Waarom koper in augustus naar bijna 6,70 dollar steeg

De augustusrally van koper laat zich het best verklaren als een tekort aan direct leverbaar metaal, boven op een structureel groeiende vraag. Koper op de Amerikaanse COMEX-markt bereikte begin augustus recordniveaus rond 6,70 dollar per pound. Op de London Metal Exchange (LME) liep de contante prijs op tot bijna 14.500 dollar per ton. Na een terugval tot onder 6,55 dollar stond het metaal nog altijd ongeveer 18% hoger dan aan het begin van het jaar. De exacte piek verschilt per contract en meetmoment; belangrijker is het signaal erachter: koper dat onmiddellijk beschikbaar was, was uitzonderlijk duur geworden.

Het directe probleem: te weinig koper voor levering nu

Het duidelijkste bewijs kwam uit de termijncurve van de LME. Het augustuscontract noteerde op een gegeven moment tot 370 dollar per ton boven het septembercontract. Dat was het grootste verschil tussen twee opeenvolgende maandcontracten sinds de marktverstoring van 2021. Ook koper voor onmiddellijke levering noteerde een forse premie ten opzichte van metaal dat pas over drie maanden beschikbaar komt.

Deze situatie heet backwardation. Ze betekent dat marktpartijen bereid zijn aanzienlijk meer te betalen voor koper dat er nu is dan voor koper dat later wordt geleverd. Dat past bij een fysieke krapte — niet alleen bij een speculatieve prijsstijging op papier.

Amerikaanse kopers vergrootten de druk. In afwachting van mogelijke importtarieven haalden bedrijven metaal naar voren voordat er een beleidsbesluit lag. De Amerikaanse koperimport bedroeg in juli naar verluidt ongeveer 200.000 ton, terwijl de voorraden buiten de Verenigde Staten afnamen. Daardoor werd beschikbaar koper naar de VS getrokken en bleef er elders minder speelruimte over.

Verstoringen bij mijnen legden een kwetsbare keten bloot

De bottleneck ontstond al eerder in de productieketen, bij de mijnen. Productierisico’s en verstoringen in belangrijke kopermijnregio’s, waaronder Chili en de Democratische Republiek Congo, verslechterden de vooruitzichten voor koperconcentraat. Dat is het gedeeltelijk verwerkte materiaal dat smelterijen nodig hebben om geraffineerd koper te maken. Analisten omschreven de beweging begin augustus dan ook als aanbodgedreven, ondanks de beperkte groei van de vraag. De rally was geen overtuigend bewijs van gelijktijdige kracht in alle delen van de wereldeconomie.

De zogenoemde treatment and refining charges — TC/RC’s, de verwerkings- en raffinagekosten die mijnbedrijven aan smelterijen betalen — bevestigden dat beeld. De jaarlijkse benchmark voor 2026 kwam uit op nul dollar per ton, terwijl de spotkosten negatief werden. In de praktijk betekende dat dat sommige smelterijen mijnbedrijven betaalden om koperconcentraat veilig te stellen. De onderhandelingsmacht en verwerkingsmarge verschoven daarmee richting de mijnbouwers. Het wijst erop dat smeltcapaciteit ruimer beschikbaar was dan de grondstof om die capaciteit te voeden.

Nul of negatieve TC/RC’s betekenen niet automatisch dat de koperprijs langdurig hoog blijft. Smelterijen kunnen hun productie verlagen, industriële afnemers kunnen aankopen uitstellen en mijnproductie of transport kan herstellen. Wel laten de tarieven zien dat de kern van het probleem niet alleen bij raffinagecapaciteit lag: vooral de beschikbaarheid van concentraat was knellend geworden.

AI en elektrificatie hielden de vraag overeind

De vraagzijde bleef ondertussen belangrijk. AI-datacenters vragen om extra capaciteit voor elektriciteitstransmissie en -distributie, koeling en back-upsystemen. Ook projecten voor hernieuwbare energie, investeringen in het elektriciteitsnet, elektrische voertuigen en bredere elektrificatie gebruiken veel koper. Daardoor kregen de prijzen een stevige structurele bodem en konden afnemers hun aankopen minder gemakkelijk uitstellen toen de voorraden krapper werden.

Dat betekent niet dat AI de volledige rally veroorzaakte. De beschikbare berichtgeving wijst eerder op een botsing tussen structurele vraag en verstoord aanbod. AI en elektrificatie hielpen de markt hoge prijzen te absorberen; de scherpste beweging in augustus ontstond toen fysieke schaarste, Amerikaanse tariefstrategie en zorgen over de mijnproductie tegelijk samenkwamen.

Hormuz maakte productie duurder via zwavel en logistiek

De verstoringen rond de Straat van Hormuz voegden een extra laag stress toe. Problemen met de scheepvaart raakten de beschikbaarheid van zwavel en zwavelzuur, belangrijke inputs voor delen van het koperwinnings- en uitloogproces. Volgens een analyse stegen de kosten van koperwinning in de eerste helft van 2026 door de verstoringen met 5,1%, oftewel met meer dan 0,10 dollar per pound. Vooral reagentia — waaronder zwavelgerelateerde grondstoffen — dreven die stijging.

Andere berichtgeving koppelde de verstoring aan een sterke daling van de zeevracht voor zwavel vanuit de Perzische Golf. Zwavelzuur is een cruciale input voor solvent extraction en electrowinning, een proces dat een aanzienlijk deel van de wereldwijde koperproductie ondersteunt. De precieze impact op het aanbod blijft onzeker, maar de richting is duidelijk: transportproblemen en duurdere grondstoffen maakten een al krappe productie minder betrouwbaar en duurder.

Een gunstig macroklimaat versterkte de beweging

Ook de financiële omstandigheden hielpen industriële metalen. Een zwakkere dollar, afnemende verwachtingen voor renteverhogingen en een verbeterde risicobereidheid maakten grondstoffen in dollars aantrekkelijker. Ze stimuleerden bovendien beleggers die zich tegen inflatie wilden indekken.

Deze factoren versterkten de rally, maar vormden niet de oorzaak van het onderliggende tekort aan mijnproductie en concentraat. Het macroklimaat gaf extra brandstof aan een fysieke markt die al onder spanning stond.

Wat zegt dit over de vooruitzichten voor koper?

Koper had de schaarste al vóór de Amerikaanse futurespiek ingeprijsd. In januari kwam de LME-prijs intraday kort boven 14.500 dollar per ton uit; later benaderde de contante prijs dat niveau opnieuw. Die herhaalde tests van recordniveaus wijzen op een breder probleem in de toeleveringsketen, niet op één uitzonderlijke handelssessie.

De meest verdedigbare conclusie is: structureel positief, maar tactisch kwetsbaar. AI-infrastructuur, elektriciteitsnetten en elektrificatie ondersteunen de consumptie op lange termijn. Op korte termijn hangt de prijs vooral af van:

• de voorraden bij de LME en andere opslaglocaties;
• Amerikaanse tariefbesluiten en verdere voorraadvorming;
• de betrouwbaarheid van mijnen in Chili, de DRC en andere productielanden;
• de beschikbaarheid van zwavel, zwavelzuur en scheepvaart;
• Chinese aankopen en de productie van geraffineerd koper.

Hoge prijzen kunnen de vraag bovendien zelf verzwakken. De terugval in augustus viel samen met minder Chinese aankopen en een lagere productie van geraffineerd koper. Dat laat zien dat de rally al haar eigen kwetsbaarheden begon bloot te leggen.

Kort gezegd was het record een botsing tussen een veerkrachtig langetermijnverhaal over de vraag en een acuut tekort aan koper dat direct geleverd kon worden. Zolang de voorraden laag blijven en verstoringen in de mijnbouw aanhouden, kan koper duur blijven. Maar als de logistiek normaliseert, smelterijen hun productie terugschroeven, de Chinese vraag verder afneemt of getroffen mijnen herstellen, kan dezelfde markt ook snel terrein prijsgeven.