AI verandert de arbeidsmarkt in de VS en het VK

AI verandert de arbeidsmarkt minder als één grote vervangingsgolf dan als een sorteermachine. Werkgevers schrappen of herontwerpen routinematige taken in kwetsbare beroepsgroepen, vooral aan het begin van een loopbaan. Tegelijk betalen ze meer voor mensen die AI-kennis combineren met technisch, regelgevend, commercieel of menselijk inzicht.

Zo ontstaat in de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk een arbeidsmarkt met twee snelheden: minder traditionele instroommogelijkheden in sommige technologie- en kennisberoepen, naast snel groeiende vraag naar specialisten en functies waarin AI het werk ondersteunt.

Amerikaanse ontslagen: AI wordt vaak genoemd, maar de cijfers vragen om nuance

Challenger, Gray & Christmas registreerde in mei 2026 97.006 door Amerikaanse werkgevers aangekondigde banenreducties. Werkgevers schreven 38.579 daarvan expliciet toe aan kunstmatige intelligentie: 40% van het maandtotaal en het hoogste maandcijfer sinds Challenger AI als reden bijhoudt. 18

In juni daalde het totaal naar 45.849 aangekondigde ontslagen en in juli naar 33.429. AI bleef in juli de meest genoemde reden: 10.970 aangekondigde ontslagen, oftewel 33% van het totaal. 19 17

Deze cijfers gaan over aangekondigde plannen, niet noodzakelijk over ontslagen die daadwerkelijk zijn uitgevoerd. Bovendien laten ze zien welke reden werkgevers zelf noemen. Ze bewijzen niet dat AI elk ontslag zelfstandig heeft veroorzaakt en meten ook niet het totale effect van AI op de werkgelegenheid. Een bedrijf kan zijn organisatie rond AI herinrichten en tegelijkertijd reageren op een zwakkere vraag, kosten druk, uitbesteding of andere bedrijfsomstandigheden.

Vooral aan het begin van de loopbaan neemt de druk toe

De duidelijkste aanwijzingen voor verstoring op de arbeidsmarkt zijn te vinden bij jongere werknemers in beroepen die sterk aan AI zijn blootgesteld, niet bij de beroepsbevolking als geheel.

Onderzoekers van Stanford melden dat de werkgelegenheid onder 22- tot 25-jarigen in sterk aan AI blootgestelde beroepen ongeveer 19% lager lag dan wanneer die zich had ontwikkeld in lijn met vergelijkbare leeftijdsgroepen in minder blootgestelde beroepen. Bij ervaren werknemers vonden zij geen vergelijkbare achterstand. De daling was geconcentreerd in beroepen waar AI menselijke taken vooral vervangt. In beroepen waar AI werknemers aanvult, bleef de werkgelegenheid stabiel of nam zij toe.

Dat betekent niet dat elke juniorfunctie in de technologie of zakelijke dienstverlening verdwijnt. Het wijst er wel op dat bedrijven mogelijk minder mensen nodig hebben voor de begeleide, repetitieve taken waarmee afgestudeerden traditioneel ervaring opdoen, zoals routinematig programmeren, onderzoek, documentatie, analyse en klantenservice.

Een wereldwijde analyse van PwC laat een vergelijkbare verandering in functieontwerp zien. Amerikaanse startersfuncties die aan AI zijn blootgesteld, vroegen zeven keer vaker om vaardigheden die traditioneel bij seniorfuncties horen, zoals beoordelingsvermogen en leiderschap. Deze functies groeiden tussen 2019 en 2025 met 35%, terwijl andere startersfuncties met 10% afnamen. 8

Britse arbeidsmarkt verzwakt, vooral voor afgestudeerden

Ook de bredere Britse arbeidsmarkt verslechterde in de eerste helft van 2026. Het aantal vacatures daalde 11% ten opzichte van het begin van het jaar en lag 32% onder het niveau van vóór de pandemie. Het aantal vacatures voor afgestudeerden lag 7% lager dan een jaar eerder en bereikte het laagste seizoensniveau sinds 2020.

Uit een afzonderlijke werkgeversenquête bleek dat 36% van de Britse bedrijven het aantal beschikbare instroomfuncties voor jongeren in het voorafgaande jaar had verminderd. De enquête noemde AI en andere vormen van automatisering als factoren, maar bewijst niet dat zij de enige oorzaak waren.

De beschikbare gegevens wijzen dus op een moeilijkere toegang tot werk aan het begin van een loopbaan, niet op een uitsluitend door AI veroorzaakte jeugdwerkloosheid. Werkloosheid onder jongeren wordt ook beïnvloed door economische groei, rente, de overgang van onderwijs naar werk, het aantal vacatures en arbeidsmarktbeleid. De gegevens maken het niet mogelijk om AI aan te wijzen als oorzaak van de totale jeugdwerkloosheid in een van beide landen.

Technologie en financiële dienstverlening tonen de tweedeling het duidelijkst

Technologie en andere digitaal intensieve sectoren behoren tot de meest blootgestelde sectoren, omdat veel functies taken bevatten die geautomatiseerd of met AI uitgebreid kunnen worden. In het Verenigd Koninkrijk had technologie, media en telecom het grootste aandeel vacatures waarin AI-vaardigheden werden gevraagd. 4 Wereldwijd had deze sector het hoogste aandeel vacatures waarvoor AI-vaardigheden nodig waren: 11,4%, gevolgd door zakelijke dienstverlening met 5,6% en financiële dienstverlening met 5,4%. 14

De financiële sector is een helder voorbeeld van krimp en groei die tegelijk plaatsvinden. Wereldwijd steeg het aandeel vacatures in de financiële dienstverlening waarvoor AI-vaardigheden werden gevraagd van 3,4% in 2024 naar 5,4% in 2025. Het totale aantal vacatures in de sector nam met 12,8% toe, terwijl het aantal AI-functies met 77,4% groeide. 2 3

Ook in de Britse financiële sector steeg het aantal vacatures in 2025 met 12%. De groei werd gedreven door vraag naar specialisten in kunstmatige intelligentie, software, naleving van regelgeving en gegevensbeheer. Uit een andere enquête bleek dat meer dan de helft van de Britse financiële dienstverleners verwachtte in 2026 meer personeel aan te nemen. De werving richtte zich vooral op technologie en AI, terwijl bredere investeringen in personeel en instroomfuncties voor starters in sommige gebieden achterbleven. 13

Het beeld is dus niet simpelweg: ‘banen in de financiële sector zijn veilig’ of ‘ze verdwijnen’. Bedrijven lijken hun werving te verschuiven naar functies die AI helpen invoeren, de risico’s ervan beheersen, aan regelgeving voldoen en de uitkomsten kunnen interpreteren.

Welke vaardigheden worden waardevoller?

De belangrijkste combinatie wordt AI plus domeinkennis, en niet alleen een smal technisch diploma. Werkgevers zoeken steeds vaker naar combinaties van:

• kennis van data en AI;
• software- en data-engineering;
• evaluatie van modellen en kwaliteitscontrole;
• cybersecurity, governance en risicobeheer;
• kennis van regelgeving en financiële dienstverlening;
• productontwerp en het herinrichten van processen;
• communicatie, creativiteit, interpretatie en beoordelingsvermogen;
• aanpassingsvermogen en voortdurend leren.

Een rapport over de financiële-sectorarbeidsmarkt noemt eveneens een groeiende vraag naar data, governance, software-engineering, interpretatie en productontwerp, naast aanpassingsvermogen, creativiteit en kritisch denken. 5

De verschuiving is breed. Een analyse van het IMF van miljoenen vacatures laat zien dat ongeveer één op de tien vacatures in geavanceerde economieën ten minste één nieuwe vaardigheid vereist. Vooral professionele, technische en leidinggevende functies worden geraakt. IT vertegenwoordigt meer dan de helft van de vraag naar deze nieuwe vaardigheden; de sterkste loonpremies hangen samen met IT, bedrijfs- en data-analyse en engineering. 12 11

AI verandert functies én creëert nieuwe rollen

De zwakkere vooruitzichten voor sommige juniorfuncties gaan samen met een sterke vraag naar AI-gerelateerd werk. In het Verenigd Koninkrijk nam het aantal vacatures waarvoor AI-vaardigheden werden gevraagd in 2025 met ongeveer 68.000 toe, tot 2,2% van alle vacatures. Het aantal specialistische AI-vacatures steeg met 61%. De gemiddelde gemelde loonpremie voor werknemers met AI-vaardigheden liep op tot 34,2%, tegenover 11% in 2024. 4 9

De functie AI-engineer behoorde bovendien tot de snelst groeiende startersfuncties in de meest recente gegevens voor meerdere markten: een stijging van 62% op jaarbasis in de Verenigde Staten en 97% in het Verenigd Koninkrijk. 1

Die groei vervangt niet automatisch de startersfuncties die verdwijnen. Specialistische AI-functies vragen doorgaans om een andere voorbereiding. Een groeiende markt voor AI-engineers kan daarom niet alle werknemers opvangen die hun routinematige software-, administratieve, onderzoeks- of ondersteuningswerk verliezen.

Het grootste risico: een onderbroken talentpijplijn

De belangrijkste vraag voor de arbeidsmarkt is niet alleen hoeveel banen AI wegneemt of creëert. Het gaat er ook om of werkgevers genoeg juniorwerk behouden waarmee mensen de vaardigheden voor ervaren functies kunnen ontwikkelen.

AI kan ervaren werknemers productiever maken en de vraag naar expertise in engineering, governance, compliance, data en productontwikkeling vergroten. Maar als bedrijven de begeleide taken schrappen waarmee nieuwkomers ervaring opdoen, kunnen ze juist het toekomstige aanbod van die specialisten verzwakken.

Voor werkgevers ligt de praktische uitdaging daarom in het herontwerpen van startersfuncties, niet in het volledig wegnemen van de leerroute. Voor werknemers wordt de combinatie van AI-vaardigheid, kennis van een sector en aantoonbaar beoordelingsvermogen steeds belangrijker.

De gegevens uit 2026 wijzen niet op een universele banencrisis, maar op een arbeidsmarkt die in twee richtingen uiteenloopt: werk dat AI kan overnemen en werk waarvoor mensen nodig blijven die de technologie kunnen aansturen, controleren en verantwoord toepassen.