden Keniaanse afgestudeerden geld door essays en ander beoordeeld studiewerk te schrijven voor studenten in het buitenland. Het ging om academische fraude, maar in een digitale arbeidsmarkt met weinig stabiele alternatieven was het voor veel mensen wel degelijk een inkomstenbron. ChatGPT veranderde de rekensom voor klanten: wie eerder een freelancer betaalde, kon nu onmiddellijk zelf een bruikbare eerste versie laten genereren. Recente berichtgeving beschrijft de markt rond Nairobi als vrijwel verdwenen. 13

Waarom Nairobi een centrum werd voor ‘schaduwschrijvers’

De sector maakte deel uit van een bredere internationale markt voor contract cheating: studenten laten essays, scripties of andere opdrachten maken en leveren die vervolgens in onder hun eigen naam. Onderzoek noemt Nairobi een belangrijk knooppunt in deze verborgen kenniseconomie, met tienduizenden jonge, hoogopgeleide Keniaanse schrijvers. 11

Daar waren verschillende redenen voor:

• Veel capabele, Engelstalige schrijvers. Keniaanse afgestudeerden konden in het Engels schrijven voor klanten in onder meer de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk. 1
• Internet en grensoverschrijdende platforms. Goedkoop snel internet werd rond 2009 breder beschikbaar in Kenia, waardoor online uitbesteding toegankelijker werd. 9
• Druk op de arbeidsmarkt. Bij gebrek aan formele banen en andere mogelijkheden weken veel jongeren uit naar online freelancewerk en microtaken.
• Vraag vanuit het buitenland. Essayfabrieken en informele tussenpersonen brachten schrijvers in contact met studenten die beoordeeld werk wilden uitbesteden. 11

De veelgenoemde schatting van ongeveer 40.000 schrijvers in Nairobi moet worden gelezen als een piekraming uit recente berichtgeving, niet als een exacte telling van iedereen die ooit in deze sector werkte. 13

Waarom dit werk beter kon betalen dan lokale banen

Voor individuele schrijvers kon de markt inkomsten opleveren die in hun eigen vakgebied moeilijk bereikbaar waren. Teresios Bundi schatte dat hij in twaalf jaar meer dan 2.500 essays schreef. Volgens de berichtgeving verdiende hij vóór de krimp doorgaans 40 tot 70 dollar per opdracht. 56

Ook tussenpersonen profiteerden. Richard Eshilache zei dat hij in 2022 meer dan honderd schrijvers in dienst had. Dat laat zien dat de sector niet alleen uit losse freelancers bestond: er waren ook bemiddelaars die opdrachten binnenhaalden en verdeelden. 5

ChatGPT maakte menselijke ghostwriters minder aantrekkelijk

Met de introductie van ChatGPT eind 2022 kregen studenten een goedkoop, privé en direct alternatief voor een ingehuurde schrijver. De AI-uitvoer hoefde niet uitmuntend te zijn om de markt te ontwrichten: voor klanten die eerder betaalden om opdrachten uit te besteden, was een tekst die ‘goed genoeg’ was vaak al voldoende.

Daardoor nam de vraag af, zowel bij schrijvers als bij bemiddelaars. Verslagen spreken van minder opdrachten, dalende tarieven en een sector die snel kromp. 158 Voor Bundi en anderen was AI niet simpelweg een hulpmiddel dat zij aan hun werkwijze konden toevoegen; het nam juist een groot deel weg van de reden waarom klanten voor menselijk schrijfwerk betaalden. 56

Het resterende werk is kleiner — en nog steeds problematisch

Sommige voormalige academische schrijvers zouden nu AI-gegenereerde essays redigeren: fouten verbeteren, formuleringen aanpassen, bronnen toevoegen of tekst menselijker laten ogen. 46 Dat is een kleinere en minder zekere niche dan een paper volledig schrijven, en blijft verbonden met academische fraude in plaats van legitieme studiebegeleiding.

Anderen zoeken hun toevlucht tot verwant online werk, zoals data-annotatie, beeldbewerking en AI-gerelateerde taken. Zulke banen kunnen inkomsten opleveren, maar vormen geen gegarandeerde vervanging voor de verdwenen markt. Platformwerk is vaak instabiel, wereldwijd concurrerend en kwetsbaar voor dezelfde standaardisering die essaywerk automatiseerbaar maakte. 29

Een waarschuwing voor Kenia’s digitale-werkstrategie

De Keniaanse ervaring toont de kwetsbaarheid van een strategie die leunt op exporteerbare, repetitieve online taken. De eigenschappen die toegang boden tot internationale markten — connectiviteit, Engelse taalvaardigheid en een geschoolde beroepsbevolking — maakten het werk tegelijk aantrekkelijk om op wereldschaal door AI te laten overnemen. 9

De les is niet dat digitaal werk geen toekomst heeft. Wel dat werknemers en beleidsmakers routineus werk op afstand niet zonder meer als duurzame loopbaanroute moeten zien. Bestendigere mogelijkheden liggen waarschijnlijk in vakkennis, verantwoordelijkheid, vertrouwensrelaties met klanten en werk waarin menselijk oordeel direct van waarde is. Naast scholing zijn arbeidsbescherming en heldere regels belangrijk: een paper van het World Economic Forum over Kenia’s digitale economie pleit voor modernere arbeidsregels, basisbescherming voor opdrachtnemers en meer transparantie rond algoritmen.

De markt voor academisch ghostwriting in Kenia berustte op een ethisch dubieuze dienst. Toch legt de instorting een bredere realiteit op de arbeidsmarkt bloot: zodra AI een gestandaardiseerd digitaal product overvloedig maakt, kunnen freelancers die dat product leverden in uitzonderlijk korte tijd onderhandelingsmacht en inkomen verliezen. 13