Wat gebeurde er bij de gletsjerramp in Nepal en Tibet?

Op 26 augustus stortte hoog in de Himalaya, nabij de grens tussen Nepal en de Tibetaanse Autonome Regio van China, een enorme massa ijs, rotsen en modder naar beneden. Het materiaal kwam vermoedelijk in een bergrivier terecht en veroorzaakte een vernietigende vloedgolf vol puin. Die stroom trok zuidwaarts Nepal binnen, terwijl modderstromen in Tibet grote delen van Gyirong County verwoestten. Analyses op basis van satellietbeelden ondersteunen dit scenario, maar de precieze aanleiding van de instorting is nog niet vastgesteld. 1216

Slachtoffertol liep snel op

De eerste cijfers veranderden sterk naarmate reddingswerkers moeilijk bereikbare gebieden konden bereiken. Volgens berichtgeving van 28 en 29 augustus waren in Nepal minstens 579 mensen omgekomen en 1.924 mensen vermist. In Gyirong County werden aan de Tibetaanse kant minstens zeven doden en 558 vermisten gemeld. Eerdere schattingen lagen aanzienlijk lager; de cijfers moeten daarom worden gezien als voorlopige cijfers uit de rampenperiode. 98

Honderden buitenlandse vermisten

De Chinese staatsomroep CCTV meldde dat 260 van de 558 vermisten in Gyirong buitenlandse staatsburgers waren. Betrouwbare beschikbare berichtgeving bevat geen volledige uitsplitsing per nationaliteit, waardoor het niet verantwoord is om daar een precieze lijst aan te verbinden.

In Nepal meldden autoriteiten dat vermiste bezoekers uit meer dan dertig landen kwamen. Onder de publiekelijk genoemde nationaliteiten waren Indiase, Amerikaanse, Australische, Britse, Canadese, Maleisische, Nederlandse en Zuid-Afrikaanse staatsburgers. Veel Indiase bezoekers waren hindoeïstische pelgrims op weg naar de berg Kailash. 526

Waarom de overstroming zo verwoestend werd

De ijs- en rotsmassa lijkt in een smalle Himalayavallei grote hoeveelheden water en puin plotseling te hebben verplaatst. Daardoor ontstond geen gewone overstroming door zware moessonregen, maar een snelle, zeer zware stroom van water, sediment, rotsen en modder.

Wetenschappers waarschuwen dat langdurige opwarming van de aarde het risico op dit soort rampen vergroot. Door het smelten en destabiliseren van ijs op grote hoogte, het ontdooien van permafrost en het losser worden van gesteente kunnen berghellingen instabieler worden. Zij hebben deze specifieke instorting echter niet uitsluitend aan klimaatverandering toegeschreven. 316

Dorpen, bruggen en grensinfrastructuur verwoest

Het water en de modder sleurden nederzettingen, bruggen, wegen en grensvoorzieningen mee. In Nepal zouden meer dan 35 bruggen zijn vernietigd en ongeveer 40 kilometer aan wegen beschadigd. De Nepalese minister van Financiën raamde de kosten van de wederopbouw op ongeveer 4 tot 5 miljard dollar. 75

Ook na de eerste vloedgolf bleef het gevaar bestaan. Door puin afgedamde meren konden overlopen of bezwijken, met nieuwe overstromingen als gevolg. China legde bepaalde reddingsoperaties tijdelijk stil om een bovenstrooms gevormd stuwmeer te beoordelen. Nadat het acute risico beheersbaar was geacht, werden de werkzaamheden hervat. Beide landen bleven waarschuwen voor nieuwe gletsjer- en aardverschuivingsgevaren. 215

Reddingswerk en internationale hulp

Chinese en Nepalese teams zetten helikopters, zoekploegen op de grond, evacuaties en noodvoorraden in. Chinese reddingswerkers bereikten de zwaar verwoeste grensovergang bij Gyirong. China zei Nepal bovendien noodgeld, humanitaire goederen en reddingsspecialisten te zullen leveren.

Nepal vroeg om gespecialiseerde internationale ondersteuning voor reddingen uit tunnels, DNA-identificatie en het herstellen van transportverbindingen. Het land zei op dat moment geen extra buitenlandse zoek- en reddingsteams nodig te hebben. 41538

India zette teams en functionarissen in om Indiase pelgrims op te sporen en te helpen. Volgens berichtgeving lokaliseerden Chinese reddingswerkers honderd vermiste Indiase bezoekers, van wie de meesten pelgrims waren. Regeringen van landen waarvan burgers werden vermist, coördineerden consulaire hulp; andere landen boden steun aan de Nepalese hulpverlening. 65

Voor een specifieke financiële, humanitaire, technische of diplomatieke bijdrage van de Verenigde Arabische Emiraten is in de beschikbare betrouwbare berichtgeving onvoldoende bewijs gevonden. Ook is geen bevestigd aantal vermiste staatsburgers uit de VAE beschikbaar.