Politieke en veiligheidsvergelding
Als een buurland toch meewerkt, zou Iran het als vijandig bestempelen en de belangen van dat land aanvallen.
Vergelding via energieroutes
Iran zou vervolgens proberen de uitvoer van olie uit de Golf via de Straat van Hormuz te verhinderen. Ook alternatieve exportcorridors die de zeestraat omzeilen, zouden mogelijk onder druk komen te staan. Beschikbare berichtgeving maakt niet betrouwbaar duidelijk om welke routes het gaat of welke concrete acties Iran zou ondernemen. RB
De Straat van Hormuz is een smalle zeedoorgang tussen Iran en Oman en vormt de belangrijkste toegang tot de Perzische Golf. Ongeveer 20 procent van de wereldwijde olie- en lng-export passeert normaal gesproken deze route. B
De spanningen escaleerden nadat de Verenigde Staten en Israël op 28 februari 2026 aanvallen op Iran begonnen. Iran probeerde daarna meer controle over de zeestraat uit te oefenen en het commerciële scheepvaartverkeer er sterk te beperken. CH
Rezaei zei dat de zeestraat gesloten zou blijven zolang de Verenigde Staten hun gedrag niet veranderen en niet aan Iraanse voorwaarden voldoen, waaronder het beëindigen van de oorlog en het vrijgeven van Iraanse tegoeden in het buitenland. R
De Iraanse woordvoerder van Buitenlandse Zaken, Esmaeil Baghaei, noemt de aangekondigde Amerikaanse maatregelen “economisch terrorisme”. Volgens Teheran vormen de zogenoemde secundaire sancties een onrechtmatige poging om de handelskeuzes van andere landen te bepalen. De Iraanse kritiek richt zich vooral op de druk op handelspartners zoals China. R
De Amerikaanse minister van Financiën Scott Bessent vatte de Amerikaanse lijn samen als: “je bent voor ons of tegen ons”. Washington dreigt met gevolgen voor regeringen, ondernemingen en banken die Iran een economische uitweg bieden. BN
China is daarbij cruciaal voor de haalbaarheid van de Amerikaanse campagne. Volgens door Reuters aangehaalde gegevens van Kpler kocht China in 2025 meer dan 80 procent van de olie die Iran over zee uitvoerde. R
De Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Abbas Araghchi heeft Trumps taal over een “economische D-Day” van de hand gewezen. Volgens hem kunnen dwangmaatregelen Iran niet tot concessies bewegen. Teheran zegt weerstand te zullen bieden, terwijl het alleen onder zijn eigen voorwaarden diplomatie wil behouden. De onderhandelingen, ook over de Straat van Hormuz, zijn vastgelopen. RN
Iran ziet de Amerikaanse sancties niet alleen als een middel om het land terug aan de onderhandelingstafel te krijgen. Volgens de Iraanse lezing zijn ze ook bedoeld om binnenlandse economische druk op te voeren, de sociale samenhang te verzwakken en de noodzaak van nieuwe Amerikaanse militaire operaties te verkleinen — of zulke operaties effectiever te maken. Washington heeft publiekelijk gezegd dat zwaardere economische druk de behoefte aan grote nieuwe militaire acties zou kunnen verminderen. R