Russische economie groeit 1,3% in Q2, maar dat verhult een diepe tweedeling

Andrei Klepach, de hoofdeconoom van de staatsbank VEB.RF (Vnesheconombank), de belangrijkste ontwikkelingsbank van het Kremlin, gaf op 14 augustus 2026 een opvallend openlijke waarschuwing tijdens een bijeenkomst van de Nikitsky Club:

"We gaan deze uitputtingsslag niet winnen. We leven in de illusie dat de economie het eeuwig kan volhouden, maar de schade door aanvallen, sancties en de technologische blokkade wordt een grote macro-economische barrière."

De belangrijkste waarschuwingen van Klepach

• Uitputtingsslag onhaalbaar: Klepach zei dat Rusland "de concurrentie in een uitputtingsslag niet kan winnen" zolang Oekraïne wordt gesteund door het Westen. Rusland verliest zowel de technologische als de economische concurrentie op wereldniveau – en "in sommige opzichten verliezen we van Oekraïne" .
• Instorting burgerindustrie: Na de militaire hausse van 2023–2024 zijn de investeringen scherp gedaald en verkeren burgerindustrieën – vliegtuigbouw, bouwmaterialen, lichte industrie, voedingsmiddelen – in een recessie . Klepach waarschuwde voor een "onvermijdelijke sociale crisis" .
• Stijgende kosten door Oekraïense aanvallen: De schade door Oekraïense drone- en raketaanvallen op olieraffinaderijen, havens, chemische fabrieken en logistieke infrastructuur wordt "een merkbare macro-economische barrière" .
• Technologische achteruitgang: Rusland raakt achterop in de wereldwijde concurrentie, niet alleen ten opzichte van China en de VS, maar volgens Klepach in sommige sectoren ook ten opzichte van Oekraïne .

Het groeiende begrotingstekort

• Het federale begrotingstekort bereikte in de eerste zeven maanden van 2026 6,5 biljoen roebel (2,8% van het BBP), gedreven door een sterke stijging van de overheidsuitgaven .
• In april bedroeg het tekort al 5,8 biljoen roebel – het dubbele van dezelfde periode in 2025 en meer dan de 3,8 biljoen roebel die voor het hele jaar was begroot .
• Het tekort zou eind 2026 bijna kunnen verdrievoudigen ten opzichte van de officiële doelstelling, nu dalende Indiase olieaankopen en grotere kortingen de inkomsten uithollen .
• De energie-inkomsten daalden in januari 2026 tot een dieptepunt in vier jaar van 393 miljard roebel .
• De overheid bereidt 10% bezuinigingen voor op alle 'niet-gevoelige' (niet-militaire) uitgaven .

Consumenten onder druk en de burgerindustrie in de knel

• Huishoudens schakelen over op goedkopere en huismerkproducten nu de koopkracht onder druk staat .
• Hoge inflatie en een streng monetair beleid knellen de consument, terwijl de arbeidsmarkt wordt verstoord door militaire werving die de burgerindustrie leegzuigt .
• Het Duitse Kiel Instituut omschreef de Russische oorlogseconomie als in een staat van "structurele uitputting" na vier jaar grootschalige oorlog .
• De vaste investeringen krompen in het eerste kwartaal van 2026 met 14,3% op jaarbasis, wat wijst op een diepe investeringscrisis .

Kan economische druk alleen Moskou dwingen van koers te veranderen?

Analisten geraadpleegd door CNBC en andere media verwachten niet dat economische stress alleen de oorlog zal beëindigen . Belangrijkste redenen:

• Politieke bescherming: Het Kremlin kan de defensiesector draaiende houden door middelen van de burgerbevolking weg te halen, en er is geen georganiseerde binnenlandse oppositie die een koerswijziging kan afdwingen .
• Overleving als prioriteit: Poetins regime behandelt oorlogsuitgaven als niet-onderhandelbaar en de civiele economie wordt bewust opgeofferd om de militaire productie in stand te houden .
• Maar de grenzen zijn zichtbaar: De Atlantic Council merkt op dat Rusland bereid is "zijn civiele economie op te offeren op het altaar van de oorlogsinspanning", maar de cumulatieve spanning – tekort, inflatie, arbeidstekorten, instortende niet-defensiesectoren en infrastructuurschade – groeit sneller dan Moskou kan beheersen .

Conclusie

Het BBP-cijfer van 1,3% in Q2 is geen teken van gezondheid; het weerspiegelt een smalle, door defensie gestimuleerde opleving na een krimp, die een diep verdeelde economie maskeert. Klepach – die spreekt vanuit het hart van het Kremlin, namelijk de eigen staatsbank – heeft publiekelijk geconcludeerd dat Rusland een uitputtingsslag tegen een door het Westen gesteund Oekraïne niet kan winnen, dat de burgerindustriën instorten en dat een sociale crisis nadert. Toch zijn de meeste analisten van mening dat economische druk alleen Moskou waarschijnlijk niet zal dwingen van koers te veranderen – daarvoor is een combinatie nodig van aanhoudende militaire druk, strengere handhaving van sancties en verdere uitputting van inkomsten om een werkelijk onhoudbare situatie te creëren .