Contant geld blijft koning in de eurozone, maar mobiel betalen rukt op: ECB-enquête 2026

De Europese Centrale Bank (ECB) publiceerde op 13 augustus 2026 de nieuwste 'Survey on the Use of Cash by Companies', gebaseerd op gegevens van 8.205 bedrijven uit alle 21 eurolanden . Het onderzoek, uitgevoerd door Ipsos European Public Affairs van 23 februari tot 10 april 2026 , laat opmerkelijke verschuivingen zien in hoe winkeliers betalingen accepteren. Dit zijn de zes belangrijkste uitkomsten.

Contant geld acceptatie herstelt naar 92%

Ondanks de gestage opmars van digitale betalingen blijft contant geld de meest gebruikte betaalmethode bij fysieke verkooppunten. In 2026 accepteerde 92% van de bedrijven met een fysieke winkel, restaurant, hotel of uitgaansgelegenheid contant geld . Dat is een herstel ten opzichte van de daling tijdens en vlak na de pandemie, toen de acceptatie in 2024 daalde naar ongeveer 90% . De ECB meldt dat de dalende trend nu is gestopt .

Winkeliers waarderen contant geld vooral vanwege de privacy en betrouwbaarheid . Uit het consumentenonderzoek van de ECB (SPACE) blijkt ook dat consumenten contant geld nog steeds het vaakst gebruiken bij aankopen in de winkel: 52% van alle betalingen aan de kassa in de eurozone werden in 2024 met contant geld gedaan (de meest recente consumentencijfers) .

Mobiel betalen: bijna verdubbeld naar 68%

De acceptatie van mobiele betalingen – via smartphone-oplossingen zoals digitale portemonnees en apps – is explosief gestegen. In 2026 accepteerde 68% van de winkeliers met fysieke verkooppunten mobiele betalingen, bijna het dubbele van de 37% in 2024 . Daarmee is mobiel betalen de snelst groeiende betaalmethode onder eurozone-bedrijven, ver vooruit op betaalkaarten en overschrijvingen.

Betaalkaarten stabiel op 88%

Betaalkaarten (debet en credit) worden nog steeds breed geaccepteerd, door 88% van de fysieke winkels . Hoewel de acceptatie van kaarten niet dezelfde explosieve groei laat zien als mobiele betalingen, blijft het de tweede meest geaccepteerde methode na contant geld.

Crypto-acceptatie stagneert onder 1%

Cryptovaluta en stablecoins blijven een statistische voetnoot in de acceptatie door winkeliers. De ECB-enquête van 2026 was de eerste die onderscheid maakte tussen acceptatie bij fysieke en online verkooppunten voor alle betaalmethoden . De belangrijkste bevinding: slechts 0,2% van de online verkopers accepteert crypto-activa zoals Bitcoin, Ethereum of Tether . In fysieke winkels is de acceptatie vergelijkbaar marginaal, onder 1% voor alle kanalen . Directe historische vergelijkingen zijn lastig door de nieuwe methode, maar het cijfer is consistent te verwaarlozen.

Wat het belangrijkst is voor winkeliers bij het kiezen van betaalmethoden

Bij de keuze welke betaalmethoden ze aanbieden, vinden winkeliers drie kenmerken het belangrijkst: snelheid, betrouwbaarheid en gebruiksgemak . Deze factoren wegen voor het gemiddelde bedrijf zwaarder dan kosten of klantvoorkeur.

Toch blijven veiligheid en privacy cruciale drijfveren: 94% van de bedrijven noemt veiligheid en 92% noemt betrouwbaarheid als belangrijke criteria . Ongeveer een derde van de bedrijven (33%) heeft geen voorkeur voor hoe klanten betalen . Van de bedrijven die wel een voorkeur hebben, kiest 24% voor debetkaarten, 21% voor contant geld en 14% voor creditcards .

Groeiende kloof tussen landen en sectoren

Het onderzoek laat grote verschillen zien binnen de eurozone. Terwijl 94% van de bedrijven die in 2024 contant geld accepteerden, aangaven dat de komende vijf jaar te blijven doen , is een groeiend aantal winkeliers – vooral in de horeca, retail en hotels – al volledig cashloos . De ECB waarschuwt dat de opkomst van geautomatiseerde en digitaal-only betaalmodellen de alledaagse bruikbaarheid van contant geld in sommige lidstaten bedreigt .

De verschillen per land zijn groot. In Italië is de acceptatie van contant geld onder het midden- en kleinbedrijf bijvoorbeeld nog hoog , terwijl sommige Noord-Europese landen sneller richting digitale bedrijfsmodellen gaan. Gedetailleerde uitsplitsingen per land zijn beschikbaar in het volledige ECB-rapport .

Conclusie

Contant geld is nog steeds de meest geaccepteerde betaalmethode in de eurozone en heeft zich hersteld van de dip tijdens de pandemie. Maar mobiele betalingen groeien snel, terwijl crypto statistisch gezien geen rol speelt. De verschillen tussen landen worden groter, wat suggereert dat een uniforme betaalstrategie niet past bij de diverse nationale markten van de EU.