SpaceX' Terafab in Texas: een chipfabriek van $16,8 miljard draait straks volledig op eigen gas

SpaceX en Tesla bouwen samen aan wat een van de grootste industriële projecten uit de Amerikaanse geschiedenis zou kunnen worden: een halfgeleiderfabriek genaamd Terafab, in het landelijke Grimes County, Texas. Het opvallendste detail is niet de omvang – 100 miljoen vierkante voet – of de 3.000 beloofde banen. Het is de energievoorziening. Terafab wekt zijn eigen elektriciteit op, volledig los van het stroomnet, met aardgascentrales en enorme accu-installaties. Geen Tesla-zonnepanelen, geen netaansluiting: een zelfvoorzienend eiland van fossiele energie, bedoeld om de AI-chipboom te voeden .

Dit is geen niche-experiment. Het maakt deel uit van een veel bredere "bring your own power" (BYOP)-beweging die de datasector overspoelt – en Elon Musks bedrijven staan er middenin.

Wat is Terafab?

Terafab is een verticaal geïntegreerde chipfabriek en geavanceerde computercampus die SpaceX en Tesla samen ontwikkelen . De campus verrijst ongeveer 70 kilometer ten noordwesten van Houston, op de plek van een voormalige kolencentrale. De eerste fase vergt een investering van ruim $16,8 miljard en beslaat ongeveer 100 miljoen vierkante voet . Eerdere schattingen spraken van een initiële fase van $55 miljard en een totale investering over vier fasen heen van mogelijk $119 miljard, maar SpaceX heeft dat verschil niet officieel toegelicht .

Als de fabriek draait, moet die chips voor AI en ruimtevaarttoepassingen gaan produceren – van logica en geheugen tot geavanceerde verpakkingstechnieken, allemaal onder één dak .

Stroomvoorziening: off-grid en op aardgas

Het bepalende kenmerk van het project is zijn energie-onafhankelijkheid. "We leveren onze eigen stroom," zei Riley Trettel, SpaceX' directeur energie en datacenterontwikkeling, tijdens een openbare bijeenkomst in Grimes County . Het bedrijf bouwt aardgascentrales op het terrein, gekoppeld aan "zeer grote accu-installaties" – vermoedelijk Tesla Megapacks .

Een getekende belastingvrijstellingsovereenkomst met Grimes County stelt dat de installaties "naar verwachting worden aangedreven door elektriciteit opgewekt door eigen centrales en naar verwachting geen stroom van het net zullen gebruiken" .

Waarom niet op het net? De wachtrijen voor aansluiting van projecten van deze omvang lopen jarenlang uit. Met eigen opwekking kan SpaceX veel sneller schakelen en is men gegarandeerd van betrouwbare stroom, onafhankelijk van netcongestie .

Waarom geen Tesla-zonnepanelen? Ook al is Tesla mede-eigenaar van het project, zonnepanelen maken geen deel uit van de energie-infrastructuur van Terafab . Meerdere media duiden dit als een breuk met Musks eerdere retoriek over zonne-energie en batterijen .

Kosten, subsidies en lokale tegenstand

Terafab is duur, en de publieke subsidies zijn dat ook:

• Investering: $16,8+ miljard voor fase één
• Texas Enterprise Fund-subsidie: $30 miljoen van de staat
• Grimes County belastingkorting: SpaceX sloot in juni 2026 een belastingterugbetalingsovereenkomst af, met lokale onroerendgoedbelastingvoordelen . Als voorwaarde deed het bedrijf in augustus 2026 een vooruitbetaling van $10 miljoen aan de county
• Schoolbelastingkorting: Twee plattelandsschooldistricten – Anderson-Shiro CISD en Iola ISD – keurden de regelingen goed
• Musks argument: Musk stelt dat de fabriek de belastinginkomsten van Grimes County op de lange termijn met zo'n 25% zal verhogen, ondanks de vrijstellingen

De belastingvoordelen stuitten tijdens hoorzittingen op "felle lokale tegenstand", waarbij critici zeiden dat de kortingen te gullerig waren voor een landelijke county .

Musks bredere stap naar aardgas

Terafab staat niet op zichzelf. Het maakt deel uit van een veel grotere strategie binnen Musks bedrijven:

• xAI's Colossus-datacenters in Memphis (Tennessee) en op de grens met Mississippi draaien al op tientallen aardgasturbines . In juli 2026 kreeg xAI van Mississippi een Clean Air Act-vergunning voor 41 aardgasturbines die 1,2 GW opwekken op één locatie
• Inkoop van gasturbinebedrijf: Musk kocht discreet een gasbedrijf ter waarde van ~$1 miljard (naar verluidt via SpaceX) om zijn eigen toeleveringsketen voor energie-infrastructuur veilig te stellen
• Capaciteitsdoel: Musks bedrijven mikken naar verluidt op 10–15 GW aan gasgestookt vermogen in 2027 om AI-computerclusters te voeden
• Afscheid van zonne-retoriek: Meerdere media merken op dat Musk zich heeft losgemaakt van zijn eerdere nadruk op zonne-energie en batterijen voor de aarde

SpaceX meldde ook dat zijn AI-segment, met de Colossus-datacenters, het geïnstalleerde computervermogen in het tweede kwartaal van 2026 heeft opgekrikt naar 1,4 GW, tegen 1,0 GW in het eerste kwartaal . In een beursgangdocument schreef SpaceX dat het "in belangrijke mate" afhankelijk is "van aardgas en gasturbinetechnologie om onze datacenteractiviteiten van stroom te voorzien" .

De BYOP-revolutie: waarom hyperscalers eigen centrales bouwen

"Bring Your Own Power" (BYOP) – ook wel achter-de-meter-opwekking – is in nog geen twee jaar van niche naar mainstream gegaan .

Het kernidee: in plaats van jaren te wachten op een netaansluiting, bouwen hyperscalers en AI-ontwikkelaars hun eigen centrales – meestal op aardgas – direct op of naast hun datacenterterreinen .

Omvang van de trend: Cleanview analyseerde 59 achter-de-meter-datacenterprojecten met een gezamenlijk gepland vermogen van 56 GW . Zo'n 30% van alle geplande Amerikaanse datacentercapaciteit stapt nu over op zelfopgewekte stroom, en 90% van die capaciteit werd alleen al in 2025 aangekondigd . Er worden in heel de VS minstens 82 gascentrales gebouwd of voorgesteld om datacenters van stroom te voorzien, aldus het Environmental Integrity Project .

Waarom dit gebeurt:

• Netcongestie: Bijna de helft van alle voor 2026 geplande datacenters in de VS is geannuleerd of uitgesteld, wat leidt tot een capaciteitscrisis van ~7 GW
• Snelheid: Een eigen gascentrale bouwen is in de meeste regio's sneller dan een netaansluiting krijgen
• Betrouwbaarheid: AI-training kan geen onderbrekingen verdragen; eigen opwekking biedt volledige controle

Wie doen het ook? OpenAI's Stargate-project in West-Texas gebruikt eveneens gasgestookte opwekking . Amazon, Google, Meta en Microsoft – jarenlang voorvechters van hernieuwbare energie – zetten nu vol in op aardgas voor hun AI-ambities .

Controverses en risico's

De BYOP-gasboom stuit op verzet:

• Klimaatkritiek: Milieugroepen en lokale gemeenschappen verzetten zich tegen gasgestookte datacenters als een stap terug in het klimaatbeleid. The New York Times noemde de trend "A.I. Gas Guzzlers"
• Prijsrisico: Een analyse van TechCrunch (aug. 2026) waarschuwde dat hyperscalers "spijt zouden kunnen krijgen van hun omarming van aardgas" als een nieuwe prijsprognose uitkomt . Noreva, een energieonderzoeksbureau, voorspelt dat de gasprijzen in sommige delen van de VS kunnen verdrievoudigen door de botsing tussen hyperscalervraag, dalende productiegroei en stijgende LNG-export
• Beleidsparadox: De regering-Trump moedigde AI-bedrijven aan om eigen stroom op te wekken om het stroomnet te ontzien – maar dat heeft feitelijk geleid tot een bouwgolf van gascentrales in plaats van schone energie
• Regelgeving: Vergunningen voor gasturbines (zoals xAI's 41-eenheden-vergunning in Mississippi) worden steeds vaker getoetst aan de Clean Air Act, hoewel veel vergunningen worden verleend . De EPA oordeelde dat xAI's Colossus-datacenters in Memphis illegaal niet-vergunde methaangasturbines hadden gebruikt
• Versnelde procedures: Sommige staten, waaronder Texas, Ohio en Pennsylvania, hebben spoedbanen gecreëerd voor AI-gerelateerde energieprojecten, waardoor vergunningen in soms 45 dagen worden verleend

Conclusie

SpaceX' Terafab is een mijlpaalproject dat drie grote verschuivingen tegelijk in beeld brengt: de onverzadigbare energiehonger van AI, het onvermogen van het Amerikaanse stroomnet om dat bij te benen, en de fossiele-route die hyperscalers kiezen om het probleem op te lossen. Door eigen gascentrales te bouwen op een voormalige kolenlocatie, voorziet SpaceX niet alleen een chipfabriek van stroom – het smeedt een blauwdruk voor hoe de volgende generatie AI-infrastructuur wordt geëlektrificeerd.