AskBio presenteert GenePHIT-studie naar gentherapie voor hartfalen

AskBio gebruikte het ESC-congres 2026 in München om de uitgangskenmerken te presenteren van GenePHIT, een fase 2-studie waarvan de inclusie inmiddels is afgerond. In de studie wordt de experimentele gentherapie umiposgene parvec, ook bekend als AB-1002, onderzocht bij mensen met ernstig hartfalen. De belangrijkste mededeling ging over de omvang en opzet van het onderzoek — niet over een aangetoond positief behandelingseffect. De eerste gerandomiseerde resultaten over werkzaamheid en veiligheid worden volgens AskBio in de eerste helft van 2027 verwacht. 15

173 deelnemers op 64 locaties

GenePHIT randomiseerde 173 deelnemers op 64 locaties in 12 landen. Daarmee behoort het onderzoek tot de grotere gentherapiestudies naar hartfalen die tot nu toe zijn gemeld. Het gaat om medisch stabiele volwassenen met niet-ischemische cardiomyopathie, een linkerventrikelejectiefractie van 15 tot 35 procent en aanhoudende klachten passend bij NYHA-klasse III, ondanks behandeling volgens de geldende richtlijnen. 15

Die afbakening is belangrijk. GenePHIT onderzoekt geen brede groep mensen met uiteenlopende vormen van hartfalen, maar een specifieke patiëntengroep met een sterk verminderde pompfunctie en aanzienlijke beperkingen door de aandoening.

Zo is GenePHIT opgezet

GenePHIT is een adaptieve, multicentrische, gerandomiseerde, dubbelblinde en placebogecontroleerde fase 2-studie. Deelnemers zijn verdeeld over drie groepen: twee doseringen AB-1002 en een placebogroep. De behandeling wordt eenmalig toegediend via een antegrade intracoronaire infusie — een katheterprocedure waarbij de gentherapie via een kransslagader naar de hartspier wordt gebracht. 2

De primaire werkzaamheidsbeoordeling vindt plaats na 52 weken. Daarvoor gebruikt de studie een hiërarchische samengestelde uitkomstmaat, ook wel een aangepaste win-ratio genoemd. In plaats van alleen één functionele meting te bekijken, krijgen klinisch belangrijke uitkomsten prioriteit. Vervolgens worden onder meer de functionele hartfalenklasse en de hartfunctie meegewogen. Veiligheid en verdraagbaarheid worden gelijktijdig met de werkzaamheid beoordeeld. 4

Met deze opzet wil het onderzoek twee vragen beantwoorden: kan één dosis AB-1002 een betekenisvol verschil maken ten opzichte van placebo, en gebeurt dat zonder onaanvaardbare veiligheidsrisico’s?

Wat AB-1002 in het hart moet doen

AB-1002 is een cardiotrope gentherapie op basis van een adeno-associated virus (AAV). De therapie brengt een gen over dat codeert voor constitutief actief inhibitor-1, ofwel I-1c, in hartspiercellen. De aanpak richt zich op een reguleringsroute die betrokken is bij de calciumhuishouding in die cellen. 15

Vereenvoudigd uitgelegd is I-1c bedoeld om proteïnefosfatase 1 te remmen. Daardoor zou de remmende invloed van fosfolamban op SERCA2a kunnen afnemen. SERCA2a helpt calcium terug te brengen naar het sarcoplasmatisch reticulum, een opslagplaats voor calcium in de hartspiercel. Een beter gereguleerde calciumcyclus zou zowel het samentrekken als het ontspannen van de hartspier kunnen ondersteunen.

Het doel is dus niet om nieuwe hartspiercellen te maken, maar om de signaalverwerking in bestaande hartspiercellen aan te passen. Of dat mechanisme zich vertaalt in betere uitkomsten voor patiënten, moet GenePHIT nog aantonen.

Voortbouwen op fase 1

GenePHIT volgt op een eerste fase 1-studie bij mensen. De resultaten na twaalf maanden daarvan werden in 2025 gepubliceerd in Nature Medicine. Die studie gaf vroege informatie over de haalbaarheid van toediening van AB-1002 via de kransslagaders en leverde eerste signalen over veiligheid en biologische activiteit. 6

De fase 1-studie was echter klein, niet-gerandomiseerd en niet ontworpen om klinische werkzaamheid vast te stellen. Een gerandomiseerde, placebogecontroleerde fase 2-studie vormt een veel strengere test: de uitkomsten van deelnemers die AB-1002 krijgen, kunnen worden vergeleken met die van deelnemers die placebo krijgen. Dat beperkt de invloed van verwachtingen, natuurlijke verschillen tussen patiënten en andere verstorende factoren. 6

Aanwijzingen van toezichthouders zijn geen goedkeuring

AskBio heeft voor AB-1002 een Fast Track- en Orphan Drug-aanwijzing van de Amerikaanse FDA gemeld, evenals een PRIME-aanwijzing of -status bij het Europees Geneesmiddelenbureau (EMA). Zulke programma’s kunnen de ontwikkeling van middelen voor ernstige aandoeningen of onvervulde medische behoeften ondersteunen en mogelijk versnellen. Ze bewijzen echter niet dat AB-1002 veilig of werkzaam is en vormen geen handelsvergunning. 5

AB-1002 is daarom nog steeds een experimentele behandeling zolang de resultaten van GenePHIT niet beschikbaar zijn.

Waarom de studie relevant is — en wat nog niet bekend is

Wereldwijd leven naar schatting 64 miljoen mensen met hartfalen. Ondanks geneesmiddelen en hulpmiddelen blijven sommige patiënten klachten houden of gaat hun toestand verder achteruit. Als een eenmalige gentherapie effectief en veilig blijkt, zou die op termijn een aanvulling kunnen vormen op langdurige behandeling, met een aanpak die direct op de ziektebiologie is gericht. 12

De presentatie op ESC 2026 moet voorlopig echter worden gezien als een update over de voortgang van het onderzoek, niet als bewijs dat AB-1002 de overleving, klachten, ejectiefractie, inspanningscapaciteit of kwaliteit van leven verbetert. De gemelde gegevens hadden betrekking op de inclusie en uitgangskenmerken van de deelnemers. De gecontroleerde vergelijking met placebo blijft de beslissende volgende stap. De eerste werkzaamheids- en veiligheidsresultaten worden in de eerste helft van 2027 verwacht. 125