Hormuz-risico stuwt Brent en WTI omhoog, terwijl zwakke vraag de stijging afremt

De olieprijs kreeg een forse, maar geen onbeperkte impuls. De markt verdisconteerde een grote directe risicopremie voor de aanvoer: scheepvaart door de Straat van Hormuz werd bedreigd, een verdere escalatie tussen de Verenigde Staten en Iran bleef mogelijk, energie-infrastructuur in de regio en Rusland werd geraakt en strengere sancties kwamen in beeld. Daardoor nam de vrees toe dat fysieke olievoorraden en LNG-ladingen niet beschikbaar zouden zijn. Brent steeg in de betreffende week met ongeveer 6% naar 88,52 dollar per vat en WTI met 5,4% naar 82,40 dollar.

Hormuz was het belangrijkste schakelpunt

De Straat van Hormuz vormde het belangrijkste kanaal waarlangs geopolitiek risico in de oliemarkt terechtkwam. Voor de oorlog stroomden er ongeveer 20 miljoen vaten ruwe olie en olieproducten per dag doorheen. De mogelijkheden om die route via pijpleidingen te omzeilen zijn beperkt. Volgens de IEA waren producenten in de Golfregio hun productie al aanzienlijk aan het verlagen, omdat opslagcapaciteit volliep en alternatieve routes onvoldoende soelaas boden.

Escalatie maakte een langdurige verstoring waarschijnlijker

De aanvallen op schepen, de vastgelopen gesprekken over een staakt-het-vuren tussen de VS en Iran, mogelijke nieuwe sancties en de dreiging van een langdurige Amerikaanse blokkade vergrootten de onzekerheid. Ook hernieuwde gevechten in de regio voedden de vrees dat de verstoring niet snel zou worden opgelost.

Voor raffinaderijen, handelaren en beleggers betekende dat een grotere kans op schaarste op korte termijn. Zij waren daarom bereid meer te betalen voor directe levering van ruwe olie — een beweging die de prijs snel kan opdrijven, ook als de ernstigste scenario’s uiteindelijk niet uitkomen.

Ook Russische export kwam onder druk

De verstoring bij de Russische exporthaven Novorossiejsk verbreedde het probleem buiten de Golfregio. Een aanval op Russische exportcapaciteit versterkte de vrees dat meerdere verstoringen tegelijk de wereldwijde markt voor per schip vervoerde ruwe olie zouden kunnen verkrappen. Dat risico is vooral relevant voor Europese afnemers, die sterker zijn blootgesteld aan olieprijzen die aan Brent zijn gekoppeld.

Amerikaanse voorraden hielden de rally in toom

Tegenover het geopolitieke risico stonden signalen dat de oliemarkt op korte termijn niet overal met een acuut tekort kampte. De Amerikaanse commerciële ruwe-olievoorraden stegen onverwacht met 17,4 miljoen vaten, terwijl marktpartijen juist op een daling hadden gerekend. Dat wees op een zwakkere fysieke vraag en bood handelaren een reden om olie te verkopen, ondanks de spanningen rond Hormuz.

Lagere vraagverwachtingen beperken het opwaartse potentieel

Ook de vooruitzichten voor de wereldwijde vraag zetten een rem op de prijsstijging. OPEC verlaagde zijn verwachting voor de groei van de olievraag in 2026 voor de vierde keer op rij naar 580.000 vaten per dag. De IEA ging verder en verwacht dat het wereldwijde olieverbruik dit jaar met 1,6 miljoen vaten per dag kan krimpen, omdat hoge brandstofprijzen en het conflict de economische activiteit aantasten.

Die ramingen wijzen erop dat vraaguitval een deel van de aanbodschok kan opvangen: hogere prijzen stimuleren besparing en substitutie, terwijl zwakkere economische groei het brandstofverbruik verder drukt.

Een scherpe stijging, geen ongeremde prijsexplosie

De oliemarkt bewoog daarmee tussen twee tegengestelde krachten. Aan de ene kant stond een uitzonderlijk hoge geopolitieke risicopremie voor kwetsbare vaarroutes en exportinfrastructuur. Aan de andere kant waren er volle Amerikaanse voorraden en steeds somberder verwachtingen voor de vraag.

Het resultaat was een stevige wekelijkse winst voor Brent en WTI, maar geen ongecontroleerde prijsexplosie. Zolang de doorgang door Hormuz onzeker blijft, kan de risicopremie hoog blijven. Tegelijkertijd maken zwakke vraag en ruime voorraden het moeilijker voor olie om veel verder door te stijgen.