Crypto aan de kassa? In de eurozone nog altijd een zeldzaamheid, blijkt uit ECB-onderzoek

Hoe cryptobetalingen afsteken tegen traditionele en mobiele betalingen

De enquête – officieel de 'Use of cash by companies in the euro area' – laat een enorme kloof zien tussen crypto en alle andere betaalmethoden .

Online winkels accepteren de volgende betaalmethoden:

• Betaalkaarten: 82%
• Overschrijvingen: 74%
• Crypto/stablecoins: 0,2%

Bij fysieke winkels is het beeld even duidelijk:

• Contant geld: 92%
• Fysieke pinpassen: 88%
• Mobiel betalen: 68% in 2026, tegen 36% in 2024
• Crypto/stablecoins: minder dan 1%

De toename van mobiel betalen is opvallend: het aantal fysieke winkels dat dit accepteert is bijna verdubbeld in twee jaar tijd . Die groei vergroot de kloof met crypto, dat in dezelfde periode geen enkele vooruitgang boekte .

Waarom bedrijven crypto mijden

Opvallend is dat de ECB-enquête bedrijven niet direct heeft gevraagd naar hun redenen om crypto te weigeren . Toch wijzen ECB-publicaties en eerdere onderzoeken op een aantal bekende bezwaren:

• Volatiliteit: Cryptomunten zoals Bitcoin zijn te onvoorspelbaar in waarde voor ondernemers om ze aan te houden of in te prijzen .
• Gebrek aan regulering en rechtszekerheid: Crypto opereert in een grijs gebied vergeleken met traditionele betaalsystemen .
• Geringe vraag van klanten: Met slechts 0,2% van de webwinkels die het accepteren, zien de meeste bedrijven onvoldoende animo om de overstap te maken .
• Operationele en veiligheidsrisico's: Fraude, cyberaanvallen en witwasrisico's spelen een rol bij de terughoudendheid .

Een kanttekening: de enquête houdt mogelijk geen rekening met bedrijven die crypto accepteren via een betalingsverwerker die het bedrag omzet in euro's. Zij hebben wellicht 'nee' geantwoord op de vraag of ze crypto accepteren, terwijl de klant wel met crypto betaalt . Maar zelfs met die correctie is de kloof met traditionele betalingen enorm.

Hoe deze cijfers de plannen voor de digitale euro ondersteunen

De ECB-resultaten komen precies op het juiste moment om de noodzaak van een eigen, door de staat gesteunde digitale euro te onderbouwen. Dit is een digitale munt van de centrale bank (CBDC) die contant geld en bankdiensten moet aanvullen .

De ECB mikt op een 'eerste uitgifte' van de digitale euro in 2029 – vooropgesteld dat de EU-wetgevers de benodigde wetgeving in de loop van 2026 aannemen . De planning ziet er als volgt uit:

• In de tweede helft van 2027 kan een 12 maanden durende proef starten, zodra de wetgeving rond is .
• De digitale euro wordt een publieke, digitale betaaloptie die stabiel, gereguleerd en overal geaccepteerd is – het tegenovergestelde van de volatiliteit en het gebrek aan vertrouwen dat crypto parten speelt .
• ECB-bestuurders hebben gewaarschuwd dat een opmars van stablecoins en andere private digitale munten de monetaire politiek kan verzwakken en de kredietverlening door banken kan schaden. Dat versterkt de roep om een centralebankmunt als veilig alternatief .

De onderhandelingen over de Digital Euro Regulation worden in het najaar van 2026 op scherp gezet. De verwachting is dat de definitieve goedkeuring nog dit jaar rond moet komen .

Een hardnekkige kloof tussen cryptohype en commercieel gebruik

Ondanks jaren van optimistische koppen over cryptoadoptie, laat dit ECB-onderzoek zien dat de digitale munt in de reële economie van de eurozone geen rol van betekenis speelt. Uit een eerdere ECB-enquête onder consumenten uit november 2024 bleek wel dat 9,7% van de huishoudens in de eurozone crypto bezit . Maar dat vertaalt zich niet in acceptatie door winkeliers.

Die kloof tussen consumentenbezit en handelsacceptatie onderstreept de structurele obstakels voor crypto als betaalmiddel: volatiliteit, onzekerheid over wetgeving en operationele risico's. Precies de problemen die de digitale euro – een stabiele, gereguleerde en universeel geaccepteerde digitale versie van de euro – moet overwinnen.