China kiest voor gerichte steun nu binnenlandse vraag verder verzwakt

China voert de steun aan de economie op, maar kiest nadrukkelijk niet voor een nieuwe ‘big bang’ met massale overheidsuitgaven. Beijing richt zich vooral op het goedkoper maken van lenen voor huishoudens en bedrijven in de dienstensector. Zo wil de regering de consumptie aanjagen zonder opnieuw zwaar te leunen op vastgoed, infrastructuur en lokale schulden.

Welke maatregelen zijn aangekondigd?

De autoriteiten hebben het pakket met onder meer de volgende maatregelen uitgebreid:

• Rentesubsidies voor consumenten: vanaf 1 augustus vallen ook nieuwe creditcardaankopen op afbetaling onder de regeling, waaronder de aanschaf van auto’s en woningrenovaties.
• Meer steun voor persoonlijke consumptieleningen: consumenten kunnen onder voorwaarden een deel van de rente op leningen voor aantoonbare consumptie terugkrijgen. De regeling geldt niet voor gewone creditcardschulden en loopt volgens de aangekondigde voorwaarden van 1 september 2025 tot en met 31 augustus 2026.
• Grotere rentesubsidies voor dienstverleners: bedrijven in onder meer horeca, toerisme en andere consumentendiensten krijgen steun op leningen. Het bedrag dat per onderneming voor de subsidie in aanmerking komt, is verhoogd.
• Meer krediet en inruilsubsidies: zes bestaande beleidsmaatregelen hebben van januari tot en met juli meer dan 20 biljoen yuan aan nieuwe kredietverlening ondersteund. Daarnaast is 187,5 miljard yuan beschikbaar voor programma’s waarbij consumenten oude goederen kunnen inruilen voor nieuwe.
• Versnelling van infrastructuuruitgaven: Beijing wil al begrote infrastructuurprojecten sneller uitvoeren, in plaats van meteen een geheel nieuw, omvangrijk investeringsprogramma op te tuigen.

Het doel is de financieringskosten te verlagen en consumenten en dienstverleners een zetje te geven. De overheid betaalt daarbij een deel van de rente, terwijl banken een belangrijk deel van de kredietverlening blijven verzorgen.

Waarom komt Beijing nu in actie?

De recente economische cijfers wijzen op een afzwakkende dynamiek. De industriële productie groeide in juli met 4,5% op jaarbasis, minder dan de door analisten verwachte 4,8%. De detailhandelsverkopen namen slechts met 0,6% toe, tegenover een verwachting van 1,5%. De investeringen in vaste activa daalden in de eerste zeven maanden van het jaar met 6,7%.

Ook de groei van het bruto binnenlands product (bbp) vertraagde in het tweede kwartaal tot 4,3%. Dat lag onder de officiële doelstelling van 4,5% tot 5% voor het hele jaar. Vooral de zwakke consumptie van huishoudens vormt een probleem; productie en export presteren relatief beter.

De cijfers onderstrepen daarmee een structurele onevenwichtigheid: China kan nog steeds veel produceren en naar het buitenland exporteren, maar huishoudens geven minder uit en private bedrijven investeren terughoudender.

Waarom geen massaal stimuleringspakket?

Beijing probeert de groeimotor te verschuiven van vastgoed en infrastructuur naar consumptie. Een nieuwe, grootschalige kredietgolf zou echter het model kunnen herhalen dat juist tot hoge schulden en overcapaciteit heeft bijgedragen.

Tegelijkertijd is China bezig met het opruimen van verplichtingen van lokale overheden die buiten de officiële begrotingen zijn opgebouwd. Een eerder programma van 10 biljoen yuan moet lokale schulden omzetten in goedkopere en langer lopende gemeentelijke obligaties. Daarnaast wil Beijing lokale financieringsvehikels — entiteiten die lokale overheden gebruiken om projecten en leningen te financieren — uiterlijk halverwege 2027 afbouwen. Dat beperkt de ruimte en de bereidheid voor een nieuwe lokale schuldenronde.

Een geleidelijke aanpak geeft de regering bovendien de mogelijkheid om per sector bij te sturen. Rentesubsidies en inruilprogramma’s kunnen de vraag ondersteunen zonder onmiddellijk dezelfde begrotingslast te creëren als algemene contante uitkeringen of een enorm infrastructuurpakket.

Hoe groot is de fiscale speelruimte?

Voor 2026 mikt China op een officieel begrotingstekort van ongeveer 4% van het bbp, overeenkomend met circa 5,89 biljoen yuan. Voor nieuwe speciale obligaties van lokale overheden geldt een plafond van 4,4 biljoen yuan.

Die cijfers betekenen niet dat Beijing geen middelen meer heeft, maar wel dat de overheid de beschikbare ruimte zorgvuldig wil inzetten. De steun moet niet alleen de groei op korte termijn stutten, maar ook passen binnen een nieuwe verdeling van verantwoordelijkheden tussen de centrale en lokale overheid.

Daarom koppelt Beijing de stimulering aan fiscale en belastinghervormingen die tot 2030 moeten lopen. Ook heeft de regering beloofd geen nieuwe verborgen lokale schulden te laten ontstaan. Centrale overheidssteun, consumentensubsidies, krediet via beleidsbanken en commerciële banken en het versnellen van geselecteerde infrastructuurprojecten passen beter bij die koers dan een ongerichte bestedingsgolf.

Komt er later alsnog meer steun?

Dat is nog onzeker. De sterke positie van hightechindustrie en export — mede ondersteund door de wereldwijde vraag naar infrastructuur voor kunstmatige intelligentie — geeft beleidsmakers enige ruimte om af te wachten. Daardoor is de druk om onmiddellijk een enorm pakket aan te kondigen minder groot.

Die sectoren lossen de zwakke huishoudelijke consumptie, de teruglopende private investeringen en de druk op inkomsten uit vastgoedgerelateerde activiteiten echter niet op. De nieuwe maatregelen laten zien dat Beijing bereid is in te grijpen, maar de autoriteiten hebben nog geen vaste datum of omvang genoemd voor eventuele aanvullende grote steun. Waarschijnlijk zullen verdere stappen afhangen van de vraag of indicatoren voor de binnenlandse vraag opnieuw verslechteren.