Toyota zet China voorop met nieuwe elektrische Lexus

Toyota’s plan om vanaf het najaar van 2027 een nieuwe elektrische Lexus-SUV in Shanghai te bouwen, is meer dan de introductie van een nieuw model. Het bedrijf wijkt daarmee af van zijn traditionele Japan-eerstmodel voor strategisch belangrijke auto’s. De productie moet starten op ongeveer 1.000 voertuigen per maand en vanaf 2028 oplopen tot tienduizenden exemplaren per jaar. Ook de geplande toepassing van gigacasting en de volledig eigen fabriek maken van het project een belangrijke test: kan Toyota elektrische auto’s sneller ontwikkelen en bouwen in de buurt van de Chinese klant? 46

Van Japan-eerst naar China-eerst

Toyota gebruikte Japan lange tijd als uitvalsbasis voor vernieuwende modellen zoals de Prius-hybride en de waterstofauto Mirai. Door een nieuwe elektrische Lexus eerst in China te ontwikkelen, produceren en lanceren, lijkt Toyota nu een andere afweging te maken. De nabijheid van Chinese klanten, toeleveranciers en softwareontwikkelaars kan daar een concurrentievoordeel opleveren. 48

China is bovendien niet alleen een grote afzetmarkt. Het land is een van de snelst veranderende markten voor batterij-elektrische voertuigen. Chinese merken kunnen prijzen, functies en modelreeksen snel aanpassen. Een China-eerstprogramma geeft Toyota de mogelijkheid om die keuzes lokaal te maken, in plaats van Japanse modellen achteraf aan de markt aan te passen.

Waarom de SUV belangrijker is dan het Lexus-logo

De auto uit Shanghai wordt naar verwachting een elektrische Lexus-SUV of crossover. Tegelijkertijd heeft Toyota de ontwikkeling stopgezet van de volgende generatie LF-ZC, een elektrisch Lexus-sedanproject dat in Japan gepland was. Technologieën uit dat programma, waaronder gigacasting, worden volgens Toyota wel in andere modellen toegepast. 214

Dat wijst eerder op een gerichte koerscorrectie dan op een terugtrekking uit elektrische auto’s. Toyota richt zijn beperkte middelen voor de volgende generatie EV’s vooral op:

• SUV’s, omdat het bedrijf daar een sterkere vraag ziet dan bij lage elektrische sedans; 1415
• China, waar de concurrentie tussen elektrische automerken bijzonder hevig is; en
• productietechnologie, waarmee de complexiteit en kosten van voertuigen mogelijk omlaag kunnen.

Kort gezegd verruilt Toyota een in Japan ontwikkeld technologievlaggenschip voor een China-gerichte elektrische auto met een directere aansluiting op de lokale vraag.

Gigacasting is een productiekeuze, geen simpele gewichtsbesparing

Bij gigacasting worden grote delen van de aluminium carrosseriestructuur in één geïntegreerd stuk gegoten. Daardoor zijn minder afzonderlijke onderdelen en assemblagestappen nodig. De techniek was ook verbonden aan het geschrapte LF-ZC-project en zal naar verwachting terugkomen in de elektrische Lexus uit Shanghai. 214

De strategische betekenis gaat verder dan een lager gewicht. Minder onderdelen kunnen de productie vereenvoudigen, de montagetijd verkorten en de kosten verbeteren. Een lichtere auto kan bovendien een grotere actieradius ondersteunen, terwijl een geïntegreerde structuur de stijfheid kan vergroten. Voor de Lexus-SUV wordt gigacasting beschreven als onderdeel van een bredere poging om de auto lichter en efficiënter te maken. 67

Toch zal de techniek op zichzelf Toyota’s achterstand niet oplossen. Chinese autokopers letten ook op software, laadsnelheid, prijs, design en de snelheid waarmee functies worden vernieuwd. Gigacasting kan een betere productiebasis bieden, maar Toyota moet daarnaast een auto leveren die echt aansluit bij de lokale verwachtingen.

De groei van China is ook een waarschuwing voor Toyota

De omvang van de Chinese markt helpt verklaren waarom Toyota daar een speciale productie-eenheid voor elektrische Lexus-modellen wil opzetten. Een rapport noemt 8,57 miljoen verkochte batterij-elektrische voertuigen in China in het voorgaande jaar en verwacht dat dit aantal tegen 2030 kan oplopen tot 11,41 miljoen. 7

Die schaal brengt ook stevige druk met zich mee van BYD en andere Chinese merken. De verkoop van Toyota- en Lexus-modellen in China daalde in juli volgens berichtgeving met ongeveer 24 procent op jaarbasis. De terugval werd in verband gebracht met een zwakkere vraag naar niet-elektrische auto’s en de concurrentie van software-intensieve elektrische modellen. 5 De wereldwijde verkoop van Toyota daalde in de eerste helft van het jaar met 2,9 procent. Een daling van 17,1 procent in China maakte een sterkere vraag in Noord-Amerika en Japan deels ongedaan. 1

Het project in Shanghai is daarom zowel een groeiplan als een verdedigende zet. Toyota betreedt geen onontgonnen markt, maar probeert opnieuw relevant te worden in een land waar betrouwbaarheid, schaalgrootte en hybride-aandrijving niet langer voldoende zijn om het verschil te maken.

Een volledig eigen fabriek verhoogt de inzet

De fabriek in Shanghai is strategisch belangrijk omdat Toyota haar volledig zelf wil bezitten en er elektrische Lexus-modellen en bijbehorende batterijen wil produceren. Daarmee zou Toyota na Tesla pas de tweede buitenlandse autofabrikant zijn met een volledig buitenlands eigendom in Shanghai. Tesla’s fabriek was de eerste volledig buitenlands beheerde autofabriek in China.

Die structuur geeft Toyota meer directe controle over productplanning, productieprocessen, inkoop en het delen van operationele kennis. Tegelijkertijd ligt de verantwoordelijkheid voor snelheid en uitvoering nadrukkelijker bij Toyota zelf dan bij een traditionele joint venture.

De uiteindelijke capaciteit van de fabriek zal naar verwachting veel hoger liggen dan de eerste productie van ongeveer 1.000 SUV’s per maand. Dat verschil is veelzeggend. Het eerste model kan fungeren als een gecontroleerde lancering en leerprogramma, waarna Toyota de technologie vanaf 2028 naar modellen met grotere volumes kan uitbreiden. 6

Toyota maakt deze draai vanuit een sterke financiële positie

Toyota zet deze stap niet omdat het bedrijf financieel met de rug tegen de muur staat. De nettowinst over het eerste kwartaal van boekjaar 2027 steeg met 75,6 procent op jaarbasis tot ongeveer 1,47 biljoen yen. Daarnaast verhoogde Toyota de prognose voor het bedrijfsresultaat over het volledige boekjaar met 400 miljard yen tot 3,4 biljoen yen.

De sterke vraag naar hybrides blijft de financiële prestaties ondersteunen. Daardoor kan Toyota vasthouden aan zijn zogenoemde meerpadentechnologie: hybrides in markten waar die aantrekkelijk blijven en batterij-elektrische auto’s waar regelgeving en consumentenvraag ze steeds belangrijker maken.

De Shanghai-strategie moet daarom niet worden gelezen als een afscheid van hybrides of als een belofte om elke markt volledig op batterij-elektrische voertuigen over te zetten. Het gaat om een geconcentreerde investering in de markt waar Toyota’s huidige productmix het meest onder druk staat.

Wat het project moet bewijzen

Een premium-Lexus-SUV die aanvankelijk op beperkte schaal wordt gebouwd, zal de dalende Toyota-verkoop in China niet in zijn eentje keren. De belangrijkere vraag is of het programma blijvende voordelen kan opleveren op drie terreinen:

1. Ontwikkelsnelheid: kan Toyota snel genoeg China-specifieke auto’s ontwikkelen om het tempo van lokale modelcycli bij te houden?
2. Kosten en schaal: kunnen gigacasting en lokale inkoop leiden tot prijzen die concurreren met BYD en andere Chinese merken?
3. Technologieoverdracht: kunnen de lessen uit de Lexus-lancering snel worden toegepast in elektrische Toyota- en Lexus-modellen met grotere volumes?

Als het antwoord positief is, kan Shanghai uitgroeien tot Toyota’s proeftuin voor een nieuwe manier van elektrische auto’s ontwikkelen en produceren. Zo niet, dan dreigt de fabriek vooral een dure premiumetalage te worden in een markt die steeds meer draait om een breed aanbod, software en snelle vernieuwing.

De conclusie

Toyota’s China-eerstplan voor een elektrische Lexus wijst op een selectieve versnelling, niet op een volledige strategische ommekeer. Het bedrijf brengt de ontwikkeling en productie van geavanceerde EV’s dichter bij China omdat daar de vraag, concurrentie en productcycli het meest veeleisend zijn. De SUV-vorm, gigacasting en volledig eigen fabriek moeten Toyota beter in staat stellen om daarop te reageren.

Dankzij sterke wereldwijde resultaten en aanhoudende hybridevraag kan Toyota deze koerswijziging gericht uitvoeren. De echte test begint pas na de lancering van de eerste Lexus uit Shanghai: lukt het Toyota om een elektrische auto met aanvankelijk beperkte productie om te zetten in een bredere, snellere en beter gelokaliseerde EV-strategie voor China?