Waarom privacy de volgende groeibarrière voor slimme brillen kan worden

Privacy is geen klein detail meer in de discussie over slimme brillen. Het onderwerp begint de manier te bepalen waarop de sector producten ontwerpt, waar ze mogen worden gebruikt en welke beelden platforms accepteren.

De markt groeit ondertussen door. Meta’s Ray-Ban-lijn had in het eerste kwartaal van 2026 naar verluidt 69,2% van de markt voor slimme brillen in handen. In dezelfde periode stegen de leveringen van schermloze slimme brillen met 167% ten opzichte van een jaar eerder, tot ongeveer 2,25 miljoen exemplaren. ^F

Waarom de kritiek zo hard aankomt

De bijnaam ‘pervert glasses’ — vrij vertaald: ‘pervertbrillen’ — ontstond nadat makers, onder wie influencers in de sfeer van pickup-artiesten, vrouwen in het openbaar zouden hebben benaderd, zonder duidelijke toestemming zouden hebben gefilmd en de reacties online hadden gezet. ^F

De kritiek draait niet alleen om de aanwezigheid van een camera. Het grotere probleem is dat de bril eruitziet als een gewone bril. Een omstander kan daardoor moeilijk zien of er wordt opgenomen, wat er met de beelden gebeurt en hoe diegene bezwaar kan maken.

Bij een telefoon is doorgaans zichtbaar wanneer iemand de camera op een ander richt. Bij een camera in een montuur ontbreekt die sociale duidelijkheid grotendeels. Dat maakt het verschil tussen zichtbare registratie en mogelijk heimelijk filmen veel minder herkenbaar.

Meta scherpt opname-indicator aan

Meta heeft de werking van het opnameledje aangepast nadat gebruikers manieren hadden gevonden om het lampje af te schermen. Een verplichte software-update schakelt de camera uit wanneer het systeem detecteert dat het ledje fysiek is beschadigd. ^T

Dat verhoogt de drempel, maar lost het fundamentele probleem niet volledig op. Er zijn goedkope stickers op de markt gebracht en getest waarmee het lampje kan worden afgedekt. In sommige tests bleef de indicator van buitenaf nauwelijks zichtbaar, zonder dat de bril een waarschuwing gaf. ^T

Een omstander kan bovendien niet betrouwbaar controleren of het kleine lampje werkt, is afgedekt of daadwerkelijk aangeeft dat er wordt opgenomen.

Platforms pakken vooral de verspreiding aan

Instagram heeft gezegd video’s te verwijderen waarin onbekenden worden uitgebuit of lastiggevallen. Ook zou het platform optreden tegen makers die de bril daarvoor gebruiken. ^E

Dat is vooral een maatregel ná het maken van de opname. Het voorkomt niet automatisch dat iemand heimelijk wordt gefilmd. Volgens berichtgeving zijn vergelijkbare, mogelijk intimiderende video’s ondanks de aangekondigde aanpak blijven opduiken. ^T

De reactie van Instagram raakt daarmee ook aan de economische prikkel achter dit soort content: aandacht, bereik en betrokkenheid. Accountblokkades en verwijderingen kunnen die prikkel verkleinen, maar bieden omstanders geen zekerheid op het moment dat de camera draait.

Evenementen behandelen de bril als opnameapparatuur

Ook organisatoren nemen het zekere voor het onzekere. Monopoly Events, de organisator achter verschillende Comic-Con- en entertainmentbeurzen in het Verenigd Koninkrijk, heeft Meta-brillen en andere draagbare opnameapparaten verboden nadat bezoekers en gasten klaagden over heimelijke opnames. ^B

DEF CON, de grote cybersecurityconferentie in Las Vegas, kondigde eveneens een verbod aan op Meta-achtige brillen met opnamefunctie. Daarbij zouden geen uitzonderingen gelden voor bezoekers die de bril met glazen op sterkte gebruiken. ^T

Dat zijn belangrijke precedenten. Privélocaties behandelen camera-brillen steeds minder als gewone optische hulpmiddelen en steeds meer als opnameapparatuur waarvoor aparte huisregels nodig zijn.

Juridische druk neemt toe

In Duitsland heeft de digitale-rechtenorganisatie HateAid een strafklacht ingediend tegen Meta, aan Ray-Ban en Oakley gelieerde partijen en verschillende verkopers. De organisatie stelt dat de apparaten heimelijke opnames mogelijk maken en de privacywetgeving schenden. Het gaat om een beschuldiging, niet om een rechterlijke uitspraak. ^R

Ook in India klinkt de roep om duidelijkere regels. Dat weerspiegelt een bredere juridische leemte: bestaande regels voor camera’s, toestemming en surveillance zijn niet ontworpen voor sensoren die voortdurend kunnen worden gedragen en er sociaal onopvallend uitzien. Op basis van de beschikbare informatie is er onvoldoende bewijs om te zeggen dat India al een specifieke regeling voor slimme brillen heeft ingevoerd.

Zijn camera’s in een bril wel nodig?

Voorstanders wijzen op functies als handsfree foto’s en video, visuele AI, machine vision en beeldregistratie vanuit het perspectief van de drager. Voor mensen met een beperking kunnen handsfree bediening en realtime begeleiding bovendien praktische waarde hebben.

Critici stellen daartegenover dat een telefoon meestal betere foto’s maakt en duidelijker laat zien wanneer iemand aan het filmen is. Hun sterkste argument gaat daarom niet alleen over beeldkwaliteit, maar over ‘sociale leesbaarheid’: mensen begrijpen wat er gebeurt wanneer een telefoon zichtbaar op hen wordt gericht, maar kunnen bij een bril niet betrouwbaar vaststellen of ze worden opgenomen.

De centrale ontwerpvraag wordt daardoor: kunnen nuttige AI-functies worden aangeboden met duidelijke kennisgeving, toestemming waar dat nodig is, verwerking op het apparaat zelf en handhaafbare grenzen?

Camera-vrije brillen krijgen een eigen markt

Die discussie stimuleert een andere productrichting: slimme brillen zonder camera, maar met een display of een projectie van informatie in het gezichtsveld. Even Realities positioneert zijn producten expliciet tegenover camera-gecentreerde contentregistratie. Halliday’s G2 laat de camera weg en richt zich onder meer op ondersteuning tijdens vergaderingen. Ook XGIMI/MemoMind werkt aan camera-vrije AI-brillen. ^TTV

In de aangeleverde informatie worden ook Captify en RayNeo genoemd als onderdeel van deze bredere ontwikkeling. Hun specifieke camera-vrije configuraties konden op basis van het beschikbare bewijs echter niet onafhankelijk worden bevestigd.

De belangstelling voor discrete, lichte AI-brillen is intussen niet verdwenen. De Kickstarter-campagne voor TOZO’s AIVU haalde meer dan 100.000 dollar op bij ruim 260 geldschieters. Dat wijst erop dat privacyzorgen de vraag veranderen, maar niet volledig wegnemen. ^B

Wat kan Apple hiervan leren?

Berichten dat Apple mogelijk de nadruk wil leggen op AI die op het apparaat zelf draait en gezichtsherkenning en continu opnemen wil vermijden, passen bij een model van ‘privacy by architecture’: privacy wordt dan zoveel mogelijk in de hardware en software ingebouwd.

Apple heeft dit product en de bijbehorende beleidsregels echter nog niet aangekondigd. Het blijft daarom een gemelde strategie, geen bevestigde toezegging.

Geen simpel verbod, maar strengere spelregels

De sector lijkt niet af te stevenen op een keuze tussen een totaalverbod en volledige acceptatie. Waarschijnlijker is een combinatie van strengere regels op evenementen, steviger optreden van platforms, opname-indicatoren die moeilijker te omzeilen zijn en meer camera-vrije alternatieven.

Tegelijk zal de juridische druk toenemen om onderscheid te maken tussen zichtbaar filmen met een telefoon en heimelijke, draagbare opname die altijd beschikbaar en moeilijk waarneembaar is. Juist dat verschil bepaalt waarschijnlijk of slimme brillen uitgroeien tot een alledaags hulpmiddel — of vooral worden gezien als een privacyrisico.