Waarom de scheepvaart door de Straat van Hormuz vrijwel stilvalt

Waarom ligt het verkeer bijna stil?

De scheepvaart door de Straat van Hormuz is vrijwel tot stilstand gekomen doordat de doorgang door het conflict tussen de Verenigde Staten en Iran zowel fysiek als commercieel te gevaarlijk is geworden. Meldingen over aanvallen op tankers, de hervatting van een Amerikaanse zeeblokkade van Iran-gerelateerde scheepvaart en het uitblijven van diplomatieke vooruitgang hebben rederijen en verzekeraars ertoe gebracht schepen aan de kant te houden of alleen via uitzonderlijk risicovolle routes te laten varen.

De directe aanleiding was de gemelde aanval op drie aan de Abu Dhabi National Oil Company (ADNOC) gelieerde tankers. De Verenigde Arabische Emiraten schreven die aanvallen toe aan Iran. Tegelijkertijd werd de raffinaderij van Saudi Aramco in Jazan getroffen. Die combinatie versterkte de vrees dat de verstoring zich verder over de energie-infrastructuur in de Golf zou verspreiden. ADNOC meldde afzonderlijk dat raket- en droneaanvallen op zijn schepen de activiteiten aanzienlijk hebben verstoord. Volgens het bedrijf zijn sinds het begin van het conflict vijftien schepen aangevallen; één bemanningslid kwam om en twintig mensen raakten gewond.

Wat laten de scheepsgegevens zien?

De cijfers van scheepvaartanalist Kpler wijzen op een uitzonderlijke terugval:

• Op zaterdag werden vijf transporten van goederenschepen geregistreerd.
• Voor zondag stond geen geregistreerde oversteek in de data.
• In het voorafgaande weekend waren dat er 31.

De enkele schepen die nog varen, nemen bovendien bijzondere voorzorgsmaatregelen. Tot de geregistreerde bewegingen op zaterdag behoorde een lege Very Large Crude Carrier (VLCC), een zeer grote olietanker, waarvan de AIS-transponder was uitgeschakeld. Ook voer een onder Indiase vlag varende zeer grote gastanker volgens de Iraanse route. Dat wijst erop dat de resterende vaart gepaard gaat met extra geheimhouding of afwijkende routes.

De formulering ‘geen geregistreerde schepen’ betekent niet dat er absoluut geen schip is overgestoken. Schepen kunnen hun AIS-signaal uitschakelen, waardoor de realtimegegevens onvolledig zijn. Wel laat de Kpler-data zien dat de zichtbare commerciële scheepvaart tot een uitzonderlijk laag niveau is gedaald. Eerdere berichtgeving beschreef ook schepen die stopten of omkeerden na aanvallen en de blokkade.