Venezuela en oppositie willen samen 4 miljard dollar aan goud uit Londen terughalen

Venezuela’s interim-regering en een deel van de oppositie hebben naar verluidt een zeldzaam politiek akkoord bereikt: ze willen gezamenlijk ongeveer 31 ton Venezolaans goud terughalen uit de kluizen van de Bank of England. De huidige waarde wordt geschat op circa 4 tot 4,4 miljard dollar.

De afspraak kwam tot stand na bijna twee weken door de VS gesteunde onderhandelingen. Het doel is de wederopbouw na de aardbevingen van 24 juni 2026 te financieren. Belangrijk: het akkoord betekent niet dat het goud al is vrijgegeven. De goudvoorraad blijft onderdeel van een juridisch en politiek geschil in het Verenigd Koninkrijk.

Wat is er afgesproken?

De regering en de deelnemende oppositiegroepen willen samen de internationale reservetegoeden van Venezuela bij de Bank of England opeisen. Tijdens dezelfde onderhandelingsronde zouden ze ook hebben afgesproken het proces voor de vernieuwing van de Venezolaanse rechters van het Hooggerechtshof opnieuw op te starten.

De voorgestelde bestemming van het geld is humanitair en gericht op wederopbouw. Genoemde prioriteiten zijn onder meer het herstellen van woningen en infrastructuur, het uitbreiden van de zorgcapaciteit, het opruimen van schade door de aardbevingen en hulp aan gezinnen die hun huis verloren of ontheemd raakten.

Oppositievertegenwoordiger Ramón López zei dat teruggekregen middelen op een rekening onder beheer van het Amerikaanse ministerie van Financiën zouden worden geplaatst. Gekwalificeerde internationale auditkantoren zouden toezicht houden op het gebruik ervan. Uit de beschikbare berichtgeving blijkt echter niet of het goud fysiek zou worden overgebracht, eerst zou worden verkocht waarna de opbrengst wordt overgemaakt, of via een andere bewaarconstructie wordt beheerd. Ook is de rol van het Amerikaanse ministerie van Financiën niet publiekelijk bevestigd door de regering van Delcy Rodríguez.

Waarom ligt het goud nog altijd in Londen?

De Bank of England bewaart de ongeveer 31 ton Venezolaans goud al sinds vóór het huidige conflict. De toegang tot de voorraad werd omstreden nadat het Verenigd Koninkrijk in 2018 stopte met het erkennen van de regering van Nicolás Maduro. Daardoor ontstond een strijd tussen rivaliserende Venezolaanse machtscentra over de vraag wie namens de Centrale Bank van Venezuela instructies mocht geven en buitenlandse reserves mocht beheren.

Het gaat daarom niet om een eenvoudige weigering om goudstaven af te geven, maar om een geschil over politieke erkenning en juridische bevoegdheid. Volgens berichtgeving uit het VK moet de rechtbank bepalen welke Venezolaanse autoriteit wettelijk bevoegd is om over het goud te beschikken. De Bank of England en het Britse ministerie van Buitenlandse Zaken hebben zich niet publiekelijk vastgelegd op een vrijgave.

Venezolaanse autoriteiten probeerden tijdens de coronapandemie al toegang tot de reserves te krijgen. Ze stelden toen voor de opbrengst via de Verenigde Naties voor gezondheidszorg in te zetten. Volgens de aangehaalde berichtgeving werd die poging door Britse rechtbanken afgewezen.

Waarom de aardbevingen de politieke verhoudingen veranderden

De dubbele aardbeving van 24 juni 2026 kostte volgens berichtgeving uit die periode aan meer dan 6.000 mensen het leven. De ramp veroorzaakte bovendien een economische schade die werd geraamd op ongeveer 6 procent van het Venezolaanse bruto binnenlands product.

De humanitaire crisis kwam boven op de zware economische problemen van het land. De Venezolaanse centrale bank meldde in juli een maandelijkse inflatie van ongeveer 20 procent. Regeringsfunctionarissen bestempelden zowel de wederopbouw als het toegankelijk maken van het goud in Londen tot urgente prioriteiten.

Dat verklaart mede de ongebruikelijke samenwerking. De regering en oppositiegroepen blijven verdeeld over de politieke macht, maar hebben een gezamenlijk belang bij het vrijmaken van middelen voor het herstel na de aardbevingen. Die binnenlandse consensus kan de afzonderlijke juridische kwestie in het VK echter niet zelfstandig oplossen.

Wat zou een Amerikaanse schatkistrekening betekenen?

Een rekening bij het Amerikaanse ministerie van Financiën zou een extern controle- en toezichtmechanisme creëren voor eventueel vrijgemaakte middelen. Voorstanders zien internationale audits als een bescherming tegen verkeerd gebruik en als een manier om rivaliserende Venezolaanse facties en buitenlandse regeringen gerust te stellen.

Tegelijkertijd zou opnieuw een Venezolaanse staatsbron worden beheerd binnen een kader waarop Washington invloed heeft. Volgens de berichtgeving bepalen de Verenigde Staten al de timing en omvang van uitbetalingen uit Venezolaanse exportinkomsten, met name uit de verkoop van ruwe olie. Venezolaanse functionarissen hebben daarnaast toegang gevraagd tot ongeveer 4,5 miljard dollar aan bijzondere trekkingsrechten van het Internationaal Monetair Fonds en tot andere bevroren staatsrekeningen in de Verenigde Staten en Europa.

Daarmee ligt de voorgestelde constructie politiek gevoelig. Ze kan de controleerbaarheid van de uitgaven verbeteren, maar ook de Amerikaanse invloed op het beheer van Venezolaanse tegoeden verder vergroten.

Wat gebeurt er nu?

De eerstvolgende stap is geen transport van goudstaven. De Venezolaanse regering en de deelnemende oppositiegroepen moeten gezamenlijk een verzoek indienen om de reserves terug te krijgen. Daarna moet de Britse rechtsgang nog bepalen welke autoriteit geldige instructies over de tegoeden mag geven.

Het belangrijkste onderscheid is dat tussen een akkoord om het goud terug te vragen en een door de rechter goedgekeurde vrijgave. Alleen het eerste is gemeld; het tweede is niet gebeurd. Zolang de Britse juridische en administratieve vragen niet zijn opgelost, blijft de 31 ton goud een beoogde bron voor de wederopbouw en geen direct beschikbare kasreserve.