Hoe de escalatie tussen de VS en Iran Europese markten raakte

Een nieuwe risico-aversie op de Europese markten

De hernieuwde militaire escalatie tussen de Verenigde Staten en Iran zette Europese beleggers woensdag opnieuw op scherp. De combinatie van duurdere energie, een wereldwijde verkoopgolf op de obligatiemarkten en hogere financieringskosten wakkerde de vrees aan voor een inflatieschok en langer aanhoudend hoge rentes.

De STOXX 600 sloot 0,2% lager op 645,94 punten, nadat de index eerder was weggezakt naar het laagste niveau in ongeveer een maand. Ook de Duitse DAX stond in de vroege handel 0,2% lager. 9

Sectoren en individuele aandelen

De stijgende obligatierentes wogen vooral op aandelen waarvan de waardering sterk afhankelijk is van toekomstige winsten. De mediasector was de zwakste Europese sector en verloor 1,5%.

Telecombedrijven hielden beter stand. Nokia steeg bijna 2% nadat bekend werd dat het bedrijf terugkeert in de Euro STOXX 50, de index met de grootste beursgenoteerde ondernemingen uit de eurozone. Volkswagen daalde, omdat het bedrijf volgens de aangekondigde herziening plaatsmaakt voor Nokia. 6

Het Italiaanse gokbedrijf Lottomatica verloor 6,3% en werd tijdelijk stilgelegd nadat het de overname van het Spaanse Cirsa had aangekondigd. 6

De daling volgde op een zwakkere dinsdag, toen de STOXX 600 al 0,6% verloor en op het laagste niveau in meer dan een maand eindigde. In augustus had de index desondanks nog een vijfde opeenvolgende maandwinst geboekt. 23

Olie, gas en obligaties

Brentolie steeg boven 95 dollar per vat, het hoogste niveau in zes weken. De opleving versterkte de zorgen dat energie een nieuwe impuls aan de inflatie geeft, juist nu beleggers al rekening houden met hogere rentestanden. 8

De verkoopgolf op de obligatiemarkten was bovendien niet uitsluitend een reactie op het conflict. Duurdere energie kwam bovenop zorgen over hoge en verder oplopende overheidsschulden. Daardoor liepen de rendementen op staatsobligaties internationaal op en werden lenen en investeren duurder. 1

Het rendement op Duitse tienjaarsobligaties — de zogenoemde Bund — bereikte het hoogste niveau sinds april 2011. Op de rentemarkt liep de ingeschatte kans dat de depositorente van de Europese Centrale Bank (ECB) in maart 2027 3% bereikt op tot bijna 40%, tegen 25% een week eerder. 6

De inflatie in de eurozone had de verwachtingen voor een renteverhoging tijdens de ECB-vergadering van de daaropvolgende week al versterkt. 3

De beschikbare bronnen bevestigen dat Europese aardgasprijzen de afgelopen dagen sterk zijn gestegen, maar geven geen voldoende precieze informatie over de omvang van de prijsbeweging, eventuele verstoringen van de aanvoer of de precieze gevolgen voor Europese bedrijven. 5

Bedrijven, luchtvaart en ontbrekende marktinformatie

De opschorting van Lufthansa-vluchten illustreerde de operationele gevolgen van de instabiliteit in de regio. De aangeleverde informatie vermeldt echter niet om welke routes het ging, hoe lang de opschorting duurde of wat het effect op het aandeel was. Een verdergaande conclusie zou daarom niet goed onderbouwd zijn.

Nokia profiteerde duidelijk van de aanstaande opname in de Euro STOXX 50, terwijl de verwachte verwijdering van Volkswagen druk op het aandeel zette. 6 Voor een genoemde opwaardering van Deutsche Bank en een specifieke visie van UBS op eurozone-aandelen bevat het bronmateriaal onvoldoende details om die claims te verifiëren.

Ook over goud, recente Europese instroom in aandelenfondsen en de wekelijkse prestaties van afzonderlijke beursindices zijn geen voldoende concrete gegevens aangeleverd. Het is daarom niet mogelijk om die ontwikkelingen betrouwbaar te kwantificeren.

Wat kan Amerikaanse werkgelegenheidsdata betekenen?

De komende Amerikaanse arbeidsmarktcijfers kunnen de markten in twee richtingen bewegen. Een sterk rapport kan beleggers ervan overtuigen dat de inflatie hardnekkig blijft en dat centrale banken de rente langer hoog moeten houden. Dat zou de obligatierout kunnen verdiepen.

Een zwak rapport kan juist de druk op de rente verminderen, maar tegelijk de vrees vergroten dat de energieschok de economische groei aantast. Die tweezijdige interpretatie is een analytische gevolgtrekking en geen afzonderlijk feit dat in de aangeleverde bronnen is gedocumenteerd.

Per saldo kregen Europese aandelen woensdag te maken met een stagflatoire combinatie: duurdere energie, hogere discontovoeten, mogelijk verstoorde economische activiteit en zorgen over overheidsschulden. Daarmee reageerde de markt niet op de klassieke manier van een geopolitieke crisis — met een brede vlucht naar veilige havens — maar vooral via hogere inflatie- en renteverwachtingen. 168