TikTok betaalt tot 400 miljoen dollar in privacyzaak over kinderen

TikTok, ByteDance en gelieerde ondernemingen hebben ingestemd met een schikking van maximaal 400 miljoen dollar om een rechtszaak van het Amerikaanse ministerie van Justitie over de privacy van kinderen te beëindigen. De overeenkomst werd op 21 augustus 2026 bekendgemaakt. TikTok erkent daarmee geen schuld en de schikking is geen rechterlijke vaststelling dat de beschuldigingen bewezen zijn. 14

De zaak is toch belangrijk. Ze combineert een nieuwe procedure op grond van de Amerikaanse kinderprivacywet COPPA met de nasleep van een eerdere zaak tegen Musical.ly, de voorganger van TikTok. Tegelijkertijd past TikTok zijn Amerikaanse eigendoms- en datastructuur aan en werkt het aan manieren om accounts van te jonge gebruikers op te sporen.

Hoeveel betaalt TikTok?

De schikking bestaat uit twee delen:

• 300 miljoen dollar moet onmiddellijk worden betaald.
• Nog eens 100 miljoen dollar is voorwaardelijk en wordt verschuldigd zodra een rechtbank een eerder toestemmingsbesluit tegen Musical.ly, TikToks voorganger, vernietigt. 1

Het ministerie van Justitie noemt het totaalbedrag een van de grootste opbrengsten ooit in een zaak rond de Amerikaanse Children’s Online Privacy Protection Act, kortweg COPPA. 1

Waarvan werd TikTok beschuldigd?

De rechtszaak uit 2024 volgde op een onderzoek van de Federal Trade Commission (FTC), de Amerikaanse toezichthouder op onder meer consumentenbescherming. De regering stelde dat TikTok en ByteDance:

• persoonsgegevens van kinderen jonger dan 13 jaar verzamelden en gebruikten zonder de vereiste toestemming van hun ouders;
• kinderen bewust toegang tot de dienst lieten houden terwijl hun gegevens werden bewaard;
• niet goed reageerden wanneer ouders vroegen om de gegevens van hun kinderen te verwijderen; en
• verplichtingen uit een FTC-besluit uit 2019 schonden.

Dit waren beschuldigingen van de Amerikaanse overheid. Door de schikking komt er een einde aan de rechtszaak, maar wordt niet vastgesteld dat elke afzonderlijke beschuldiging voor de rechter is bewezen.

Welke wet staat centraal? COPPA uitgelegd

COPPA is een Amerikaanse federale wet die online diensten verplicht om ouders te informeren en controleerbare ouderlijke toestemming te verkrijgen voordat zij persoonsgegevens verzamelen, gebruiken of delen van kinderen jonger dan 13 jaar. Dat geldt voor diensten die op kinderen zijn gericht, maar ook wanneer een dienst daadwerkelijk weet dat hij gegevens van kinderen verzamelt. 1

De wet bevat daarnaast regels over bijvoorbeeld het recht van ouders om de gegevens van hun kind in te zien of te laten verwijderen. De zaak tegen TikTok draaide om de vraag of het platform aan die verplichtingen voldeed en zich hield aan het eerdere FTC-besluit.

Waarom Musical.ly nog steeds een rol speelt

Musical.ly, dat later TikTok werd, betaalde in 2019 5,7 miljoen dollar om beschuldigingen van de FTC over het onrechtmatig verzamelen van persoonsgegevens van kinderen te schikken. De FTC noemde dat destijds de grootste civiele privacyboete in een kinderprivacyzaak die de commissie ooit had opgelegd.

De latere zaak ging daardoor niet alleen over nieuwe beschuldigingen rond gegevensverzameling. Ook de naleving van de afspraken uit die eerdere schikking stond ter discussie. De extra 100 miljoen dollar in de nieuwe overeenkomst hangt samen met het gerechtelijke besluit over dat oude toestemmingsbesluit. 1

Wat heeft TikTok sindsdien aangepast?

Volgens het ministerie van Justitie heeft TikTok sinds de aanklacht uit 2024 belangrijke veranderingen doorgevoerd in zijn eigendom, management, nalevingsfuncties en privacypraktijken. Die veranderingen waren volgens het departement een factor bij het bereiken van de schikking. 1

Dat betekent niet dat de historische zorgen daarmee automatisch zijn verdwenen. Verbeteringen achteraf kunnen invloed hebben op de manier waarop een rechtszaak wordt opgelost, maar veranderen niets aan de beschuldigingen die tot de procedure hebben geleid.

Een aparte Amerikaanse eigendoms- en datastructuur

De privacyzaak staat los van de bredere Amerikaanse afspraken over eigendom en databeveiliging. Reuters meldde dat ByteDance een joint venture met een Amerikaanse meerderheid heeft afgerond: TikTok USDS. Die onderneming moet Amerikaanse gebruikersgegevens beveiligen en bijdragen aan het voorkomen van een verbod in de Verenigde Staten. Oracle, Silver Lake en MGX hebben elk 15 procent; ByteDance houdt 19,9 procent.

Die structuur gaat over eigendom en het beheer van Amerikaanse data. De COPPA-schikking gaat over de vermeende manier waarop TikTok met persoonsgegevens van kinderen is omgegaan. De twee dossiers raken dus allebei aan TikToks activiteiten in de VS, maar zijn juridisch niet dezelfde procedure en leveren ook niet dezelfde oplossing op.

Hoe probeert TikTok accounts van jonge kinderen te vinden?

Bij het aanmaken van een account moeten gebruikers hun geboortedatum invullen. TikTok zegt dat deze leeftijdscontrole slechts één onderdeel is van een bredere aanpak. Het platform gebruikt naar eigen zeggen ook signalen uit bijvoorbeeld profielinformatie, geplaatste content en activiteit binnen de app om accounts te herkennen die mogelijk aan iemand jonger dan 13 toebehoren. Verdachte accounts kunnen door moderatoren worden beoordeeld en worden verwijderd wanneer TikTok vaststelt dat de gebruiker niet aan de minimumleeftijd voldoet.

Dat zijn opsporings- en handhavingsmaatregelen, geen garantie dat een kind geen valse geboortedatum kan invullen of een account kan aanmaken. Dat onderscheid is cruciaal in het privacydebat. Een leeftijdspoort kan toegang door te jonge gebruikers beperken, maar COPPA gaat ook over wat een dienst doet zodra hij weet — of zou moeten weten — dat hij gegevens van kinderen verzamelt.

De kern van de zaak

TikTok en ByteDance betalen maximaal 400 miljoen dollar: 300 miljoen dollar direct en 100 miljoen dollar afhankelijk van een rechterlijk besluit over het eerdere toestemmingsbesluit van Musical.ly. Daarmee wordt de zaak van het ministerie van Justitie uit 2024 beëindigd, waarin TikTok onder meer werd beschuldigd van het niet verkrijgen van ouderlijke toestemming, het niet honoreren van verwijderverzoeken en het niet naleven van COPPA-gerelateerde verplichtingen. 1

Voor ouders en beleidsmakers draait de betekenis van de schikking uiteindelijk om meer dan het bedrag alleen. De belangrijkste open vraag is of TikToks nieuwe eigendomsstructuur, privacyprocessen en leeftijdscontroles in de praktijk betrouwbaar genoeg zijn om gegevens van kinderen onder de 13 buiten het platform te houden — of ze te verwerken op de manier die de Amerikaanse wet voorschrijft.