Hormuz-bestand loopt ten einde: Iran verwerpt VN-resolutie, militaire escalatie neemt toe en diplomatie zit muurvast

Een eerdere ontwerpresolutie over Hormuz, gesteund door Bahrein en de VS, was in april 2026 door Rusland en China in de VN-Veiligheidsraad met een veto getroffen . Een daaropvolgende resolutie (2817) die Iraanse aanvallen op Golfstaten veroordeelde, werd in juli aangenomen .

Tijdlijn van militaire escalaties

De diplomatieke impasse ging gepaard met hevige vuurgevechten tussen Iran, de VS en de strijdkrachten van de Samenwerkingsraad van de Golf (GCC).

• 11 juli 2026 — Iran verklaarde de Straat van Hormuz gesloten voor niet-gemachtigde schepen en zei dat het elk schip zou aanvallen dat het vergunningssysteem zou schenden. De VS stelde dat het honderden Iraanse doelen had getroffen na Iraanse scheepsaanvallen, en Iran vergold door meerdere Golfstaten aan te vallen .
• 12 juli 2026 — Een Amerikaans marineschip werd aangevallen in de Golf van Oman. Iran zei dat het de scheepvaartvergunningen zou hervatten zodra de rust was weergekeerd .
• 14 juli 2026 — De VS hervatte zijn zeeblokkade tegen schepen die van en naar Iraanse havens voeren .
• 15 juli 2026 — De VS en Iran leverden vuurgevecht voor de zesde opeenvolgende dag. Het Amerikaanse Centrale Commando trof Iraanse commandocentra, luchtverdedigingssystemen en raket- en drone-capaciteiten .
• Eind juli 2026 — De VS voerde een 13e opeenvolgende nacht van aanvallen op Iran uit. Het Pentagon hield vol dat de Straat open was, maar het verkeer kroop en de olieprijzen stegen weer boven de 100 dollar per vat .
• 4 augustus 2026 — Een Iraanse generaal waarschuwde dat Amerikaanse marineschepen die een alternatieve scheepvaartcorridor door Hormuz probeerden te openen, "doelwit konden worden". Iran claimde ook een Amerikaans grondaanvalsplan te hebben verijdeld .
• 8 augustus 2026 — De Iraanse Opperste Nationale Veiligheidsraad stelde verstrekkende nieuwe eisen: de Straat zou pas openen als de VS "zijn gedrag corrigeert", inclusief dat de VS Iran nooit meer mag bedreigen en alle sancties moet opheffen. Iran waarschuwde ook Saudi-Arabië over een nieuw trilateraal veiligheidspact in Mekka .

Het 60-daagse staakt-het-vuren: van ondertekening tot stilstand

• 17 juni 2026 — President Trump en de Iraanse president Pezeshkian ondertekenden in Évian-les-Bains, Frankrijk, een 14-punten-memorandum van overeenstemming (MoU) dat een staakt-het-vuren instelde en een termijn van 60 dagen om een permanent einde aan de oorlog te onderhandelen. Het MoU voorzag in het opheffen van de Amerikaanse zeeblokkade en het treffen van Iraanse regelingen voor veilige doorvaart van commerciële schepen zonder kosten gedurende 60 dagen .
• 28 mei 2026 (vóór de ondertekening in Évian) — Amerikaanse en Iraanse onderhandelaars hadden een voorlopig akkoord bereikt om een eerder staakt-het-vuren met 60 dagen te verlengen en nucleaire besprekingen te starten .
• Het staakt-het-vuren begon binnen enkele weken te brokkelen door hernieuwde botsingen en wederzijdse beschuldigingen van schendingen .
• Begin augustus 2026 — Axios en andere media meldden dat de VS, Iran en Oman dicht bij een tussentijds akkoord waren om de Straat te heropenen en het staakt-het-vuren te herstellen, met een aankondiging die op korte termijn werd verwacht . De Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Araghchi zei dat Teheran "zeer dicht bij een akkoord" met Oman was .
• 8 augustus 2026 — Iran publiceerde een nieuwe lijst met vergaande eisen via de Opperste Nationale Veiligheidsraad, en benadrukte dat de Straat niet zou heropenen tenzij aan die voorwaarden werd voldaan. Iran beschuldigde de VS ook van schending van het MoU .
• 12 augustus 2026 — Bemiddelaars drongen nog aan op gesprekken tussen de VS en Iran, maar een hoge Iraanse bron zei dat er geen vooruitgang was geboekt en Iran berichten over een verlenging verwierp .
• Vandaag (16 augustus 2026) — Het 60-daagse staakt-het-vuren onder het MoU loopt maandag 17 augustus af, zonder bevestigde verlenging en zonder dat er een definitief akkoord is bereikt. Berichten geven aan dat er geen significante vooruitgang is geboekt op een definitief akkoord, wat het risico op hervatting van de volledige vijandelijkheden vergroot .

Wat gebeurt er nu?

Nu het venster voor het staakt-het-vuren sluit, is het grootste risico een terugkeer naar de intense militaire uitwisselingen van juli. De VS handhaaft een zeeblokkade op Iraanse havens en heeft honderden oorlogsschepen en vliegtuigen in de regio. Iran heeft aangegeven dat het de Straat niet zal heropenen zonder grote concessies, waaronder een permanent einde aan de oorlog, het opheffen van alle sancties en de terugtrekking van Amerikaanse troepen uit het gebied . De wereldwijde olieprijzen stijgen al, en een nieuwe sluiting van de Straat van Hormuz zou onmiddellijke gevolgen hebben voor de energiemarkten en de wereldwijde toeleveringsketens.

Diplomatieke kanalen via Oman blijven open, maar de kloof tussen beide partijen lijkt groter dan ooit. De komende dagen zullen bepalen of het bestand kan worden hersteld of dat het conflict een nieuwe, gevaarlijkere fase ingaat.