Poetin erkent misrekening over Oekraïense aanvallen op raffinaderijen

Vladimir Poetin heeft ongewoon openlijk erkend dat Rusland de Oekraïense aanvallen op olieraffinaderijen verkeerd had ingeschat. Russische autoriteiten gingen er volgens hem van uit dat raffinaderijen buiten schot zouden blijven, omdat zij als civiele installaties werden gezien. „Daarin hadden we ongelijk”, zei hij tijdens het Eastern Economic Forum. 68

Die erkenning volgt op maanden van intensievere Oekraïense droneaanvallen op Russische energie-infrastructuur. Poetin blijft het brandstoftekort als beheersbaar omschrijven, maar officiële maatregelen en berichtgeving uit de sector wijzen op een breder probleem: minder raffinage, druk op de distributie en zichtbare tekorten in delen van het land. 23

Hoe groot is de schade aan de raffinagecapaciteit?

Reuters berekende dat Oekraïense drones tussen januari en mei 2026 ongeveer 700.000 vaten per dag aan Russische raffinagecapaciteit troffen, verspreid over zestien raffinaderijen. Dat was ongeveer twee keer zoveel locaties als in dezelfde periode van 2025. 22

Het ging niet alleen om afzonderlijke installaties. In mei melddde Reuters dat vrijwel alle grote raffinaderijen in Centraal-Rusland hun productie hadden stilgelegd of teruggeschroefd na aanvallen. De getroffen capaciteit bedroeg meer dan 83 miljoen ton per jaar, ongeveer een kwart van de totale Russische raffinagecapaciteit. 21

Latere aanvallen vergrootten de druk verder:

• De raffinaderij van Moskou, de belangrijkste brandstofleverancier voor de regio Moskou, stopte in juni na droneaanvallen. Reuters meldde dat de fabriek door de omvangrijke schade minstens zes maanden buiten bedrijf kon blijven.
• De raffinaderij in Perm, de zevende van Rusland naar verwerkingsvolume, legde de activiteiten stil na een aanval op 21 augustus, volgens door Reuters geraadpleegde bronnen.
• Lukoils NORSI-raffinaderij stopte na een aanval in augustus met de verwerking van ruwe olie. Reuters omschreef NORSI als de vierde raffinaderij van Rusland en de op een na grootste producent van benzine. 17

Ook KINEF, de raffinaderij in Kirisji, werd eind augustus volgens berichten getroffen. Er is bevestiging van een aanval en branden op het terrein, maar de beschikbare verslaggeving onderbouwt geen volledige stillegging en vermeldt geen onafhankelijk geverifieerde duur of capaciteitsverlies. Specifiekere beweringen daarover moeten dus met voorzichtigheid worden behandeld.

Van schade aan de pomp: tekorten voor automobilisten en bedrijven

De uitval van raffinaderijen vergrootte het verschil tussen de binnenlandse benzineproductie en de vraag. Reuters meldde in juli dat de productie was teruggevallen tot circa 65% van het seizoensgemiddelde verbruik, na grote stilleggingen bij raffinaderijen. Eind augustus werd de productie geschat op ongeveer 80.000 ton per dag: circa 70% van de geschatte dagelijkse vraag van 115.000 ton.

Voor burgers en bedrijven werd dat merkbaar door wachtrijen bij tankstations, problemen om bepaalde brandstofsoorten te vinden en leveringsproblemen. Poetin erkende zelf dat de problemen voor automobilisten en bedrijven voortduurden en dat er nog steeds rijen bij tankstations stonden. 23

Op sommige plaatsen kwamen er bovendien beperkingen. Berichtgeving beschreef rantsoenering en aankooplimieten, onder meer op de Krim, terwijl de autoriteiten probeerden voorraden naar zwaarst getroffen gebieden om te leiden. 11

De reactie van Moskou: repareren, export beperken en luchtafweer versterken

Rusland probeert de binnenlandse voorziening op peil te houden en beschadigde installaties te herstellen via een combinatie van maatregelen:

1. Een taskforce voor brandstofvoorziening: Poetin zei dat de regering een taskforce heeft ingesteld om te zorgen dat alle Russische regio's voldoende brandstof ontvangen. 3
2. Sneller herstel en andere aanvoerroutes: Hij kondigde versnelde reparaties aan bij olie-installaties en wilde tekorten, ook op de Krim, opvangen met leveringen over land en zee. 10
3. Beperkingen op de uitvoer: Moskou voerde tijdelijke beperkingen in voor de export van diesel, benzine en kerosine om de binnenlandse markt te ondersteunen. 18 Reuters meldde ook dat Rusland brandstofexport verbood en tegelijk de import opvoerde toen tekorten toenamen.
4. Import: Rusland ging petroleumproducten importeren en overwoog benzine over zee aan te kopen naarmate raffinageverliezen opliepen. De beschikbare bronnen leveren echter onvoldoende bevestiging voor specifieke volumes of leveringen uit India, Marokko of Turkije. Ook is daarmee niet vastgesteld dat Rusland structureel netto-importeur van benzine is geworden.
5. Extra luchtafweer: Poetin beloofde meer luchtverdedigingssystemen te produceren en olie-installaties beter te beschermen. Dat is tegelijk een impliciete erkenning dat de bestaande verdediging de verstoring niet heeft kunnen voorkomen. 24

Dreiging met vergelding in de bredere energieoorlog

Naast deze noodmaatregelen dreigt Poetin met tegenacties. In augustus zei hij dat Oekraïne met aanvallen op Russische economische doelen „de doos van Pandora” had geopend. Rusland zou volgens hem Oekraïnes „meest gevoelige economische sectoren” treffen. 1

Oekraïne stelt dat de langeafstandaanvallen op raffinaderijen, terminals, depots en andere energievoorzieningen bedoeld zijn om de inkomsten en brandstof te verminderen waarmee Rusland zijn oorlog financiert en voert. 19 De campagne speelt zich af naast herhaalde Russische aanvallen op het Oekraïense energiesysteem. Daarmee is energie-infrastructuur een centraal strijdtoneel in de oorlog geworden, niet slechts een economisch neveneffect.

Waarom Poetins erkenning ertoe doet

De beschikbare gegevens tonen niet dat Rusland zonder brandstof zit. Ze tonen wel dat Oekraïne herhaaldelijk knelpunten heeft veroorzaakt in raffinage, herstelcapaciteit, regionale distributie, export en de inzet van luchtafweer. Poetins erkenning dat Moskou zich heeft vergist, is daarom betekenisvol: zij laat zien dat de aanvallen Russische planningsaannames hebben veranderd — en niet alleen tot extra onderhoud aan raffinaderijen hebben geleid. 622