Waarom de Europese gasprijs richting €75/MWh gaat terwijl de opslag 65% gevuld is

De Europese gasprijs beweegt richting €75 per megawattuur (MWh) omdat handelaren betalen voor een verzekering tegen een lastige winter. Er is niet per se vandaag een fysiek gastekort, maar Europa moet de voorraden nog aanvullen terwijl de verstoring rond de Straat van Hormuz de beschikbaarheid van LNG — vloeibaar aardgas — uit de Golf bedreigt, met name uit Qatar. Tegelijk concurreren Europese afnemers met Aziatische kopers om flexibele LNG-ladingen. 119

De kern: een te kleine buffer voor de winter

De Europese gasopslag was op 1 september voor ongeveer 65,4% van de werkcapaciteit gevuld, volgens een tracker op basis van gegevens van Gas Infrastructure Europe. Dat ligt duidelijk onder het gebruikelijke seizoensniveau. Duitsland, een cruciale opslagmarkt voor Europa, zat op 5 september op 54,0%. 1315

Dat maakt de resterende vulopgave uitzonderlijk groot. Een schatting zette de EU-opslag op 4 september op 66,3% en berekende dat nog 24 procentpunt nodig was om op 1 november 90% te bereiken. 10 De Europese Commissie stelde in augustus dat er bij een vullingsgraad van 62% geen directe zorg over de gasvoorziening was. Dat onderscheid is belangrijk: lage voorraden vergroten de kwetsbaarheid en de prijsgevoeligheid, maar betekenen niet automatisch dat Europa zonder gas zit. 2

Normaal worden gasvoorraden in de warmere maanden aangevuld en in de winter aangesproken. Met minder gas in opslag moet Europa mogelijk later in het seizoen meer LNG inkopen — juist wanneer kou of sterke vraag uit Azië ladingen duurder kan maken.

Waarom Hormuz de Europese gasprijs raakt

De Straat van Hormuz is een belangrijke doorvoerroute voor LNG. Reuters meldde dat de sluiting LNG uit Qatar, goed voor ongeveer 20% van de wereldwijde LNG-handel, van de markt haalde. 1 Hernieuwde gevechten in de buurt van de zeestraat joegen het Nederlandse TTF-contract voor levering in oktober op 31 augustus naar een intradaypiek van €70,85/MWh. Een marktserie noteerde op 4 september €72,73/MWh. 19

De doorwerking naar Europa is betrekkelijk eenvoudig:

1. Minder betrouwbare LNG-leveringen uit de Golf verkleinen het mondiale aanbod.
2. Aziatische en Europese kopers bieden tegen elkaar op voor alternatieven, zoals spotladingen uit het Atlantisch Bekken.
3. Europese energiebedrijven moeten meer betalen om LNG voor opslag en winterlevering vast te leggen.
4. De TTF-prijs stijgt al vóór er een fysiek tekort ontstaat, omdat de markt rekening houdt met lagere voorraden op het moment dat de wintervraag piekt.

Ook de Europese Centrale Bank (ECB) wees erop dat geopolitieke spanningen, lage Europese gasvoorraden en veerkrachtige Aziatische gasvraag de Europese gasprijs tussen de monetairbeleidsvergaderingen van juni en juli 2026 met 16% hadden opgedreven.

De stijging van 130% in perspectief

De beschikbare berichtgeving wijst op een sterke prijsrally in 2026, maar de gekozen vergelijkingsperiode doet ertoe. Euronews meldde dat TTF in augustus boven €65/MWh uitkwam: meer dan 130% hoger dan aan het begin van het jaar, toen de benchmark rond €29/MWh lag. 1718 Een andere marktserie registreerde op 4 september een stijging van 127,5% op jaarbasis.

Een prijs rond €75/MWh ligt dus duidelijk ver boven recente normale niveaus. Maar dit is niet hetzelfde als de extreemste piek van 2022. Nauwkeuriger is het om te spreken van een forse crisisachtige risicopremie, gedreven door krap LNG-aanbod en een onvoldoende opslagbuffer.

Wat betekent dit voor de winter?

In het beschikbare bronmateriaal staat geen onderbouwde consensus die €100/MWh als basisscenario neerzet. Zo’n niveau moet vooral worden gezien als een stressscenario: denkbaar als de verstoring van LNG uit de Golf aanhoudt, de normalisering van de scheepvaart vertraagt, de Aziatische vraag sterk blijft en Europa in de winter veel gas moet bijkopen in plaats van de opslag vooraf te vullen.

Prognoses voor de voorraden laten zien waarom het opwaartse risico aanzienlijk blijft:

• Modellering van Montel, aangehaald door Euronews, zet de Europese opslag op 69% tot 84% per 1 november, afhankelijk van LNG-beschikbaarheid en de snelheid van injecties. 4
• Wood Mackenzie schatte dat Europa zelfs in een hypothetisch gunstig scenario, waarin Qatar eind september weer volledig operationeel is, op 1 november hooguit 75% zou halen. Blijft de zeestraat nog twee maanden gesloten, dan kan de opslag onder 70% eindigen. 11
• Een andere marktanalyse zag voor TTF met levering in de eerstvolgende maand een bandbreedte van €60 tot €72/MWh voor de komende vier tot zes weken. Dat onderstreept dat prijzen rond of boven die zone al een moeilijk aanbodbeeld inprijzen. 7

Twee uitkomsten om scherp te volgen

De-escalatie en herstel van LNG-stromen
Een geloofwaardige heropening van transitroutes en herstel van LNG-ladingen uit de Golf zou het beschikbare aanbod vergroten. Dat helpt bij het vullen van de opslag en kan de geopolitieke premie in de TTF-prijs verlagen.

Langdurige verstoring
Blijven LNG-leveringen beperkt, blijft Azië stevig inkopen of vallen er aanvullende bronnen weg, dan gaat Europa met een kleinere reserve de winter in. De markt wordt dan veel gevoeliger voor kou, storingen en pieken in de elektriciteitsvraag.

Gevolgen voor inflatie, huishoudens en de ECB

Hogere groothandelsprijzen voor gas werken door in elektriciteit, verwarming en productiekosten voor de industrie. Hoe snel en hoe sterk dat bij huishoudens terechtkomt, verschilt per land en energiecontract. Voor een regio die sterk afhankelijk is van ingevoerde energie stijgt bovendien de energierekening voor de economie als geheel.

Het inflatie-effect was al zichtbaar. Volgens de ECB dreven het conflict in het Midden-Oosten en de sluiting van Hormuz de energieprijzen op, waardoor de inflatie in het eurogebied in mei 2026 uitkwam op 3,2%. In juni zakte de totale inflatie naar 2,8%; de energie-inflatie daalde daarbij van 10,8% naar 8,5%.

Daarmee ontstaat een lastig dilemma voor de centrale bank. Duurdere energie verhoogt de inflatie, maar tast tegelijk de koopkracht van huishoudens en de bedrijvigheid aan. De ECB liet haar belangrijkste rentetarieven tijdens de vergadering van 23 juli ongewijzigd. Als energieprijzen hoog blijven, kan dat de ECB voorzichtiger maken met renteverlagingen. De reactie hangt echter af van de vraag of de schok tijdelijk blijft of overslaat naar bredere inflatieverwachtingen en lonen.

Meer LNG-afhankelijkheid is ook een geopolitiek marktrisico

Europa heeft zijn afhankelijkheid van Russisch pijpleidinggas teruggedrongen. Daarmee nam één vorm van leveringsrisico af, maar toegang tot de mondiale LNG-markt werd belangrijker. LNG biedt flexibiliteit: ladingen kunnen worden omgeleid naar de regio die het meeste betaalt. In een crisis is dat tegelijk een zwakte, omdat Europa moet concurreren op een wereldmarkt die gevoelig is voor knelpunten op zee, storingen in LNG-installaties en geopolitieke escalatie.

Daarom is Hormuz relevant voor Europese consumenten, ook al ligt de zeestraat ver van Europa. De TTF-prijs reageert op een simpele rekensom: als LNG schaars is terwijl de opslag laag staat, heeft Europa minder bescherming tegen een moeilijke winter.

Voorlopig is niet één TTF-koersdoel het belangrijkste signaal, maar de combinatie van de omstandigheden voor LNG-transport, de snelheid waarmee opslag wordt gevuld en de Aziatische concurrentie om ladingen. Verbetering op die drie punten kan de schaarstepremie verlagen; verslechtering houdt Europa blootgesteld aan nieuwe prijspieken. 1411