Iran meldt grote gasvondst in Fars, maar export blijft onzeker

Iran heeft in de zuidelijke provincie Fars een nieuw aardgasveld ontdekt met ruim 7,5 biljoen kubieke voet gas. Dat komt neer op ongeveer 212 miljard kubieke meter. Minister van Olie Mohsen Paknejad zei dat naar schatting circa 5,7 biljoen kubieke voet — ongeveer 161 miljard kubieke meter — daadwerkelijk kan worden gewonnen. Dat betekent een geschat winbaarheidspercentage van 72 tot 73 procent. 37

Waarom deze gasvondst belangrijk is

Paknejad omschreef het gas als ‘zoet gas’. Daarmee wordt aardgas bedoeld dat weinig zwavel en andere corrosieve stoffen bevat. Dat kan de verwerking vereenvoudigen, de kosten drukken en schade aan installaties beperken. Ook kan het de druk op emissiebeheersing verminderen. Het gas zou kunnen worden gebruikt voor de binnenlandse industrie, de petrochemische sector of — als de omstandigheden dat toelaten — voor export.

In het veld zit daarnaast gascondensaat: lichte vloeibare koolwaterstoffen die samen met aardgas naar boven komen. Die kunnen worden geraffineerd of als grondstof dienen voor de petrochemische industrie. Volgens Paknejad zouden de condensaten alleen al ‘tientallen miljarden dollars’ waard kunnen zijn. 37

Als maatstaf stelde Iran dat de winbare hoeveelheid overeenkomt met ongeveer vijftien jaar productie van één productiefase van South Pars. Dat enorme gasveld ligt in de Perzische Golf en wordt door Iran en Qatar gedeeld. 37

Geen snelle oplossing voor de energiecrisis

De ontdekking verandert de energiepositie van Iran niet van de ene op de andere dag. Aanvallen op energie-infrastructuur, waaronder South Pars, zouden sinds het uitbreken van de gevechten eind februari ongeveer een kwart van de dagelijkse Iraanse gasproductiecapaciteit hebben uitgeschakeld. Een deel van die capaciteit is teruggekeerd, maar de regering waarschuwt nog altijd voor mogelijke gastekorten in de winter en vraagt huishoudens om minder te verbruiken. 37

Een tekort aan aardgas kan niet alleen huishoudens raken. Iran gebruikt gas ook voor elektriciteitscentrales en industriële productie. Minder beschikbaar gas kan daardoor leiden tot extra druk op de stroomvoorziening en een lagere industriële output.

De ontwikkeling van een nieuw veld duurt bovendien doorgaans jaren. Iran kampt al met westerse sancties, langdurige onderinvestering en stroomuitval. Nieuwe sancties of strengere handhaving kunnen de toegang tot financiering, buitenlandse technologie, boor- en oliediensten, verwerkingsapparatuur, verzekeringen en afzetmarkten verder bemoeilijken. 37

Straat van Hormuz blijft een knelpunt

Ook voor de commerciële waarde van de vondst is de veiligheid rond de Straat van Hormuz doorslaggevend. In juni moest een door Pakistan en Qatar bemiddeld memorandum een einde maken aan de aanvallen en onderhandelingen mogelijk maken. Het akkoord voorzag onder meer in de heropening van de zeestraat en het opheffen van de Amerikaanse blokkade van Iraanse havens na ondertekening. 4 5

De uitvoering liep echter vast door onenigheid over de voorwaarden en over de controle op de scheepvaart door Hormuz. Nieuwe vijandelijkheden verzwakten de tijdelijke regeling en gesprekken over een definitieve oplossing kwamen tot stilstand. 2 6

Iran zei vervolgens dat de zeestraat gesloten zou blijven totdat de Verenigde Staten hun verplichtingen nakomen, waaronder het opheffen van de blokkade van Iraanse havens. Volgens Reuters was Hormuz vrijwel afgesloten en werden schepen die de doorgang probeerden te maken aangevallen. 1 3

Daarmee blijft de economische belofte van het nieuwe gasveld vooralsnog voorwaardelijk. Iran moet niet alleen voldoende geld en technologie vinden om het veld te ontwikkelen; het moet de gewonnen gas- en condensaatstromen ook veilig kunnen vervoeren en verkopen. Zolang sancties aanhouden en de toegang via Hormuz onzeker blijft, is export geen vanzelfsprekendheid.