Straat van Hormuz-crisis: Hoe het conflict de Golf-luchtvaart ontwricht

Vluchtannuleringen door Golf-luchtvaartmaatschappijen

• Etihad Airways heeft zes vluchten tussen Abu Dhabi en Bahrein geannuleerd (EY641, EY642, EY645, EY646, EY647, EY648). Twee andere vluchten naar Bahrein (EY643, EY644) vliegen volgens de planning van 14 augustus nog wel .
• Luchtvaartmaatschappijen uit de Golfregio blijven over het algemeen vliegen, maar hebben de capaciteit verminderd. Begin april 2026 hadden zij duizenden vluchten geannuleerd en de tarieven sterk verhoogd. De wereldwijde capaciteit daalde met ongeveer 7%, vliegtickets werden gemiddeld 24% duurder .
• IATA (International Air Transport Association) meldde in juni dat de sluiting van de zeestraat de wereldwijde luchtvaartsector zwaar had getroffen, met langere routes, extra tankstops en minder frequente vluchten .

Het beleid van Emirates

Emirates heeft een uitdagende, op groei gerichte houding aangenomen, ondanks de crisis:

• President Tim Clark zei in juni tegen persbureau Reuters dat de luchtvaartmaatschappij geen plannen had om het aantal vluchten te verminderen. In plaats van lagere tarieven biedt Emirates reizigersprikkels die zich richten op betrouwbaarheid en klantenservice .
• Vanaf juli 2026 vloog Emirates naar 137 bestemmingen (96% van het netwerk van voor de oorlog), maar met slechts 75% van de capaciteit van voor de oorlog (ongeveer 1.300 wekelijkse vluchten). Dit betekent dat de frequentie op veel routes is verminderd, ook al worden de bestemmingen nog wel bediend .
• De maatschappij heeft haar brandstofbeleid aangepast: passagiers die na 2 april hebben geboekt, krijgen eenmalig een gratis datumwijziging, vanwege de onvoorspelbare dienstregeling .

Opschorting van diensten door internationale luchtvaartmaatschappijen

Grote internationale luchtvaartmaatschappijen hebben diensten naar de VAE en andere Golfbestemmingen opgeschort of sterk verminderd:

• Verschillende (niet bij naam genoemde) grote internationale luchtvaartmaatschappijen hebben hun opschorting van diensten naar de VAE en andere bestemmingen in het Midden-Oosten verlengd, zo blijkt uit berichten van medio augustus .
• Europese en Aziatische luchtvaartmaatschappijen zijn het zwaarst getroffen, omdat zij zowel te maken hebben met luchtruimbeperkingen rond Iran, Irak en de Golf als met de hoge kosten van lange alternatieve routes .
• De crisis dwingt luchtvaartmaatschappijen om extra tankstops in te lassen en extra brandstof mee te nemen op langeafstandsvluchten, wat de kosten verder opdrijft .

EU-luchtvaartveiligheidsadvies (EASA)

Het Europees Agentschap voor de veiligheid van de luchtvaart (EASA) heeft zijn Conflict Zone Information Bulletins (CZIB's) stapsgewijs uitgebreid en aangescherpt:

• Eerste bulletin (28 februari): Uitgegeven bij het begin van het conflict, met betrekking tot het luchtruim van het Midden-Oosten en de Perzische Golf .
• Uitbreiding 24 juni: Na het raamwerkakkoord tussen de VS en Iran adviseerde EASA luchtvaartmaatschappijen om het luchtruim van Iran, Irak en Libanon te blijven mijden vanwege aanhoudende risico's .
• Herinvoering en uitbreiding 14 juli: Toen de gevechten weer oplaaiden, herriep en verscherpte EASA haar waarschuwing. Luchtvaartmaatschappijen werd geadviseerd het luchtruim van Bahrein, Koeweit, Qatar, de VAE en boven de Golf van Oman te mijden vanwege risico's op raketten, drones en luchtafweer .
• Huidige status (14 augustus): De CZIB voor de Perzische Golf en de Golf van Oman (CZIB-2026-07R1) is geldig tot 31 augustus 2026, zonder wijzigingen in de inhoud. Het bulletin geldt voor alle vlieghoogtes en -niveaus in de betreffende luchtruimen . De Europese Commissie verklaarde op 8 mei afzonderlijk dat er in de hele EU geen tekorten aan kerosine zijn gemeld .

Impact op de bredere industrie

• De prijzen van kerosine zijn ongeveer verdubbeld. De crisis dwingt luchtvaartmaatschappijen tot het verhogen van tarieven, het schrappen van vluchten, het inlassen van extra tankstops en het meenemen van extra brandstof .
• IATA waarschuwde in april dat het maanden kan duren voordat de kerosinevoorziening is hersteld, zelfs nadat de zeestraat weer is geopend .
• De VAE hebben plannen aangekondigd om de afhankelijkheid van de Straat van Hormuz terug te brengen tot "nul" door middel van alternatieve pijpleidingen en havens aan de oostkust .

Kanttekening: Hoewel de ADNOC-aanvallen de veiligheidszorgen hebben vergroot, dateren de meest directe gevolgen voor de luchtvaart – luchtruimwaarschuwingen, pieken in brandstofkosten en routeannuleringen – van vóór de laatste aanvallen op schepen. Ze worden veroorzaakt door het bredere Amerikaans-Iraanse militaire conflict dat eind februari 2026 leidde tot de sluiting van de zeestraat.