Musk zei niets over Bitcoin: waarom cryptohandelaren een natuurkundetheorie verkeerd lazen

Van een natuurkundige post naar een Bitcoin-conclusie

Cryptohandelaren maakten van een voorwaardelijke redenering een stellige conclusie. Elon Musk reageerde op een bericht over de theorie van de Oxfordse natuurkundige Tim Palmer. Die theorie stelt dat de natuur op de allerkleinste schaal uit discrete eenheden bestaat, in plaats van uit een volledig continuüm. Musk schreef daarop: “The universe is integer in units of Planck cubes”.

In de daaropvolgende cryptoberichtgeving werd die reactie gelezen alsof Musk had bevestigd dat quantumcomputers nooit krachtig genoeg kunnen worden om Bitcoin aan te vallen. Maar in zijn bericht verwees Musk niet naar Bitcoin, cryptovaluta, privésleutels, Shors algoritme of de veiligheid van Bitcoin. 68

De redenering achter “Bitcoin is al quantumveilig”

Investeerder Fred Krueger trok de redenering verder door en stelde dat Bitcoin mogelijk al “quantumveilig” is. Zijn argument is afhankelijk van twee aannames:

1. bruikbare, coherent verstrengelde quantumtoestanden zouden volgens Palmer op huidige hardware rond 200 tot 400 qubits blijven steken;
2. een fundamentele natuurkundige grens zou ervoor zorgen dat quantumcomputers onder alle omstandigheden niet boven 1.000 qubits uitkomen.

Als die tweede aanname klopt, zou een aanval met Shors algoritme onmogelijk kunnen zijn wanneer daarvoor minstens ongeveer 835 logische qubits nodig zijn. Dat is echter een voorwaardelijke redenering — geen bewijs dat Bitcoin daadwerkelijk veilig is. 104

Waarom Palmers grens niet als vaststaand geldt

Palmers voorgestelde bovengrens is controversieel. In de gangbare quantumtheorie is geen fundamentele limiet van 400 of 1.000 qubits bekend. De theorie voorspelt dus niet dat quantumverstrengeling noodzakelijk op die aantallen ophoudt.

Ook het onderscheid tussen fysieke en logische qubits is cruciaal. Fysieke qubits zijn de afzonderlijke, kwetsbare quantumcomponenten van een machine. Een logische qubit ontstaat door foutcorrectie en is bedoeld om stabieler te kunnen rekenen. Het aantal fysieke qubits van een huidige machine kan daarom niet één op één worden vergeleken met het aantal logische qubits dat voor een cryptografische aanval nodig is.

De schatting van 835 qubits is geen permanente veiligheidsgrens

Een preprint uit juli 2026 beschreef een efficiënter quantumcircuit voor het oplossen van het elliptische-krommeprobleem dat relevant is voor de secp256k1-handtekeningen van Bitcoin. Voor een 256-bits kromme kwam de benodigde ruimte uit op ongeveer 835 logische qubits. Eerdere schattingen lagen rond 1.098 en 1.175 logische qubits. 213

Die verlaging betekent niet dat een aanval plotseling praktisch uitvoerbaar is. De efficiëntere aanpak betaalt daarvoor een aanzienlijke prijs in het aantal benodigde poortbewerkingen. Bovendien kunnen toekomstige algoritmen, foutcorrectietechnieken en hardwarearchitecturen de benodigde middelen opnieuw veranderen. Het getal 835 is daarom een actuele onderzoeksinschatting, geen blijvende grens waarboven Bitcoin automatisch onveilig wordt.

Wat IBM in 2029 kan aantonen — en wat niet

IBM heeft voor 2029 zijn Starling-systeem aangekondigd, met een doel van 200 logische qubits en de mogelijkheid om 100 miljoen quantumpoorten uit te voeren. Dat ligt ruim onder de schatting van 835 logische qubits voor het kraken van Bitcoin-handtekeningen. 1

Toch is die doelstelling relevant voor de discussie. Een betrouwbare machine met honderden logische qubits zou Palmers voorspelde bovengrens voor de nabije toekomst op de proef stellen. IBM Starling zou daarmee niet automatisch Bitcoin kunnen aanvallen, maar wel laten zien of fault-tolerant quantumcomputing — quantumcomputing met foutcorrectie — op die schaal haalbaar is.

Waarom Bitcoin zich toch moet voorbereiden

Bitcoin kan niet vertrouwen op een onbewezen natuurkundige limiet. Ontwikkelaars onderzoeken daarom een post-quantummigratie, met onder meer nieuwe handtekeningschema’s, aanpassingen aan adressen en bestedingsregels en mogelijke wijzigingen in de consensusregels.

De praktische verdediging van Bitcoin hangt uiteindelijk af van de vraag of het netwerk quantumresistente handtekeningen invoert vóórdat er een cryptografisch relevante quantumcomputer bestaat die blootgestelde publieke sleutels kan aanvallen. Dat een dergelijke machine vandaag niet bestaat, is iets anders dan de garantie dat zij nooit kan worden gebouwd.

De beslissende test komt mogelijk pas tegen het einde van dit decennium. Als fouttolerante systemen van honderden naar uiteindelijk ongeveer duizend logische qubits opschalen en daarbij lange, bruikbare berekeningen kunnen uitvoeren, komt Palmers bovengrens onder druk te staan. Tegelijkertijd zal Bitcoin moeten aantonen dat het op tijd kan overstappen op quantumresistente cryptografie. IBM’s doel voor 2029 is daarbij een vroege mijlpaal — geen bewijs dat een Bitcoin-aanval binnen handbereik is. 12