Waarom de DOJ al bijna een jaar kijkt naar de bestuurszetels van Andreessen Horowitz

De Amerikaanse Department of Justice (DOJ), het Amerikaanse ministerie van Justitie, onderzoekt Andreessen Horowitz — vaak aangeduid als a16z — omdat twee partners van het durfkapitaalbedrijf bestuurszetels bekleden bij ondernemingen die inmiddels met elkaar kunnen concurreren. Medeoprichter Ben Horowitz zit in het bestuur van Databricks, terwijl partner Martin Casado bestuurder is bij Fivetran. Volgens berichtgeving loopt het vertrouwelijke onderzoek al bijna een jaar en is er nog geen definitieve conclusie. 1

De kernvraag is niet of a16z in twee bedrijven mocht investeren. De DOJ lijkt te onderzoeken of de twee bestuursfuncties samen een zogenoemde interlocking directorate vormen: een verboden bestuursverstrengeling tussen concurrenten. Section 8 van de Amerikaanse Clayton Act verbiedt in beginsel dat dezelfde persoon — of mogelijk een vertegenwoordiger van dezelfde onderneming — tegelijkertijd bestuurder of bestuurder-directeur is bij concurrerende bedrijven, met enkele wettelijke uitzonderingen. De DOJ beschouwt zo’n verstrengeling als een per se-overtreding. Dat betekent dat de overheid niet eerst hoeft aan te tonen dat de bedrijven prijzen hebben afgestemd, informatie hebben uitgewisseld of de markt daadwerkelijk hebben geschaad. 1 7 9

Waar overlappen Databricks en Fivetran?

Fivetran is vooral bekend om beheerde data-inname: connectors halen gegevens uit bedrijfsapplicaties en databases en brengen die naar het dataplatform van een klant. Databricks heeft zijn Lakeflow-platform uitgebreid met Lakeflow Connect, dat data uit meer dan 100 zakelijke bronnen kan binnenhalen. Daarmee begeeft Databricks zich in dezelfde laag van connectors en datapi­jplines waarin Fivetran actief is. 6

De ondernemingen waren volgens de berichtgeving niet per se concurrenten toen a16z in hen investeerde. Dat veranderde doordat Databricks zijn activiteiten uitbreidde richting dataverbindingen en AI-datapijplines. Juist die ontwikkeling maakt de zaak ingewikkeld voor durfkapitaalbedrijven: start-ups in één portefeuille kunnen jaren later in aangrenzende markten terechtkomen.

Waarom zijn investeerders verrast?

Het is gebruikelijk dat een durfkapitaalbedrijf belangen heeft in meerdere ondernemingen en dat verschillende partners namens het bedrijf bestuurszetels innemen. Portefeuillebedrijven veranderen bovendien vaak van koers en kunnen daardoor onverwacht concurrenten worden. 1 12

De verrassing zit daarom vooral in de mogelijke juridische theorie achter het onderzoek. Traditioneel gaat een bestuursverstrengeling over één persoon die letterlijk in twee concurrerende besturen zit. Hier gaat het om twee verschillende partners van hetzelfde investeringsbedrijf. De DOJ zou kunnen stellen dat zij op die besturen optreden als vertegenwoordigers — of ‘afgevaardigden’ — van a16z. Dat is een veel ruimere uitleg van Section 8 dan de klassieke situatie.

Waarom is een bestuurszetel anders dan investeren?

Een passieve minderheidsinvestering geeft op zichzelf geen bestuursbevoegdheid of structurele toegang tot de concurrentiegevoelige plannen van beide ondernemingen. Een bestuurder krijgt doorgaans wel inzage in niet-openbare informatie, zoals productplannen, prijsstrategieën, potentiële klanten, financieringsplannen en strategische discussies. Tegelijkertijd heeft die bestuurder een fiduciaire plicht tegenover het bedrijf waarvan hij of zij bestuurder is.

Daarmee ontstaat een concreet risico dat vertrouwelijke informatie tussen rivalen kan bewegen. Section 8 richt zich specifiek op gelijktijdige functies als bestuurder of leidinggevende, niet op gewone minderheidsbelangen. 7 9

Welke oplossingen zijn mogelijk?

• Vertrek uit één bestuur: De meest directe wettelijke oplossing zou zijn dat Horowitz of Casado één bestuurszetel opgeeft. Ook kan a16z afstand doen van het recht om de betreffende bestuurder voor te dragen of te benoemen. De DOJ heeft eerdere zorgen onder Section 8 opgelost met het vertrek van bestuurders en het opgeven van benoemingsrechten. 8 10
• Een informatiebarrière: Aparte dealteams, een verbod op het delen van bestuursdocumenten en -gesprekken, formeel vastgelegde onthoudingen en beperkte toegang kunnen het praktische risico op het uitlekken van vertrouwelijke informatie verkleinen.
• Maar geen volledige juridische garantie: Een zogenoemde Chinese wall hoeft een mogelijke overtreding niet zelfstandig op te heffen. Als de DOJ concludeert dat beide partners als vertegenwoordigers van a16z in de besturen zitten, kan de bestuursverstrengeling zelf het probleem zijn — ook als niet kan worden bewezen dat informatie daadwerkelijk door de barrière is gegaan. 7 9

Wat kan deze zaak betekenen voor durfkapitaal?

Een handhavingsactie of schikking op basis van deze theorie kan grote gevolgen hebben. Durfkapitaalbedrijven zouden hun portefeuilles voortdurend moeten toetsen op veranderende concurrentieverhoudingen, bestuursrechten beperkter kunnen structureren en vaker onafhankelijke bestuurders kunnen aanwijzen in plaats van eigen partners. Ook zouden zij bestuurszetels moeten opgeven zodra twee portefeuillebedrijven naar elkaar toe groeien. 1 7

Dat kan de commerciële waarde van een bestuurszetel veranderen. Oprichters zien zo’n zetel vaak als een langdurige bron van strategische en operationele hulp van hun investeerder. Als een investeerder die zetel moet verlaten zodra een ander portefeuillebedrijf een concurrent wordt, wordt die toezegging minder voorspelbaar.

Dat is vooralsnog een mogelijke toekomstige uitkomst, geen vastgesteld gevolg. Het onderzoek naar a16z is volgens de beschikbare berichtgeving nog niet afgerond en kan ook zonder verdere actie eindigen. 1 11