Singapore maakt AI-test voor resistente infecties klaar voor internationale schaal

Singapore General Hospital (SGH) en de Diagnostics Development Hub (DxD Hub) van A*STAR willen de Individualised Antibiotic Combination Test (iACT) uitbouwen van een gespecialiseerde ziekenhuisdienst tot een schaalbaar diagnostisch product. Het doel: artsen helpen om bij moeilijk behandelbare infecties gerichter antibiotica te kiezen én een in Singapore ontwikkelde technologie beschikbaar maken voor meer laboratoria, eerst in eigen land en later mogelijk ook internationaal.

Wat doet iACT precies?

Bij resistente infecties moeten artsen soms kiezen uit medicijnen die niet werken, schadelijk kunnen zijn of lastig met elkaar te combineren zijn. iACT is een in-vitrotest waarbij het bacteriële isolaat van de patiënt wordt blootgesteld aan combinaties van antibiotica. Daarmee gaat de test verder dan het afzonderlijk beoordelen van elk middel. De eerdere ontwikkeling richtte zich onder meer op uitgebreid resistente Gram-negatieve bacteriën en gebruikte concentraties die klinisch relevant zijn.

Het platform bevat naar verluidt 180 gepatenteerde antibioticacombinaties. Een voorspellende softwarelaag analyseert de resultaten van de groeiremming en helpt artsen om kansrijke behandelregimes voor de specifieke bacterie te rangschikken.

Dat kan infectiologen en microbiologen een extra informatiebron geven naast traditionele gevoeligheidstests, klinische ervaring en de toestand van de patiënt. iACT schrijft dus niet automatisch een behandeling voor: specialistisch toezicht blijft noodzakelijk. De waarde van de test kan bovendien verschillen per ziekteverwekker, resistentiepatroon, doorlooptijd en zorgomgeving.

Mogelijke winst voor verantwoord antibioticagebruik

De klinische betekenis is vooral groot wanneer de gebruikelijke behandelmogelijkheden beperkt zijn. Als een combinatie wordt gevonden die tegen het specifieke isolaat werkt, kunnen artsen mogelijk minder vaak terugvallen op ‘laatste redmiddelen’ zoals polymyxinen of colistine. Die middelen staan bekend om hun aanzienlijke risico op nierschade.

Dat is een mogelijk voordeel voor antibiotic stewardship, geen garantie voor iedere patiënt. De belangrijkste vraag is of iACT snel genoeg resultaten oplevert om behandelkeuzes te veranderen, de uitkomsten in de dagelijkse praktijk verbetert en betaalbaar blijft voor ziekenhuizen.

Een economische analyse uit 2026 stemt voorzichtig positief. Daaruit bleek dat invoering van iACT bij infecties met carbapenem-resistente Pseudomonas aeruginosa in Singapore waarschijnlijk kosteneffectief is. Die uitkomst bewijst op zichzelf nog niet dat de test voor elke bacterie, elk ziekenhuis of elk zorgstelsel klinische meerwaarde heeft.

Waarom overstappen van ingevroren bouillon naar een droog kitje?

De huidige iACT-versie is gebaseerd op bouillon en moet ingevroren worden bewaard en vervoerd. Dat maakt productie op grotere schaal, voorraadbeheer, transport en gebruik in laboratoria met beperkte koelcapaciteit ingewikkelder.

De samenwerking tussen SGH en DxD Hub moet de test omzetten in een stabiel droog formaat. Zo’n kit kan opslag en verzending vereenvoudigen, de praktisch bruikbare houdbaarheid verlengen en de voorbereiding in verschillende laboratoria consistenter maken.

De verandering is daarom meer dan een aanpassing van de verpakking. Het is een belangrijke stap van een door clinici ontwikkelde methode naar een reproduceerbaar product waarvoor ook productie, kwaliteitscontrole, validatie, regelgeving en integratie in laboratoriumprocessen moeten worden geregeld.

Van ziekenhuisdienst naar commercieel product

SGH en DxD Hub hebben een memorandum van overeenstemming voor drie jaar ondertekend om iACT te productiseren en op de markt te brengen. In de drie jaar voorafgaand aan de bekendmaking was de test 84 keer gebruikt bij SGH. De bedoeling is om de toegang uit te breiden naar andere Singaporese ziekenhuizen en laboratoria en daarna naar buitenlandse markten te kijken.

De commerciële propositie bestaat uit twee onderdelen:

• een eigen panel met antibioticacombinaties;
• software die laboratoriumresultaten interpreteert en de behandelkeuze ondersteunt.

Die combinatie kan iACT een onderscheidende positie geven in precisiediagnostiek voor infectieziekten. Technische prestaties alleen zijn echter niet voldoende. Voor brede toepassing moeten de ontwikkelaars en zorgsystemen ook duidelijkheid krijgen over de prijs, de doorlooptijd, het productieproces, de toelating tot de markt, de klinische workflow en eventuele vergoeding.

Daarnaast kunnen lokale resistentiepatronen en behandelpraktijken sterk verschillen wanneer de test van het ene land naar het andere gaat. Internationale uitbreiding vraagt daarom om aanvullende validatie, niet alleen om export van hetzelfde product.

Een bredere Singaporese AI-agenda voor de zorg

De iACT-overeenkomst werd aangekondigd naast andere initiatieven tijdens het SingHealth AI in Health x ATx26 Symposium. Samen laten die projecten zien hoe Singapore klinische toepassing wil verbinden met onderzoek, governance en regionale samenwerking.

PENSIEVE-AI: cognitieve screening in minder dan vijf minuten

PENSIEVE-AI is een digitale screeningstool voor signalen van pre-dementie, ontwikkeld door SGH, GovTech, Duke-NUS Medical School en de National University of Singapore. De tool analyseert tekenopdrachten die iemand op een touchscreen uitvoert. In een gemelde studie deden 1.758 zelfstandig wonende volwassenen mee; de beoordeling is ontworpen om minder dan vijf minuten te duren.

PENSIEVE-AI is bedoeld voor screening, niet voor het stellen van een diagnose. De aantrekkingskracht zit in een relatief korte en laagdrempelige eerste beoordeling, waarmee mensen die mogelijk nader onderzoek nodig hebben eerder kunnen worden herkend.

Bhutan: AI voor röntgenfoto’s lokaal aanpassen

SingHealth en het Gyalpozhing College of Information Technology in Bhutan willen een AI-ondersteund model voor röntgenfoto’s van de borstkas aanpassen met gegevens van Bhutanese patiënten. Het model is gebaseerd op MerMED-FM en moet helpen bij het signaleren van longinfecties en kanker in omgevingen waar specialistische radiologische expertise niet altijd beschikbaar is.

De samenwerking omvat ook richtlijnen voor verantwoord gebruik van AI en het opbouwen van lokale expertise. Het model moet volgens de plannen tegen 2027 in drie Bhutanese ziekenhuizen worden ingezet.

Lokale aanpassing is daarbij geen detail. Een medisch AI-model dat in één zorgomgeving is ontwikkeld, presteert niet automatisch hetzelfde in een andere. Populaties, ziekteprevalentie, röntgenapparatuur, werkprocessen en regelgeving kunnen verschillen. Testen met lokale gegevens is daarom een onderdeel van veilige en bruikbare invoering.

Wat deze projecten zeggen over Singapore

Gezamenlijk wijzen de aankondigingen op een praktische zorg- en industriestrategie, in plaats van op een AI-aanpak die vooral om technologie draait.

De projecten vertrekken vanuit concrete problemen: antimicrobiële resistentie, vroege cognitieve achteruitgang, beperkte toegang tot beeldvormingsspecialisten en chronische ziekten. Vervolgens verbinden ze openbare ziekenhuizen met onderzoeksorganisaties, universiteiten en digitale overheidspartners. Ten slotte worden zaken als productontwerp, lokale validatie, governance en klinische controle vanaf het begin meegenomen.

Voor iACT betekent dat: een veelbelovende ziekenhuisdienst ombouwen tot een kit die op grotere schaal kan worden geproduceerd. Voor Bhutan betekent het: een beeldvormingsmodel aanpassen aan de lokale praktijk in plaats van het ongewijzigd te exporteren.

De economische belofte ligt in intellectueel eigendom, diagnostische producten, klinische software, productie en grensoverschrijdende partnerships. Maar de medische meerwaarde moet zorgvuldig worden beoordeeld. De kosteneffectiviteitsanalyse van iACT geldt voor een specifieke infectie en context; bredere invoering vraagt nog om verdere validatie en regelgevend werk. Singapore probeert hiermee dus niet alleen medische AI aan te kondigen, maar ook de infrastructuur te bouwen om zulke systemen verantwoord te testen, te reguleren, te commercialiseren en in de praktijk te gebruiken.