Goud boven 4.600 dollar: wat dreef de rally en wat gebeurt er nu?

De stijging van goud boven 4.600 dollar was vooral een macro-economische rally waarin beleggers bescherming zochten. Onrust op de Amerikaanse markt voor langlopende staatsobligaties, zorgen over de houdbaarheid van de Amerikaanse overheidsfinanciën en een zwakkere dollar ondersteunden de edelmetaalprijs. Tegelijkertijd verzwakten tegenvallende economische cijfers de verwachting dat de Federal Reserve op korte termijn opnieuw de rente zou verhogen. Omdat goud geen rente oplevert, maakt een lager verwacht rendement op contanten en obligaties het relatief aantrekkelijker om goud aan te houden.

Sterke rally, maar geen reeks van vijf weken

De goudprijs op de spotmarkt liep op 21 augustus op tot 4.631,99 dollar per troy ounce, het hoogste niveau sinds 15 mei. Daarna noteerde goud rond 4.623,94 dollar. De prijs lag op koers voor een derde opeenvolgende weekwinst, waarbij de stijging over de week bijna 5% bedroeg — niet voor een vijfde opeenvolgende weekwinst.

Vanaf circa 4.055 dollar op 4 augustus tot ongeveer 4.620 dollar op 21 augustus steeg goud met ongeveer 14%. Dat maakt de beweging in augustus aanzienlijk. De beschikbare berichtgeving beschrijft echter geen rechte lijn omhoog: de rally wordt nog altijd getest door obligatierentes, inflatierisico’s en verwachtingen over het beleid van de Federal Reserve.

Waarom stress op de Amerikaanse obligatiemarkt goud hielp

Langlopende Amerikaanse staatsobligaties werden verkocht en de handel werd volatieler doordat beleggers zich meer zorgen maakten over de houdbaarheid van de Amerikaanse schuld en de financieringsbehoefte van de overheid. Tegen die achtergrond werden de uitgebreidere aankopen van langerlopende obligaties door het Amerikaanse ministerie van Financiën door de markt gezien als steun voor de gespannen obligatiemarkt. De aankondiging viel samen met een zwakkere dollar en lagere langlopende rentes — twee ontwikkelingen die goud hielpen.

Het mechanisme daarachter is belangrijk. Goud wordt in dollars geprijsd, waardoor een dalende dollar het edelmetaal goedkoper kan maken voor beleggers die andere valuta gebruiken. Dalende rentes verminderen bovendien de relatieve aantrekkelijkheid van rentegevende beleggingen. Aanhoudend hoge rentes blijven daarentegen een risico voor goud.

Verwachtingen voor de Fed verschoven in het voordeel van goud

Zachtere cijfers over werkgelegenheid, inflatie en consumentenbestedingen verzwakten het argument voor een nieuwe renteverhoging op korte termijn. Eerder in augustus hielden de markten nog rekening met een grote kans op een verhoging in september. Na de daaropvolgende cijfers namen die verwachtingen af, waardoor geld terugvloeide naar edelmetalen.

Die herprijzing ondersteunde goud op twee manieren. De verwachte reële opbrengst van contanten en obligaties daalde, terwijl de dollar verzwakte. De rally weerspiegelt daardoor niet alleen de traditionele vraag naar goud als bescherming tegen geopolitieke risico’s, maar ook veranderende verwachtingen over het monetaire beleid.

Spanningen in het Midden-Oosten hielpen, maar maken het beeld ingewikkelder

De aanhoudende spanningen in het Midden-Oosten moedigden sommige beleggers aan goud aan te houden als verzekering voor hun portefeuille. Geopolitiek risico is echter niet automatisch positief voor goud. Een conflict dat energieprijzen opdrijft, kan ook nieuwe inflatiezorgen veroorzaken. Dat kan centrale banken ertoe aanzetten de rente langer hoog te houden, wat doorgaans tegenwind betekent voor een belegging die zelf geen rente oplevert.

Geopolitiek was daarmee vooral een ondersteunende factor, niet de volledige verklaring voor de sprong in augustus. De directe aanjagers waren de dollar, de omstandigheden op de Amerikaanse obligatiemarkt en de gewijzigde verwachtingen over het Fed-beleid.

Waren speculatie op COMEX en ETF-instroom de oorzaak?

Speculatieve aankopen hebben de uitbraak waarschijnlijk versneld nadat goud boven zijn 200-daags voortschrijdend gemiddelde uitkwam. De beschikbare positioneringscijfers wijzen echter niet op een massale, ongerichte instroom. Het totale aantal netto longposities op COMEX daalde in juli met 4,4% naar 542 ton. De extra posities van professionele vermogensbeheerders werden bovendien ruimschoots gecompenseerd door verkopen van andere meldingsplichtige handelaren.

De vraag naar ETF’s stabiliseerde, maar bleef volgens de julicijfers bescheiden. Amerikaanse goud-ETF’s noteerden een netto-instroom van 44 miljoen dollar, terwijl het gemiddelde handelsvolume van goud-ETF’s maand-op-maand met 29,1% daalde. Die cijfers passen bij een herstel van de vraag en tactische aankopen, maar bewijzen niet dat COMEX-speculatie of ETF-stromen op zichzelf de rally in augustus veroorzaakten.

Waarom Goldman Sachs ruimte ziet boven 4.900 dollar

Goldman Sachs ziet opwaarts risico ten opzichte van zijn eindejaarsprognose van 4.900 dollar als de vraag van westerse beleggers terugkeert en centrale banken goud blijven kopen. Volgens die redenering kunnen deze vraagbronnen duurzamer zijn dan kortetermijnposities van speculanten. Daardoor kan ook het onderliggende prijsniveau van goud stijgen.

Ook de markt voor opties kan extra momentum geven. Bij een sterke vraag naar callopties — opties die profiteren van een hogere goudprijs — kunnen handelaren die deze opties hebben verkocht goud of futures kopen om hun risico af te dekken wanneer de prijs stijgt. Rond belangrijke uitoefenprijzen kan die afdekking een opmars versnellen, bovenop wat fundamenteel nieuws alleen zou rechtvaardigen.

Hetzelfde mechanisme werkt ook de andere kant op. Als goud daalt, kunnen handelaren hun afdekkingen moeten verkopen, waardoor extra neerwaartse druk ontstaat. Optieposities maken een beweging voorbij 4.900 dollar dus waarschijnlijker, maar vergroten ook het risico op scherpe schommelingen in beide richtingen.

Waarom Jackson Hole de volgende grote katalysator is

Fed-voorzitter Kevin Warsh staat gepland om op 28 augustus de keynote toe te spreken tijdens het Jackson Hole-symposium van de Federal Reserve Bank of Kansas City, dat van 27 tot en met 29 augustus plaatsvindt. Beleggers zullen vooral letten op aanwijzingen over het rentebesluit in september en op de mate waarin de Fed de huidige inflatie accepteert.

De toespraak is belangrijk omdat drie financiële factoren die voor goud zwaar wegen momenteel tegelijk bewegen: de rente op staatsobligaties, de verwachtingen voor reële rentes en de dollar. Een meer verruimende of milde boodschap kan de rally versterken doordat de verwachte rente daalt en de dollar verder verzwakt. Een signaal dat renteverhogingen nog steeds mogelijk zijn, kan juist de rentes en de dollar opdrijven en goud onder druk zetten.

De belangrijkste conclusie

De uitbraak van goud boven 4.600 dollar heeft een geloofwaardige macro-economische basis. Toch staat nog niet vast of de rally duurzaam is. De markt heeft nu bewijs nodig dat de vraag van beleggers breder wordt dan alleen tactische positionering. Tegelijkertijd wacht een potentieel koersbepalende test van het Fed-beleid tijdens Jackson Hole.