Waarom de kopersqueeze in Londen richting een record beweegt

De Londense kopermarkt wordt geconfronteerd met een krapte op zeer korte termijn. Het duidelijkste signaal is de marktstructuur: koper dat direct geleverd kan worden, wordt veel duurder verhandeld dan contracten voor latere levering. Tegelijkertijd zijn de voorraden in LME-magazijnen al 42 sessies op rij gedaald. Op 17 augustus bereikte koper met levering over drie maanden 14.396 dollar per ton, dicht bij het januarirecord van 14.527,50 dollar. Het verschil tussen contant koper en het driemaandscontract liep op tot ongeveer 545 dollar per ton.

Die combinatie wijst op felle concurrentie om direct leverbaar metaal. Dat bewijst op zichzelf niet dat de wereld dit jaar zonder koper komt te zitten. Wel laat het zien dat koper zich op de verkeerde plek bevindt voor kopers die het onmiddellijk nodig hebben.

Het belangrijkste signaal: extreme backwardation

In een markt met voldoende aanbod liggen futures met een latere leverdatum vaak boven de spotprijs. In die prijs zit dan onder meer een vergoeding voor opslag, financiering en verzekering. Het omgekeerde heet backwardation: de contante of eerstvolgende levering is duurder dan contracten voor latere levering.

De premie van het LME-contract voor augustus boven dat voor september bereikte op 14 augustus 370 dollar per ton. Daarna liep het verschil tussen contant koper en levering over drie maanden op tot ongeveer 478 à 545 dollar per ton. Zulke niveaus waren sinds de squeeze van 2021 niet meer gezien.

De boodschap van die spread is helder: kopers hechten veel meer waarde aan koper dat direct geleverd kan worden dan aan de belofte van metaal op een later moment. Partijen met een shortpositie voor een nabije levering staan daardoor voor een lastigere keuze. Ze moeten LME-kwaliteitskoper vinden om te leveren, of hun futures terugkopen — mogelijk tegelijk met andere shortpartijen die naar hetzelfde schaarse metaal zoeken.

LME-voorraden dalen — en beschikbare voorraad telt zwaarder dan het totaal

De koper­voorraden op de LME daalden na 42 opeenvolgende sessies tot 204.975 ton. Volgens de berichtgeving waarop de aangeleverde marktanalyses zich baseren, was dat het laagste niveau sinds februari. Bijna de helft van het resterende metaal stond al gepland voor uitlevering. Daardoor was in de week van 10 tot en met 14 augustus nog ongeveer 94.875 ton beschikbaar binnen het LME-systeem.

Dat onderscheid is belangrijk. Niet alle metaal in een beursmagazijn is direct beschikbaar om nabije contracten af te wikkelen. Een deel is al bestemd om te worden weggehaald, ook al staat het nog in het officiële voorraadcijfer. Aanhoudende uitleveringen verkleinen de buffer achter de kortlopende LME-contracten en vergroten de kans op een plotselinge strijd om leverbaar metaal.

De daling verloopt bovendien snel. Sinds mei zijn de LME-voorraden met meer dan 40% afgenomen; regelmatig verlaten partijen van enkele duizenden tonnen het magazijnnetwerk. Die dunnere buffer helpt verklaren waarom relatief kleine veranderingen in koop- of verkoopdruk uitzonderlijk grote bewegingen in de kortlopende spreads veroorzaken.

Mogelijke Amerikaanse importheffingen verleggen koper, maar creëren geen nieuwe vraag

Een belangrijk deel van de squeeze heeft een geografische oorzaak. Handelaren sturen geraffineerd koper naar de Verenigde Staten in afwachting van een mogelijk besluit over importheffingen. Zo proberen ze te profiteren van een premie die kan ontstaan als ingevoerd koper duurder wordt. De Amerikaanse import van geraffineerd koper kwam in juli boven 200.000 ton uit — volgens de aangeleverde berichtgeving het hoogste maandniveau in twaalf jaar.

Die zendingen kunnen de rest van de markt krapper maken, ook als ze niet wijzen op een onmiddellijke stijging van het wereldwijde eindverbruik. Koper dat naar Amerikaanse havens gaat, is minder beschikbaar voor kopers in Europa, China en andere handelscentra, waaronder het LME-magazijnsysteem. Zo ontstaat een regionale verstoring: voorraden lopen in de VS op, terwijl de beursbeschikbare voorraden daarbuiten afnemen.

Daarmee ontstaat ook een duidelijk risico op een ommekeer. Als de verwachtingen over Amerikaanse importheffingen afnemen, kan een deel van het in de VS verzamelde metaal opnieuw beschikbaar komen voor de bredere markt. Dat zou de premie op direct leverbaar koper kunnen verkleinen, al zijn het tijdstip en de omvang van zo’n omslag onzeker.

China trekt eveneens aan het aanbod, terwijl smelters met grondstoftekorten kampen

China voegt een tweede bron van druk toe. De Chinese import van geraffineerd koper bereikte in juni het hoogste niveau in negen maanden, terwijl onderhoud aan smelters het binnenlandse aanbod beperkte. De Yangshan-premie — een veelgebruikte graadmeter voor de Chinese importvraag — liep op tot een vierjarig hoogtepunt van 115 dollar per ton. De voorraden op de Shanghai Futures Exchange daalden van 433.458 ton in maart naar 69.610 ton eind juli.

Tegelijkertijd hebben Chinese smelters moeilijker toegang tot koperconcentraat en wordt de aanvoer van schroot verstoord. Een prognose die in de aangeleverde berichtgeving wordt aangehaald, raamt de productie van geraffineerd koper in augustus op ongeveer 1,05 miljoen ton bij producenten die samen 81,97% van de Chinese smeltcapaciteit vertegenwoordigen. Dat is 2,83% minder dan een jaar eerder.

De squeeze werkt daardoor twee kanten op: China trekt geraffineerd koper uit de internationale markt, terwijl de eigen raffinagesector wordt beperkt door een tekort aan grondstoffen. Een gemelde exportbeperking op koper- en kobaltconcentraat uit de Democratische Republiek Congo vergroot de druk op grondstoffen. Volgens de aangeleverde Reuters-analyse zou die beperking op zichzelf de wereldwijde koperbalans niet wezenlijk veranderen. Het effect kan wel zijn dat een al krappe markt voor koperconcentraat nog verder onder spanning komt te staan.

Waarom shortposities de beweging kunnen versterken

Backwardation maakt het duurder om een shortpositie tot de afloop van het contract aan te houden. Een shortverkoper die niet over het vereiste LME-kwaliteitskoper beschikt, moet mogelijk het contract terugkopen of warrants en fysiek metaal bij een andere houder vinden. Als meerdere marktpartijen tegelijk direct leverbaar koper nodig hebben, kan hun koopdruk de prijs van het nabije contract veel sneller opdrijven dan die van latere futures.

Daarom kan een fysieke squeeze een buitenproportionele beweging aan de voorkant van de rentecurve veroorzaken. Het gaat niet alleen om optimistisch sentiment, maar om de beperkte hoeveelheid metaal die aan onmiddellijke leveringsverplichtingen kan voldoen. De aangeleverde marktberichten omschrijven de meest recente spread als de grootste sinds de squeeze van 2021, toen de beurs ingreep.

Wat de LME wel en niet kan oplossen

De LME beschikt over instrumenten om chaotische handel te beperken wanneer beschikbare voorraden en kortlopende posities gevaarlijk geconcentreerd raken. De regels omvatten voorschriften voor het uitlenen van metaal, beperkingen op backwardation in zogenoemde tom-next-contracten en een backwardation-plafond. Onder bepaalde voorwaarden kan de beurs ook uitgestelde levering toestaan.

Deze maatregelen kunnen de werking van een squeeze afremmen, bijvoorbeeld door het uitlenen van metaal aan te moedigen of door de beweging in bepaalde kortlopende spreads te begrenzen. Ze creëren echter geen nieuw koper. Ze kunnen zendingen naar de VS niet terugdraaien, geannuleerde magazijnvoorraden niet onmiddellijk aanvullen en de Chinese smelterproductie niet direct herstellen.

Dat onderscheid is belangrijk omdat de huidige stress zowel met marktposities als met de geografische verdeling van het fysieke metaal te maken heeft. Toezicht en handelsregels kunnen het risico op een chaotische marktsituatie of een ‘corner’ verkleinen, maar de markt kan krap blijven zolang de direct leverbare voorraad laag is.

De volgende test: nieuwe leveringen of een snelle ontknoping

De belangrijkste indicatoren voor de komende periode zijn nieuwe leveringen aan LME-magazijnen, het terugdraaien van geannuleerde warrants en de ontwikkeling van het contant-tot-driemaandsverschil wanneer kortlopende contracten aflopen. Een duidelijke instroom van nieuw metaal in LME-magazijnen zou het leveringsrisico verminderen. Als de voorraden blijven dalen en shortpartijen nog steeds koper nodig hebben, kan de squeeze de LME-prijs boven het januarirecord tillen.

Dat scenario is voorstelbaar, maar niet zeker. Het januarirecord staat op 14.527,50 dollar per ton, terwijl de berichtgeving van 17 augustus de prijs van koper met levering over drie maanden op 14.396 dollar zette. De prijs kan het record breken als fysieke krapte en het terugkopen van shortposities verder escaleren. Een scherpe terugval is echter ook mogelijk als de verwachtingen over Amerikaanse importheffingen afnemen, Chinese aankopen vertragen of metaal terugkeert naar de magazijnen.

De beschikbare aanwijzingen ondersteunen momenteel vooral het beeld van ernstige krapte op korte termijn — sterker dan het beeld van een permanent wereldwijd kopertekort.