Tiangong Ultra verslaat Bolt op de robotbaan — maar niet in de atletiekboeken

Een robotrace met een spectaculaire uitslag

Tiangong Ultra won tijdens de tweede World Humanoid Robot Games in Peking een kwalificatieheat over 100 meter in 9,39 seconden. Daarmee was de robot sneller dan het menselijke wereldrecord van de Jamaicaan Usain Bolt: 9,58 seconden, gelopen tijdens de wereldkampioenschappen van 2009. Honor’s humanoïde robot Lightning finishte als tweede in 9,47 seconden. 2

Dat klinkt als een nieuw wereldrecord, maar er is een belangrijk onderscheid: dit zijn prestaties van robots in een afzonderlijke robotcompetitie. Bolts record blijft het officiële 100-meterrecord binnen de atletiek, waar de regels van World Athletics gelden. De robotresultaten zijn dus vooral een opvallende technische benchmark, geen officiële vervanging van het menselijke record. 2

Lightning start sneller, Tiangong slaat toe

Lightning had in de race aanvankelijk de beste start en liep enige tijd voorop. Tiangong Ultra kwam echter terug en haalde de robot van Honor vlak voor de finish in. De ontknoping was minder beheerst dan bij een menselijke topsprinter: na het passeren van de lijn kwamen beide machines in de problemen. Volgens de berichtgeving botsten ze tegen de beschermende kussens of verloren ze hun stabiliteit. 2

Lightning had vóór de officiële wedstrijd al een tijd van 9,32 seconden laten noteren tijdens een voorbereidende test. Daarbij werd een topsnelheid van ongeveer 14,5 meter per seconde gemeld. Toch kwam de robot in de officiële heat uit op 9,47 seconden en moest hij genoegen nemen met de tweede plaats. 132

De robot van Honor had eerder al een opvallend uithoudingsvermogen laten zien. In april won Lightning de humanoïde halve marathon van Beijing E-Town over 21 kilometer in 50 minuten en 26 seconden. 4

Van 21,50 naar 9,39 seconden

De prestatie van Tiangong Ultra valt vooral op door de enorme verbetering in één jaar tijd. Tijdens de eerste editie van de robotspelen won dezelfde machine de 100 meter in 21,50 seconden. De nieuwe tijd van 9,39 seconden betekent een dramatische sprong vooruit. 8

Toch zijn zulke cijfers niet één-op-één te vergelijken met menselijke atletiek. De sprintrobots zijn speciaal gebouwd om snel te lopen en zijn geen gewone, menselijk geproportioneerde alleskunners. In openbare berichtgeving wordt Lightning bovendien in verband gebracht met aangepaste of verlengde benen. Hoe groot die aanpassingen precies zijn, is op basis van de onafhankelijk gedocumenteerde informatie niet voldoende vast te stellen.

De race zegt daarom vooral iets over aandrijving, balans, bewegingsbesturing en de snelheid waarmee ontwikkelaars een machine kunnen optimaliseren. Ze zegt veel minder over hoe zo’n robot zich houdt in een rommelige fabriek, een druk huishouden of een onvoorspelbare werkomgeving.

Veel meer dan alleen een sprint

De World Humanoid Robot Games werden dit jaar aanzienlijk groter. De tweede editie liep van 22 tot en met 26 augustus en groeide van 26 onderdelen bij de eerste editie naar 51 onderdelen. Daarvan waren er 30 competitief, met onder meer sportonderdelen, en 21 gebaseerd op praktijkscenario’s zoals huishoudelijke en hotelservice, industriële taken, brandbestrijding en reddingswerk. 34

In totaal namen 2.056 robots van 666 teams uit 16 landen en regio’s op zes continenten deel. 34 De omvang en presentatie doen denken aan een sportevenement, maar de onderliggende boodschap is breder: China gebruikt de Spelen als zichtbare test- en marketingomgeving voor humanoïde robots.

De demonstraties moeten laten zien dat Chinese bedrijven vooruitgang boeken op het gebied van belichaamde AI — systemen die AI koppelen aan een lichaam dat de fysieke wereld kan waarnemen en beïnvloeden — en op het gebied van robotcomponenten, productie en schaalvergroting. Tegelijkertijd blijft die vooruitgang ongelijk. Een razendsnelle sprint of strak gechoreografeerde demonstratie bewijst nog niet dat een robot betrouwbaar en betaalbaar zelfstandig kan werken in ongestructureerde situaties. 46

Waarom Unitree’s beursdebuut erbij hoort

De timing van de Spelen viel samen met een belangrijk moment voor de Chinese robotindustrie. Unitree, een van de bekendste Chinese producenten van humanoïde robots, debuteerde kort ervoor op de beurs van Shanghai. Het bedrijf haalde vooraf ongeveer 905 miljoen dollar op met een overtekende beursgang; op de eerste handelsdag steeg het aandeel vervolgens meer dan vijf keer. 18

Dat koppelt de spectaculaire robotdemonstraties aan investeerdersgeld en Chinees industriebeleid. Humanoïde robotica wordt in China niet alleen gepresenteerd als een technisch experiment, maar ook als een strategische groeisector in de technologische concurrentie met de Verenigde Staten. 18

De 9,39 seconden van Tiangong Ultra zijn daarmee tegelijk een sportmoment en een etalage. De robot was sneller dan Bolt op een afgebakende baan, maar de echte test ligt elders: kunnen deze machines hun snelheid, stabiliteit en zelfstandigheid vertalen naar nuttig werk buiten het stadion?