Russische aanval op Oekraïne: wat we weten over de barrage van 27 augustus

De beschikbare berichtgeving wijst op een grote Russische aanval met raketten en drones in de nacht van 26 op 27 augustus, gevolgd door nieuwe aanvallen tot in de ochtend. Volgens de Oekraïense luchtmacht lanceerde Rusland 258 drones naast ballistische en antischeepsraketten. Russische functionarissen spraken van aanvallen op doelen in negen Oekraïense steden. Oekraïense luchtverdediging meldde 233 luchtdoelen te hebben geneutraliseerd, maar raketten en drones bereikten nog altijd havens, industriële complexen, logistieke locaties en andere infrastructuur. 10 16

Welke wapens werden ingezet?

Volgens Oekraïense meldingen bestond de aanval uit:

• 258 drones, waaronder aanvals­drones van het Shahed-type, Gerbera-lokdrones en andere onbemande systemen. Ongeveer een derde van de drones zou straalaangedreven zijn;
• twee Oniks-antischeepsraketten, afgevuurd vanuit het door Rusland bezette gebied op de Krim;
• een onbekend aantal Iskander-M/KN-23-ballistische raketten, gelanceerd vanuit de Russische regio’s Brjansk en Koersk;
• drie straalaangedreven S8000-Banderol-wapens, omschreven als raketten of rondhangmunitie.

De beschikbare berichtgeving geeft geen volledig aantal afgevuurde raketten. Vooral het aantal ballistische raketten is niet bekendgemaakt. 16

Hoeveel luchtdoelen zegt Oekraïne te hebben gestopt?

De Oekraïense luchtmacht meldde dat de strijdkrachten 233 Russische luchtdoelen hadden geneutraliseerd. De opgegeven verdeling was:

• zeven ballistische raketten;
• één Oniks-raket;
• drie Banderol-wapens;
• 222 drones.

Deze cijfers zijn een operationeel overzicht van Oekraïne en zijn niet onafhankelijk geverifieerd. Bovendien gebruiken meldingen verschillende termen: sommige spreken van neergeschoten doelen, terwijl andere ook wapens meetellen die door elektronische oorlogsvoering zijn onderdrukt of op een andere manier onschadelijk zijn gemaakt.

Welke gebieden werden geraakt?

Het Russische ministerie van Defensie zei dat de aanval was gericht op militaire infrastructuur in negen Oekraïense steden. Moskou noemde onder meer industriële complexen, olieraffinaderijen, logistieke knooppunten en haveninfrastructuur. 10 11

Oekraïense functionarissen en getuigen meldden aanvallen in onder meer Kyiv, bij havens en industrieterreinen, en op distributiefaciliteiten van retailers. De aanval ging in de ochtend door. In de hoofdstad hoorden inwoners de luchtverdediging nieuwe golven drones aanvallen. 16

Niet alle locaties uit de oorspronkelijke berichtgeving kunnen met de beschikbare bronnen worden bevestigd. Dat geldt ook voor de precieze inslag- en brokstukkenlocaties in Kryvy Rih en de regio Odesa. Er is evenmin voldoende bewijs om schade aan het Valerij Lobanovskystadion, scholen, medische instellingen, woningen, woongebouwen in Odesa of een graanelevator met zekerheid aan deze ene aanval van 27 augustus toe te schrijven.

Doden, gewonden en schade

De beschikbare berichtgeving bevestigt schade en slachtoffers, maar biedt geen volledig nationaal overzicht. Eén Oekraïens verslag sprak van minstens één dode en meerdere gewonden.

Reuters meldde schade of aanvallen op Oekraïense havens, industriële locaties en distributiefaciliteiten van retailers. Ook havens, graanopslag, energievoorzieningen en industriële infrastructuur zouden doelwit zijn geweest. 16

Omdat het om een snel veranderende aanval in meerdere regio’s gaat en sommige details betrekking hebben op afzonderlijke Russische aanvallen eerder in augustus, zou een gecombineerd aantal doden, gewonden, branden en beschadigde gebouwen verschillende gebeurtenissen door elkaar kunnen halen. De meest voorzichtige conclusie is dat de barrage van 27 augustus breed was, gedeeltelijk werd afgeslagen en toch schade veroorzaakte die verder reikte dan uitsluitend militaire doelen.

Wat zegt Rusland over de doelwitten?

Moskou zegt dat de aanval was gericht op infrastructuur die verband houdt met de Oekraïense oorlogsinspanning. In de Russische beschrijving komen industriële faciliteiten, olieraffinage, logistieke knooppunten en havens voor. 10 11

Dat zijn Russische beweringen over de beoogde doelwitten. Ze vormen geen onafhankelijke bevestiging dat iedere getroffen locatie daadwerkelijk voor militaire doeleinden werd gebruikt. Oekraïense en internationale berichtgeving beschreef ook gevolgen voor commerciële distributienetwerken en andere infrastructuur met een directe civiele betekenis. 16

De beschikbare bronnen documenteren geen verifieerbare Russische claim dat tijdens precies deze operatie van 27 augustus Oekraïense drones zijn onderschept. Meldingen over Russische luchtverdediging die Oekraïense drones neerschoot, hebben betrekking op andere aanvallen en moeten niet aan deze barrage worden toegeschreven.

Waarom het tekort aan Patriot-raketten belangrijk is

De aanval vond plaats terwijl Oekraïne met een acuut tekort aan Amerikaanse Patriot-interceptorraketten kampt. Patriot-systemen zijn van bijzonder belang omdat Oekraïne ze gebruikt tegen Russische ballistische raketten. 6 10 11

Eerdere aanvallen in augustus lieten zien wat dat tekort operationeel kan betekenen. Tijdens een andere zware aanval zeiden Oekraïense functionarissen dat Rusland 27 ballistische raketten had gelanceerd en dat er slechts één was onderschept, omdat Patriot-interceptoren niet beschikbaar waren. 1 6

Dat betekent niet dat iedere raket die Oekraïne op 27 augustus bereikte de Patriot-verdediging heeft omzeild, of dat het tekort aan Patriot-raketten elke inslag verklaart. Het maakt wel het strategische probleem zichtbaar: Rusland kan grote zwermen drones combineren met ballistische en andere raketten. Oekraïne moet daardoor schaarse interceptoren verdelen, terwijl de luchtverdediging ook lokdoelen en relatief goedkope drones moet verwerken.

Waarom Zelenskyy Europese aankopen vraagt

De oproep van president Volodymyr Zelenskyy aan Europese landen om extra systemen voor ballistische raketverdediging aan te schaffen, gaat zowel over capaciteit als over volhoudbaarheid. Oekraïne heeft systemen nodig die moeilijke ballistische doelen kunnen aanvallen, maar ook een betrouwbare aanvoer van interceptoren om herhaalde aanvallen op te vangen. 6 10

De cijfers van 27 augustus laten de omvang van die uitdaging zien. Zelfs nadat Oekraïne 233 luchtdoelen had geneutraliseerd, werden inslagen gemeld bij havens, industriële locaties en distributie-infrastructuur. De bredere les is daarom niet alleen dat Oekraïne meer lanceerinrichtingen nodig heeft. Het land heeft vooral voortdurende munitieaanvoer en gelaagde luchtverdediging nodig die raketten, aanvals­drones en lokdoelen tijdens langdurige aanvalscampagnes tegelijk kan verwerken.