Zwakke binnenlandse vraag zet Chinese premier onder druk

De aanleiding was een brede terugval van het economische momentum in juli. De industriële productie, detailhandelsverkopen en investeringen kwamen allemaal zwakker uit dan verwacht. Daarmee begon China de tweede helft van 2026 op een wankele voet, na een bbp-groei van 4,3% in het tweede kwartaal — het laagste tempo in meer dan drie jaar en onder de officiële groeidoelstelling van 4,5% tot 5% voor het hele jaar.

De cijfers legden opnieuw een structureel probleem bloot: Chinese fabrieken kunnen blijven produceren, maar huishoudens zijn voorzichtig met uitgeven. Daardoor kan productie alleen de groei niet langer voldoende dragen. De zwakke binnenlandse vraag vergroot de druk op de regering om de economie met gerichte, anticyclische maatregelen te ondersteunen.

Welke reactie gaf Li Qiang?

Premier Li Qiang riep overheidsinstanties op om bestaande beleidsmaatregelen beter te laten werken en snel nieuwe, praktische en doeltreffende aanvullende maatregelen uit te werken. Tegelijkertijd benadrukte hij dat China moet blijven inzetten op innovatiegedreven groei en een economie van hogere kwaliteit.

Zijn oproep omvatte onder meer:

• het versterken van de binnenlandse vraag;
• het ondersteunen van nieuwe investeringen en groeisectoren;
• het stabiliseren van de buitenlandse vraag; en
• het uitbreiden van de internationale handelssamenwerking.

De beschikbare informatie maakt geen melding van een gedetailleerd nieuw stimuleringspakket van de National Development and Reform Commission (NDRC), de Chinese instantie die onder meer nationale economische planning coördineert. Wel wijst alles op een bredere koers: meer steun voor de vraagzijde en extra anticyclische bijsturing, gecombineerd met investeringen in opkomende industrieën.

Waar zitten nog lichtpunten?

Hoogtechnologische en kapitaalgoederenindustrieën behoren tot de belangrijkste nieuwe groeimotoren. Zij kunnen de zwakte in vastgoed en traditionele bouw gedeeltelijk opvangen door investeringen naar geavanceerdere productiecapaciteit te sturen.

Ook de export blijft een belangrijke steunpilaar. De Chinese uitvoer steeg in juli met 23,9% op jaarbasis, uitgedrukt in Amerikaanse dollars. De wereldwijde vraag naar hoogtechnologische producten en infrastructuur voor kunstmatige intelligentie was daarbij een belangrijke motor.

Buitenlandse investeringen in AI ondersteunen Chinese fabrikanten bovendien indirect. Ook de auto-export bereikte in juni een maandrecord van meer dan één miljoen voertuigen.

Waarom blijft de situatie kwetsbaar?

Binnenlandse vraag. De beperkte groei van de detailhandelsverkopen wijst op terughoudende consumenten. Dat maakt de economie kwetsbaar, zelfs wanneer productie en export relatief sterk blijven.

Vastgoed en bouw. De aanhoudende crisis op de vastgoedmarkt drukt investeringen in woningen, inkomsten van lokale overheden, het consumentenvertrouwen en de vraag in de bouw. Hoogtechnologische productie kan die vroegere macro-economische rol van vastgoed niet snel overnemen.

Onevenwichtige investeringen. Meer capaciteit in de technologiesector kan de productiviteit verhogen. Zonder sterkere consumptie kan zij echter ook leiden tot overcapaciteit en extra deflatoire druk.

Afhankelijkheid van export. De sterke uitvoer van AI-gerelateerde producten biedt verlichting, maar maakt China ook afhankelijker van de wereldwijde vraag en van buitenlandse markten.

Handels- en geopolitieke schokken. Mogelijke Amerikaanse importheffingen, bredere handelsspanningen en verstoringen op de energiemarkt en in de scheepvaart als gevolg van ontwikkelingen in het Midden-Oosten kunnen de buitenlandse vraag verzwakken of de kosten verhogen. Chinese bedrijven hadden sommige leveringen aan de Verenigde Staten al versneld in afwachting van mogelijke nieuwe tarieven.

De lastige beleidskeuze

Beijing moet de economie voldoende ondersteunen om de jaardoelstelling binnen bereik te houden, maar wil tegelijk vermijden opnieuw terug te vallen op grootschalige, door schulden en vastgoed aangedreven stimulering. Die overgang naar consumptie, innovatie en geavanceerde productie verloopt daardoor waarschijnlijk trager en is politiek ingewikkelder dan een klassieke reddingsoperatie.

De beschikbare bronnen bevestigen deze beleidsafweging als economisch risico, maar niet dat er al een specifiek nieuw stimuleringsbesluit is genomen.