Wildberries verbergt oorlogsassortiment na dronecampagne: zeker 25 locaties geraakt

Reuters meldde aanvankelijk dat in minder dan drie weken minstens twintig locaties waren geraakt. Latere berichtgeving en Oekraïense beoordelingen brachten het aantal op 25 of meer. De campagne reikte uiteindelijk tot Jekaterinenburg, ongeveer 1.400 kilometer ten oosten van Moskou.

Een van de zwaarste klappen kwam half augustus bij Koledino, ten zuiden van Moskou. Daar brak brand uit in een logistiek complex van ongeveer 250.000 vierkante meter, het grootste magazijn van Wildberries.

Hoe groot is de schade?

Een analyse van satellietbeelden door Reuters schatte dat minstens 1,18 miljoen vierkante meter magazijnruimte beschadigd of verwoest was. Dat komt neer op meer dan een vijfde van de totale opslagcapaciteit van Wildberries. Dit blijft echter een schatting en is niet het resultaat van een onafhankelijke audit.

Een andere belangrijke indicator komt uit Oekraïense bronnen: Kyiv zegt dat zeven van de tien grootste logistieke centra van Wildberries buiten werking zijn gesteld. Het Kremlin betwist tegelijkertijd dat de distributieketen van het bedrijf een rol speelt bij militaire logistiek.

De gevolgen zijn ook direct merkbaar voor gewone webwinkeliers en consumenten. In de getroffen magazijnen lag voorraad van duizenden verkopers opgeslagen. Branden en stilgelegde hubs hebben leveringen vertraagd, bestellingen beperkt en goederen vernietigd die niets met de oorlog te maken hadden.

Wat zeggen de aanvallen over de Russische luchtverdediging?

De herhaalde treffers op verspreide, economisch belangrijke opslaglocaties laten zien dat Russische luchtverdediging en elektronische oorlogsvoering niet elk waardevol logistiek knooppunt kunnen afschermen tegen langdurige aanvallen met grote aantallen drones. Dat geldt des te meer omdat sommige doelen ver van de Oekraïense grens lagen, waaronder Jekaterinenburg en locaties in de regio Moskou.

Dat betekent niet automatisch dat de Russische luchtverdediging volledig is ingestort. Russische autoriteiten meldden tijdens grote aanvallen dat honderden drones waren onderschept of geneutraliseerd. De Wildberries-aanvallen wijzen eerder op een kwetsbaarheid: zelfs wanneer veel drones worden neergehaald, kunnen enkele toestellen alsnog grote economische schade veroorzaken wanneer ze een geconcentreerd magazijnnetwerk bereiken.

Civiele webwinkel, militaire logistiek?

Wildberries is in de eerste plaats een civiele marktplaats voor kleding, elektronica, boodschappen en huishoudelijke artikelen. De aanvallen treffen daarom ook gewone handelaren, werknemers en consumenten. Tegelijkertijd verkocht en promootte het platform openlijk uitrusting die verband hield met de Russische oorlogsinspanning.

Oekraïne beweert bovendien dat de logistieke keten van Wildberries ook onder sancties vallende onderdelen voor droneproductie en navigatieapparatuur verwerkte. Dat past in een bredere ontwikkeling waarin civiele distributienetwerken onderdeel kunnen worden van de oorlogseconomie, vooral wanneer dezelfde infrastructuur zowel commerciële als zogenoemde dual-use-goederen — producten met een civiele én militaire toepassing — vervoert.

Er is echter onvoldoende bewijs dat Wildberries formeel en systematisch is geïntegreerd in de bevoorradingsketen van het Russische ministerie van Defensie. Het Kremlin ontkent die beschuldiging.

De rekening voor Kirgizische en andere Centraal-Aziatische verkopers

De schade bleef niet beperkt tot Rusland. Kirgizische kledingproducenten hadden goederen opgeslagen in de getroffen magazijnen van Elektrostal en Kotovsk. Door de aanvallen gingen voorraden verloren en werd de toegang tot de Russische markt verstoord. Een brand in een Russisch distributiecentrum kan zo rechtstreeks uitmonden in verlies voor een bedrijf in Kirgizië.

De problemen hebben voorstellen versneld om de logistiek geografisch te spreiden. Vanuit Kirgizië is aangeboden om een deel van het magazijn- en distributienetwerk van Wildberries te huisvesten. Daarnaast zijn plannen gemeld voor extra faciliteiten in Almaty en Astana in Kazachstan.

Zo’n verschuiving zou de afhankelijkheid van grote Russische hubs kunnen verminderen, maar maakt de toeleveringsketen niet automatisch veilig. Wel laat het zien hoe de dronecampagne niet alleen Russische e-commerce raakt, maar ook handelsroutes en ondernemers in landen die sterk van de Russische markt afhankelijk zijn.

Ook werknemers lopen gevaar

Het Kirgizische ministerie van Buitenlandse Zaken riep Kirgizische burgers in Rusland op extra voorzichtig te zijn, vooral mensen die in magazijnen werken. Die waarschuwing volgde op berichten dat twee Kirgizische staatsburgers gewond waren geraakt.

Daarmee hebben de aanvallen gevolgen die verder gaan dan vertraagde pakketbezorging of beschadigde bedrijfsvoorraad. Ze raken ook arbeidsmigranten en exportafhankelijke ondernemers in Centraal-Azië — groepen die zich duizenden kilometers van het front kunnen bevinden, maar toch direct blootstaan aan de risico’s van een steeds verder uitdijende droneoorlog.