AI drijft prijzen van DRAM en NAND verder op

De nieuwe prognose van Bank of America draait om een probleem van capaciteitsverdeling: fabrikanten van geheugenchips geven voorrang aan high-bandwidth memory (HBM) en andere producten voor kunstmatige intelligentie, terwijl producenten van pc’s, smartphones, spelconsoles en servers zich voorbereiden op het traditionele productieseizoen aan het einde van het jaar. Daardoor blijft er minder conventioneel DRAM en NAND beschikbaar en krijgen de prijzen opnieuw ruimte om te stijgen. 17

Nog eens 10 tot 20 procent erbij in september

Bank of America verwacht dat de spotprijzen voor DRAM en NAND in september 2026 met nog eens 10 tot 20 procent kunnen stijgen. Die prognose volgt op een periode van sterke prijsstijgingen en nieuwe bestellingen van fabrikanten die hun voorraden op tijd voor het hoogseizoen willen veiligstellen. 17

De marktgegevens maken duidelijk waarom die verwachting zo veel gewicht heeft. In de spotmarktupdate van TrendForce van 28 augustus stond de gemiddelde sessieprijs voor 16Gb DDR4-3200 op 91,293 dollar en voor 16Gb DDR5-4800/5600 op 53,933 dollar. Dit zijn referentieprijzen voor afzonderlijke geheugenchips. Ze zijn dus niet hetzelfde als wat consumenten betalen voor complete geheugenmodules of -kits.

Dat onderscheid is belangrijk. Spotprijzen, kwartaalcontractprijzen, moduleprijzen en winkelprijzen hebben elk betrekking op een ander punt in de toeleveringsketen. Een scherpe stijging in de ene categorie wordt niet onmiddellijk en niet één op één doorgegeven aan de andere.

Hoe ernstig is het tekort?

Het sterkste signaal is niet één spectaculair percentage, maar de combinatie van hoge spotprijzen, schaarse voorraden en klanten die productiecapaciteit ver vooruit proberen vast te leggen. SK Hynix meldde dat zijn DRAM-, HBM- en NAND-productie voor 2026 al was uitverkocht. Klanten zouden bovendien conventionele geheugencapaciteit tot in het daaropvolgende jaar reserveren. Het bedrijf omschreef zowel de DRAM- als de NAND-markt als extreem krap. 2 13

Ook consumentenprijzen laten zien hoe groot de druk is. Volgens de Amerikaanse prijsmonitoring van Tom’s Hardware kostte een DDR5-6000-kit van 64 GB 849 dollar, tegenover een historisch dieptepunt van 159 dollar. In dezelfde momentopname stonden kits van 96 GB op 1.799 dollar en 128 GB DDR5-6400-kits op 3.399 dollar.

Andere winkelmetingen kwamen voor bepaalde 64GB-DDR5-kits uit boven 1.200 dollar, met jaar-op-jaarstijgingen die richting 500 procent gingen. Dat zijn voorbeelden van specifieke configuraties of aanbiedingen, niet universele prijzen voor elke DDR5-kit. Juist de verschillen tussen de metingen laten zien dat winkelprijzen vooral momentopnames van de markt zijn.

Waarom HBM ook gewoon DRAM duurder maakt

HBM is een belangrijke oorzaak van de krapte, omdat het niet simpelweg een extra product is dat fabrikanten zonder gevolgen naast conventioneel geheugen kunnen produceren. HBM voor AI-versnellers vraagt veel productie- en verpakkingscapaciteit. Een schatting die The Motley Fool op basis van TrendForce-data aanhaalt, stelt dat HBM in 2027 ongeveer 30 procent van de DRAM-productiecapaciteit van de drie grootste geheugenfabrikanten kan gebruiken, terwijl het slechts 13 procent van hun geproduceerde geheugencapaciteit in bits vertegenwoordigt. 4

Daardoor blijft er minder capaciteit over voor conventionele producten. DDR5, het oudere DDR4, mobiel DRAM en servergeheugen moeten om productiemiddelen concurreren, terwijl AI-klanten hun leveringen via langlopende contracten veiligstellen. Naarmate de productmix verschuift naar HBM met een hogere waarde, wordt conventioneel geheugen minder flexibel en gevoeliger voor zelfs beperkte extra vraag.

De druk is vooral opvallend bij DDR4. Hoewel deze standaard verouderd is, wordt hij nog altijd gebruikt in veel bestaande pc’s, servers, industriële systemen en andere apparaten. Fabrikanten hebben minder reden om de productie van oudere geheugentypes uit te breiden wanneer HBM en nieuwere producten meer opleveren. Daardoor kan juist een oudere standaard tijdens een tekort uitzonderlijk duur worden.

Waarom NAND eveneens in prijs stijgt

De uitbreiding van AI-infrastructuur vraagt om meer dan alleen geheugen naast de AI-versneller. Datacenters hebben ook grote hoeveelheden snelle opslag nodig voor datasets, controlepunten en systemen die AI-modellen tijdens gebruik uitvoeren. Dat ondersteunt de vraag naar enterprise-SSD’s en verbetert de vooruitzichten voor NAND, al werkt die markt anders dan de DRAM-markt. 5

Daarnaast profiteert NAND van de vraag uit de reguliere elektronicasector. Fabrikanten van telefoons, pc’s, spelconsoles en andere apparaten halen bestellingen naar voren om hun productie voor het eindejaarsseizoen veilig te stellen. De septemberprognose van Bank of America combineert daardoor de structurele vraag vanuit AI-infrastructuur met een kortstondige voorraadjacht in de bredere elektronicaketen. 17

De signalen zijn niet voor elk NAND-segment even sterk. In een later aangehaalde vooruitblik verwachtte Bank of America verdere stijgingen in het vierde kwartaal, gevolgd door stabiele of licht corrigerende prijzen tot en met 2027. Mogelijke dalingen zouden pas in 2028 optreden. NAND kan dus samen met DRAM herstellen, maar het prijsverloop kan per producttype grilliger zijn.

Wat betekent dit voor pc’s, servers en consumenten?

Hogere geheugenkosten kunnen voor fabrikanten verschillende gevolgen hebben:

• hogere prijzen voor pc’s, spelcomputers, servers en opslagproducten;
• basismodellen met minder geheugen;
• minder aanbiedingen en kortingen;
• druk op de winstmarges wanneer kosten niet meteen kunnen worden doorberekend; en
• uitgestelde of aangepaste productvernieuwingen.

De grootste kortetermijnrisico’s liggen bij geheugenintensieve producten en systemen die nog DDR4 nodig hebben. Wie een pc bouwt of uitbreidt, kan vooral grote prijsverschillen zien tussen geheugencapaciteiten en snelheden. In de beschikbare winkelmetingen zijn juist kits met hoge capaciteiten sterk in prijs gestegen.

Een winkelprijs voor een geheugenkit mag echter niet worden gelezen als een directe prijs voor een DRAM-chip. Een kit omvat ook moduleproductie, tests, distributie, winkelmarges, voorraadcondities en soms een toeslag voor een bepaalde snelheid of capaciteit. De spotprijzen op chipniveau en de winkelvoorbeelden wijzen wel in dezelfde richting, maar meten niet hetzelfde.

Nvidia profiteert van de vraag, maar loopt ook tegen een bottleneck aan

De geheugenkrapte past bij het beeld van aanhoudende vraag naar Nvidia’s AI-versnellers. Sterke vraag naar HBM wijst erop dat datacenterexploitanten blijven concurreren om AI-infrastructuur. De positie van SK Hynix als leverancier aan Nvidia en de gemelde vooruitboekingen laten zien hoe nauw de vraag naar AI-versnellers samenhangt met de beschikbaarheid van geheugen. 2

Tegelijkertijd kan hetzelfde tekort de leveringen van Nvidia beperken. Wanneer HBM, geavanceerde verpakkingstechnologie of andere geheugengerelateerde onderdelen niet snel genoeg beschikbaar zijn, kan vraag naar AI-versnellers niet automatisch worden omgezet in complete, verscheepte systemen. De beschikbare informatie ondersteunt daarom twee conclusies: geheugen is zowel een signaal van sterke vraag als een mogelijke knelpuntfactor. Ze vormt geen bewijs voor een actuele beleggingsbeoordeling of koersdoel van Bank of America voor Nvidia.

Waarom analisten spreken van een ‘winstsupercyclus’ voor SK Hynix

De these van een supercyclus gaat verder dan alleen een HBM-boom. SK Hynix kan profiteren van stijgende prijzen voor HBM, conventioneel DRAM en NAND tegelijk. Het bedrijf meldde dat zijn volledige DRAM-, HBM- en NAND-productie voor 2026 was verkocht en dat het in het vierde kwartaal wilde beginnen met de levering van HBM4. 2

Analisten noemen de huidige situatie ongewoon breed, omdat de uitbreiding van HBM de aanvoer van standaardgeheugen beperkt, terwijl de vraag naar AI-opslag de winstgevendheid van NAND ondersteunt. 5 6 Een hoge benuttingsgraad, vooraf vastgelegde bestellingen en hogere gemiddelde verkoopprijzen kunnen in zo’n omgeving leiden tot uitzonderlijk sterke resultaten voor de grootste leveranciers.

De these is niet zonder risico. Geheugen is van oudsher een cyclische sector. Nieuwe fabriekscapaciteit, lagere investeringen in AI-infrastructuur of een afzwakkende vraag naar elektronica kunnen de balans uiteindelijk veranderen. De vraag is vooral wanneer dat gebeurt: de huidige prognoses wijzen niet op een snelle normalisering.

Wanneer kunnen de geheugenprijzen weer dalen?

De aangehaalde vooruitblik van Bank of America voorziet verdere stijgingen in het vierde kwartaal, gevolgd door stabiele of licht corrigerende prijzen in 2027. In 2028 zouden DRAM- en NAND-prijzen kunnen dalen. Bank of America omschrijft dat als een gezonde correctie, niet als een instorting van de markt.

Die tijdlijn sluit aan bij een waarschuwing van SK Hynix-topman Kwak Noh-jung, die 2027 mogelijk het slechtste jaar ooit voor de geheugena 공급 noemde vanuit het perspectief van de beschikbare capaciteit. 1 Andere berichtgeving uit de sector beschrijft eveneens tekorten die minstens tot 2027 kunnen aanhouden zolang de vraag vanuit AI sneller groeit dan de productiecapaciteit. 10

De praktische conclusie is dat brede prijsverlichting vóór 2027 onder de huidige aannames over vraag en aanbod onwaarschijnlijk lijkt. Zelfs een daling in 2028 hangt ervan af of nieuwe capaciteit volgens planning beschikbaar komt en of de groei van AI-investeringen afremt. Voor kopers gaat het dus niet alleen om een tijdelijke piek in de prijs van werkgeheugen, maar om een structurele strijd tussen AI-infrastructuur en de rest van de elektronicamarkt.