Wat gebeurde er bij de ramp aan de grens van Nepal en China?

Een vermoedelijke gletsjerinstorting als startpunt

Op 26 augustus 2026 werd de bergachtige grensregio tussen Nepal en Tibet getroffen door een keten van gebeurtenissen die in korte tijd uitmondde in een van de zwaarste rampen in het gebied. Een vermoedelijke instorting van het onderste deel van een gletsjer, in de omgeving van Langtang Lirung, deed een massa ijs, rots en modder honderden meters naar beneden storten. Satellietbeelden vormden de basis voor deze voorlopige analyse. 413

De impact op de dalbodem veroorzaakte vervolgens een snelle puinlawine. Die kwam terecht in de Lhende Khola, een rivier die langs de grens tussen Nepal en Tibet stroomt, en veranderde in een verwoestende vloedgolf door de smalle bergdalen. De precieze aanleiding was op 27 augustus nog onderwerp van onderzoek. Een eerder vermoeden dat een aardbeving de instorting had veroorzaakt, was niet bevestigd. 24

Hoe groot en hoe snel was de lawine?

Volgens eerste analyses was mogelijk een ijsmassa van ongeveer een halve mijl breed, vanaf een hoogte van circa 5.200 meter, naar beneden gekomen. Onderweg vermengde het ijs zich met rots en modder. Daardoor ontstond geen gewone gletsjerlawine, maar een zware puinstroom die zich door de dalen verspreidde. 413

In de berichtgeving werd de modderstroom en overstroming omschreven als uitzonderlijk snel. Een Chinese geoloog noemde een snelheid van ongeveer 50 meter per seconde, maar die schatting was niet onafhankelijk geverifieerd. Een betrouwbare definitieve snelheid was daarom nog niet beschikbaar. 67

Doden en vermisten

Op 26 en 27 augustus meldden officiële instanties en media minstens ongeveer 160 bevestigde doden. Tegelijkertijd werden meer dan 1.300 mensen vermist opgegeven. Andere situatieoverzichten kwamen op nog hogere gecombineerde aantallen uit. De verschillen waren het gevolg van de gebrekkige toegang tot afgelegen rampgebieden, onvolledige identificatie en verschillende registratiesystemen in Nepal en China. 9152

Onder de vermisten waren trekkers, pelgrims, toerismemedewerkers, bouw- en energiewerkers en mensen die de grensovergang gebruikten. Nepal meldde aanvankelijk bijna 400 vermiste buitenlandse toeristen. In latere berichten ging het om meer dan 500 vermiste buitenlanders uit 32 landen, onder wie ongeveer 90 Amerikanen. Families in Nepal en daarbuiten probeerden ondertussen informatie te krijgen over hun naasten. 98

Dorpen, bruggen en Gyirong Port zwaar getroffen

De overstromingen sleurden huizen en gebouwen met meerdere verdiepingen mee, braken bruggen af en beschadigden wegen en energie- en waterkrachtprojecten. Hele nederzettingen en bedrijven langs de route werden zonder veel waarschuwing overspoeld. Ook Gyirong Port aan de Tibetaanse kant werd zwaar getroffen. Deze grenshaven is een belangrijke handels- en toeristische verbinding tussen China en Nepal. 916

De verwoeste wegen, bruggen en communicatielijnen maakten niet alleen reddingswerk moeilijker. Ze bemoeilijkten ook het vaststellen hoeveel mensen precies waren omgekomen of vermist.

Reddingswerk onder moeilijke omstandigheden

Nepal zette helikopters in om naar overlevenden te zoeken en noodhulp af te leveren in valleien die van de buitenwereld waren afgesneden. Aan de Chinese kant werden eveneens noodhulp en reddingsacties gecoördineerd. 213

Hulpverleners moesten werken in een landschap met puin, regen en instabiele hellingen. Beschadigde infrastructuur, geblokkeerde communicatie en het risico op nieuwe aardverschuivingen en overstromingen hielden de operaties voortdurend tegen.

Landen en internationale organisaties begonnen geld, noodvoorraden en technische ondersteuning beschikbaar te stellen. De Internationale Federatie van Rode Kruis- en Rode Halve Maanverenigingen zou meer dan 1,2 miljoen dollar hebben vrijgemaakt voor de hulpverlening van het Nepalese Rode Kruis. 57

Dreiging van een tweede vloedgolf

De eerste puinlawine blokkeerde op verschillende plaatsen rivierbeddingen en vormde zogenoemde puindammen. Daarachter ontstonden meren die snel volliepen. Chinese autoriteiten meldden dat achter een van de blokkades ongeveer 3 miljoen kubieke meter water was opgehoopt. Nepal waarschuwde bovendien dat een door puin gevormd meer in de Bhotekoshi-rivier kon doorbreken. 713

Een dergelijke doorbraak zou een nieuwe vloedgolf kunnen veroorzaken in valleien die al zwaar waren verwoest. Daarom vormden extra regen, nieuwe aardverschuivingen en de beperkte toegang tot voedsel, onderdak en veilig drinkwater een onmiddellijk humanitair risico. Ook kou op grote hoogte en mogelijke ziekte-uitbraken door vervuild water baarden hulporganisaties zorgen. 1013

Wat nog onzeker is

De vermoedelijke gletsjerinstorting bij Langtang Lirung geldt als de belangrijkste verklaring voor de ramp, maar het mechanisme was op 27 augustus nog niet definitief vastgesteld. Ook de aantallen doden, vermisten en de omvang van de schade zouden naar verwachting veranderen zodra reddingswerkers meer geïsoleerde gebieden konden bereiken en slachtoffers konden identificeren. 24

De ramp voltrok zich zo snel dat veel mensen nauwelijks tijd hadden om te reageren. De combinatie van instabiel ijs en gesteente, een smal bergdal en rivierblokkades maakte van een vermoedelijke gletsjerinstorting een grensoverschrijdende keten van lawines en overstromingen.