China’s eigen DUV-machines zetten vraagtekens bij de groeipremie van ASML

Vergeleken met ASML’s wereldwijde activiteiten zou dat voorlopig een beperkte productie zijn. De strategische betekenis is groter: als de Chinese machines betrouwbaar blijken en op grotere schaal kunnen worden geproduceerd en onderhouden, zouden Chinese chipfabrikanten uiteindelijk minder oudere DUV-systemen van ASML kunnen afnemen.

Waarom DUV belangrijk is voor het verhaal rond ASML

DUV-apparatuur wordt gebruikt om patronen op siliciumwafers te projecteren tijdens de productie van halfgeleiders. De technologie is niet hetzelfde als extreme ultraviolet-lithografie, oftewel EUV, die wordt ingezet voor de meest geavanceerde lagen van chips.

Het Chinese initiatief vormt daarom vooral een uitdaging voor een deel van ASML’s bestaande productportfolio dat gevoeliger is voor lokale vervanging. Het ondermijnt niet rechtstreeks ASML’s positie in EUV.

De kwestie ligt extra gevoelig doordat exportcontroles de mogelijkheden van ASML al hebben beperkt om bepaalde geavanceerde lithografiesystemen aan China te leveren. Die beperkingen kunnen Chinese machinebouwers en chipproducenten bovendien aansporen om een zelfstandiger toeleveringsketen op te bouwen. Reuters beschreef ASML als een bedrijf dat klem zit tussen Amerikaanse en Chinese technologierestricties en de Chinese ambitie om de afhankelijkheid van buitenlandse leveranciers te verminderen.

Voor beleggers ontstaan daardoor twee samenhangende risico’s:

• Minder toekomstige vraag uit China: binnenlandse machines kunnen een deel van de bestellingen voor ASML’s niet-EUV-systemen vervangen.
• Een minder sterk langetermijnverhaal: zelfs als de huidige orders overeind blijven, kan een kleinere Chinese markt invloed hebben op verwachtingen voor de omzetmix, de groei van het geïnstalleerde machinepark en de waardering van het aandeel.

De reactie van de markt was daarmee vooral vooruitlopend. De beschikbare berichtgeving toont niet aan dat ASML al grote orders is kwijtgeraakt. Analisten wezen juist op onbeantwoorde vragen over de prestaties, productieschaal en mogelijkheden van de Chinese machines om ASML-systemen te evenaren.

Sterke kwartaalcijfers namen het langetermijnrisico niet weg

De cijfers over het tweede kwartaal waren sterk. ASML rapporteerde een totale omzet van €9,3 miljard en een brutomarge van 54%. Het bedrijf verhoogde ook zijn omzetverwachting voor heel 2026 naar €43 miljard tot €45 miljard, tegenover een eerdere bandbreedte van €36 miljard tot €40 miljard. De verwachte brutomarge ligt nu op 54% tot 56%.

De hogere prognose weerspiegelde sterke vraag van klanten die hun productiecapaciteit voor geavanceerde logica en geheugenchips uitbreiden, mede door investeringen die samenhangen met kunstmatige-intelligentietoepassingen.

Deze cijfers ondersteunen de winstverwachtingen voor de nabije toekomst, maar nemen een mogelijke substitutiedreiging op langere termijn niet weg. Een bedrijf kan sterke huidige orders rapporteren en toch een lagere waardering krijgen wanneer beleggers verwachten dat een belangrijke markt later concurrerender of moeilijker toegankelijk wordt.

Dat onderscheid verklaart de koersreactie:

• Op korte termijn: investeringen in AI-gerelateerde halfgeleiders en sterke uitvoering ondersteunen omzet en marges.
• Op lange termijn: China’s eigen DUV-programma roept vragen op over hoeveel van de Chinese markt ASML nog kan blijven bedienen.

Waarom de koersbeweging groter kan zijn dan het directe bewijs

ASML was bovendien een hoog gewaardeerd aandeel binnen de sector van halfgeleiderapparatuur en AI-infrastructuur, na een sterke rally. Een nieuw bericht over concurrentie kan beleggers ertoe aanzetten winst te nemen, hun blootstelling te verlagen of een lagere waarderingsmultiple te hanteren voor toekomstige groei.

Dalingen bij andere aandelen in de chipapparatuursector kunnen de beweging versterken. Marktgegevens voor 18 augustus lieten ook verliezen zien bij verschillende technologie- en chipgerelateerde namen, waaronder ASM International en Applied Materials. De beschikbare bronnen maken echter niet definitief duidelijk welk deel van de daling samenhing met zorgen over China, winstnemingen, portefeuilleherwegingen of bredere zwakte in de sector.

Het is daarom voorzichtiger om deze factoren als mogelijke versterkers te beschrijven dan om aan elk ervan een exact aandeel van de koersdaling toe te schrijven.

Waar beleggers nu op letten

De Chinese ontwikkeling is belangrijk, maar ‘massaproductie’ betekent op zichzelf nog niet dat er al een volwaardig alternatief klaarstaat voor breed commercieel gebruik. Cruciale vragen zijn of de machines een vergelijkbare overlay-nauwkeurigheid, uptime, productieopbrengst en serviceondersteuning kunnen leveren, en of de productie verder kan worden opgeschaald dan een eerste beperkte serie. In de beschikbare analistencommentaren werden prestaties en schaal expliciet genoemd als belangrijke onzekerheden.

Voor ASML zijn vooral deze indicatoren relevant:

1. Of Chinese chipproducenten de binnenlandse machines langdurig inzetten. Eerste leveringen zijn minder belangrijk dan betrouwbare toepassing op meerdere productielijnen.
2. Hoe snel China de productie kan opvoeren. Enkele machines hebben beperkte financiële gevolgen; een schaalbare toeleveringsketen kan de concurrentieverhoudingen wel veranderen.
3. Wat ASML zegt over omzet en orders in China. Een kleiner Chinees aandeel is relevanter als dat het gevolg is van verloren vraag en niet alleen van exportbeperkingen.
4. De vraag naar EUV- en niet-EUV-systemen in andere regio’s. Sterke groei buiten China kan druk op de Chinese activiteiten opvangen.
5. Hoe duurzaam de AI-gerelateerde kapitaaluitgaven zijn. Aanhoudende vraag van klanten in geavanceerde logica en geheugenchips blijft een belangrijke steunpilaar voor de vooruitzichten van ASML.

De kern

De verkoopgolf bij ASML op 18 augustus kan het best worden gezien als een herijking van de waardering en de langetermijngroei, niet als een directe afwijzing van de kwartaalprestaties. China’s gemelde vooruitgang met immersie-DUV-machines voedde de mogelijkheid dat binnenlandse chipproducenten uiteindelijk een deel van de apparatuur van ASML vervangen, vooral nu exportcontroles de toegang tot buitenlandse systemen beperken.

Tegelijkertijd lieten ASML’s omzet van €9,3 miljard in het tweede kwartaal, brutomarge van 54% en verhoogde omzetverwachting van €43 miljard tot €45 miljard voor 2026 zien dat de vraag op korte termijn sterk bleef.

Precies die spanning verklaart de reactie van de markt: de sterke cijfers bevestigden de kracht van het bedrijf vandaag, terwijl China’s DUV-ambities een deel van de groeipremie ter discussie stelden die beleggers aan ASML’s toekomst hadden toegekend.