De spectaculaire ondergang van Leopold Aschenbrenners AI-hedgefonds: een les in hefboomwerking

Het was een onmiddellijk succes. Begin juli 2026 beheerde Situational Awareness ongeveer $45 miljard, met steun van JPMorgan, Goldman Sachs, Bank of America en miljardairs zoals de oprichters van Stripe, Patrick en John Collison . Het fonds leverde tot en met juni 2026 een rendement van 439% op . Aschenbrenner werd geprezen als de 'Nostradamus van AI' . Maar onder de oppervlakte gebruikte het fonds een hefboom van tot wel 400% .

De ineenstorting: een ontknoping van $35 miljard in weken

In juli 2027 keerde het tij. Een wereldwijde verkoopgolf in AI-aandelen, aangewakkerd door groeiende twijfel over de duurzaamheid van de enorme AI-investeringen, veroorzaakte een historische trendommekeer . Voor Situational Awareness waren de gevolgen catastrofaal.

• Cascade aan margin calls. Met een hefboom van 4x werden zelfs gematigde dalingen in AI-aandelen fataal. Prime brokers, waaronder Bank of America, eisten meer onderpand, waardoor Aschenbrenner gedwongen werd zijn posities op het slechtst mogelijke moment te verkopen .
• Gedwongen verkoop aan Citadel. Aschenbrenner verkocht vrijwel al zijn publieke aandelen – waaronder SK Hynix en CoreWeave – onder de marktprijs aan Ken Griffins Citadel . De portefeuille had een waarde van naar schatting $16 miljard .
• Vermogen bloedt weg. Het beheerde vermogen kelderde van $45 miljard begin juli naar ongeveer $10 miljard – een verlies van ongeveer $35 miljard in zo'n maand tijd .
• Anthropic-belang blijft. Het fonds trok zich terug uit een deal om $3,5 miljard aan Anthropic-aandelen te verkopen en behield zijn waardevolle private AI-belangen .
• Brief aan investeerders. Aschenbrenner schreef dat hij investeerders "had teleurgesteld" en beloofde "de nodige lessen te trekken" . Ondanks het verlies van 67% stond het fonds over het hele jaar nog steeds ongeveer 80% in de plus, wat de extreme eerdere winsten illustreert .

Jane Street's klap van $15 miljard

Jane Street, de handelsgigant en een grote investeerder in Situational Awareness, leed in juli een verlies van $15 miljard . Volgens Bloomberg werden ook verkeerde optieposities op Chinese markten als oorzaak genoemd .

Het verlies van $15 miljard was echter een uitzonderlijk zware maand na een buitengewoon sterk eerste halfjaar:

• Record Q1 2026. Jane Street boekte in het eerste kwartaal alleen al $16,1 miljard aan handelsinkomsten en $10,3 miljard aan nettowinst, meer dan het dubbele van een jaar eerder .
• Jaar-tot-datum. Tot en met juli had het bedrijf nog steeds meer dan $40 miljard aan handelsinkomsten gegenereerd .
• Recordjaar 2025. In 2025 vestigde Jane Street een Wall Street-record met $39,6 miljard aan netto handelsinkomsten, waarmee het JPMorgan en andere zakenbanken voorbijstreefde .

Het verlies van $15 miljard was aanzienlijk, maar werd opgevangen binnen een nog steeds zeer sterk jaar .

De bredere hedgefondssector in juli 2026

De AI-uitverkoop trof de hele sector, maar geen enkel ander fonds kwam in de buurt van de verliezen van Situational Awareness:

• Wereldwijde hedgefondsen. Ze verloren bijna 3%van hun winst in juli, maar stonden over het hele jaar nog ongeveer 8% in de plus .
• Azië-gefocuste fondsen. De pijn was het grootst in Azië. Azië-gefocuste fondsen daalden gemiddeld 18,6% in juli, op weg naar de slechtste maand ooit . Fondsen van Hel Ved Capital Management, E20 Capital en anderen leden verliezen van meer dan 10% .
• Andere opvallende slachtoffers. Whale Rock Capital Management daalde 21,7% in juli . Het AI-hedgefonds VARA daalde met 44% . Multi-strategiefondsen zoals Balyasny en Verition leden kleinere, maar nog steeds significante verliezen .
• Extreme uitschieter. Het verlies van 67% en de ondergang van $35 miljard van Situational Awareness waren ongeëvenaard. Zonder dit fonds verloren tech-hedgefondsen in juli 10,2% – zelf een record – wat de extremiteit van de implosie van Situational Awareness benadrukt .

Belangrijkste lessen: het gevaar van hefboomwerking in de AI-hausse

De ondergang van Situational Awareness is een schoolvoorbeeld van wat er gebeurt als hefboomwerking samenkomt met een overvolle, eenzijdige gok:

• Overmatige hefboom versterkt verliezen. Met een hefboom van 400% kon een daling van 25% in de beleggingen het eigen vermogen volledig wegvagen. Toen AI-aandelen 30-78% daalden, had het fonds geen manoeuvreerruimte meer .
• Concentratie vergroot risico. Het fonds was vrijwel volledig in één thema belegd: AI-infrastructuur. Toen dat thema keerde, waren er geen hedges of spreiding om de klap op te vangen .
• Prime brokers beschermen zichzelf eerst. Bank of America, Goldman Sachs en JPMorgan eisten snel contant geld, wat de gedwongen liquidatie versnelde en ervoor zorgde dat het fonds niet kon wachten op een herstel .

Aschenbrenner had gelijk over de langetermijnthese van AI, maar zat fout wat betreft timing en risicobeheer. De les voor beleggers: gelijk hebben is niet genoeg als de positiegrootte en hefboomwerking verkeerd zijn .