Europese obligatierentes schieten omhoog door aanhoudende Straat van Hormuz-crisis

De belangrijkste oorzaken van de verkoopgolf

1. De VS-Iran crisis en de impasse rond de Straat van Hormuz

De gesprekken over heropening van de Straat van Hormuz leverden geen zichtbare vooruitgang op. Dit hield de olieprijzen hoog en wakkerde de onzekerheid over inflatie aan . De VS had laten weten de zeeblokkade van Iran voor onbepaalde tijd te kunnen volhouden, terwijl Teheran stelde de straat pas te heropenen als aan zijn voorwaarden was voldaan . Beleggers vreesden dat aanhoudend hoge energiekosten de ECB zouden dwingen het monetaire beleid te blijven verkrappen .

2. Verwachtingen van een ECB-renteverhoging

Het vooruitzicht van verdere monetaire verkrapping was het belangrijkste kanaal waarlangs het geopolitieke risico werd doorgegeven aan de obligatiemarkten:

• De ECB hield de rente op 23 juli onveranderd, maar liet de deur open voor verdere verhogingen. President Lagarde waarschuwde dat de volledige impact van de energieschok nog niet was gevoeld .
• Op 13 augustus bleek uit een peiling van Reuters dat 83% van de 69 ondervraagde economen een laatste renteverhoging van 25 basispunten verwachtte tijdens de septembervergadering. Dit zou de kortste verkrappingscyclus sinds 2011 betekenen .
• De geldmarkt in de eurozone hield op 14 augustus rekening met een kans van circa 79% op een renteverhoging in september, volgens swapkoersen . Andere databronnen lieten kansen zien die varieerden van 79% tot 91%, afhankelijk van het gebruikte instrument .

3. Bevestiging van sterke economische groei in het tweede kwartaal

De tweede raming van het bbp van de eurozone door Eurostat, die op 14 augustus werd verwacht, bevestigde naar verwachting een groei van 0,4% op kwartaalbasis — het dubbele van de oorspronkelijke consensus van 0,2% . De sterkere groei verminderde de kans op een vroege pauze van de ECB, wat extra druk zette op de obligatiekoersen .

4. Fiscale aanbodzijde-druk

De omvangrijke uitgifte van staatsobligaties door grote eurolanden (Frankrijk, Italië, Spanje) vergrootte het aanbod, waardoor de rentes deels stegen om kopers aan te trekken in een onzeker geopolitiek klimaat .

5. Tegenstrijdige mondiale data

De Amerikaanse detailhandelsverkopen voor juli vielen lager uit dan verwacht. Dit zorgde kortstondig voor een daling van de Amerikaanse staatsrentes. Het effect op Europese obligaties was echter van korte duur, omdat het Hormuz-risico en de ECB-renteverwachtingen de overhand kregen .

Impact op de bredere markt

De verkoopgolf op de obligatiemarkt leidde niet tot een brede risico-averse beweging over alle activaklassen:

• Olieprijzen bleven relatief laag, ondanks het geopolitieke risico, doordat tekenen van een zwakkere mondiale vraag de rally beperkten .
• Aandelen (zoals de DAX) lieten een geconcentreerde rally zien, gedreven door zwaargewogen sectoren, die de verkoopgolf op de obligatiemarkt absorbeerde .
• Amerikaanse staatsobligaties draaiden hun initiële daling ook weer om en stegen in lijn met de Europese rentes, omdat het inflatierisiconarratief op alle markten domineerde .
• Kortlopende Europese rentes bereikten of hielden stand op meerjarige hoogtepunten. Dit weerspiegelde de overtuiging van de markt dat renteverlagingen, zelfs na de verwachte laatste verhoging, nog ver weg zijn .

De conclusie

De verkoopgolf op de obligatiemarkt van 14 augustus is een schoolvoorbeeld van hoe een geopolitieke aanbodschok op de energiemarkt via inflatieverwachtingen kan worden doorgegeven aan de prijsvorming van monetair beleid. Zolang de impasse rond de Straat van Hormuz onopgelost blijft, lijkt de ECB op schema te liggen om in september wat velen zien als de laatste renteverhoging van de cyclus door te voeren. Of dat ook het hoogtepunt zal zijn, hangt af van de vraag of de patstelling escaleert of de-escalatie — een vraag waar de obligatiemarkten de komende tijd nauwlettend naar zullen blijven kijken.