Franse en Duitse staatsobligatierentes op meerjarige hoogtepunten: dit is de oorzaak

Half augustus 2026 bereikten de langetermijnrentes op Franse en Duitse staatsobligaties hun hoogste punt in jaren. De Franse 10-jaarsrente klom naar 4,06% – het hoogste niveau sinds 2008 – en de Duitse Bund noteerde rond 3,00% tot 3,20%, een record sinds 2011 . Het renteverschil tussen Frankrijk en Duitsland, de zogeheten OAT-Bund-spread, liep op tot circa 84 basispunten, tegen de bovenkant van de bandbreedte die sinds 2024 wordt gezien . De stijging is het resultaat van een samenloop van directe aanjagers – energieschokken en geopolitieke risico's – en dieperliggende structurele factoren die de eurozone-obligatiemarkt blijvend veranderen.

De directe aanjagers in augustus 2026

Drie duidelijke factoren dreven de rentes in augustus 2026 op:

Energiegedreven inflatievrees. De fors stijgende olieprijs als gevolg van de Amerikaans-Israëlische oorlog tegen Iran en de nasleep daarvan zorgde voor hogere inflatieverwachtingen. Beleggers gingen er steeds meer op rekenen dat de ECB de rente opnieuw zou verhogen. Eind juli 2026 schoten de Duitse 10-jaarsrentes omhoog na een olieprijsstijging, zelfs terwijl de ECB de rente ongemoeid liet . Uit een peiling van Reuters op 13 augustus 2026 bleek dat 83% van de economen een extra renteverhoging in september verwachtte .

Geopolitieke risicopremie. Het conflict in het Midden-Oosten hield de risicopremies hoog en dreef de Europese rentes in het voor- en najaar van 2026 breed op . Ondanks een staakt-het-vuren bleven de rentes aanzienlijk hoger dan vóór het conflict .

Grote Franse staatsleningveiling. Een omvangrijke OAT-veiling (Franse staatsobligaties) begin augustus zette de Franse rente extra onder druk. Commerzbank-strateeg Rainer Guntermann merkte op dat 'supply concessions een rol kunnen hebben gespeeld' bij het oplopen van de OAT-spread .

Structurele factoren achter de aanhoudende langetermijnrentestijging

Begrotingstekorten en zorgen over schuldhoudbaarheid

De overheidsschuldquotes in de eurozone blijven hoog, en de hogere financieringskosten beperken de budgettaire speelruimte aanzienlijk . De ECB zelf concludeerde dat het schuldvooruitzicht voor eurolanden 'minder gunstig is dan voorheen, omdat hogere financieringskosten de overheden minder manoeuvreerruimte geven dan alleen de schuldstand zou doen vermoeden' . In Frankrijk zorgen herhaalde politieke crises – meerdere moties van wantrouwen, een downgrading door Fitch (naar A+) en Morningstar DBRS – voor een blijvende risicopremie op Franse schuld . De Franse begrotingsrisico's en het onvermogen om een stabiel kabinet met een geloofwaardig bezuinigingsplan te vormen, worden genoemd als aanhoudende kwetsbaarheden .

Recordaanbod aan staatsobligaties

Er is een structurele vloedgolf van soevereine schulduitgifte in de geavanceerde economieën. Het 'enorme aanbod aan obligaties als gevolg van aanhoudend hoge tekorten' verlaagt de vraag en vereist hogere rentes om beleggers te lokken . ING-analisten waarschuwden dat de rentes mogelijk nog verder moeten stijgen om het recordaanbod te absorberen . In de eurozone werd de netto-uitgifte van staatsobligaties voor 2026 geraamd als de hoogste ooit, met een bruto-uitgifte van bijna 1,4 biljoen euro . De voortgaande kwantitatieve verkrapping van de ECB versterkt deze aanbodeffecten nog .

Stijgende termijnpremies

De ECB en LSEG zien een forse steiler wording van de zeer lange kant van de rentecurve (30 jaar min 10 jaar) in de eurozone, veroorzaakt door een toename van de reële termijnpremie, vooral op Franse inflatie-obligaties . Beleggers hebben zich 'losgemaakt' van de korte ECB-rente en herwaarderen lange schuld nu op basis van begrotingsrisico's en aanboddynamiek . Oxford Economics schatte de termijnpremie op 10-jaars Bunds op circa 1,1% .

Politieke instabiliteit in Frankrijk

Frankrijk verkeert sinds medio 2024 in een diepe politieke crisis. Meerdere kabinetten vielen of kregen te maken met moties van wantrouwen. Dit heeft de historische convergentie tussen Franse en Duitse rentes doorbroken en houdt de spread structureel breed . Robeco merkte op dat Franse spreads soms boven Italiaanse spreads werden verhandeld – een ongewoon signaal van diepe marktbezorgdheid over het Franse begrotingsbeleid . De Franse 30-jaarsrente steeg naar het hoogste niveau sinds 2009 .

Structurele veranderingen in de vraag

Drie structurele krachten aan de vraagzijde dragen eveneens bij aan hogere langetermijnrentes, aldus OMFIF: de toegenomen soevereine uitgifte om expansief begrotingsbeleid en defensie-investeringen te financieren; de overgang van het Nederlandse pensioenstelsel van uitkerings- naar premieovereenkomsten, waardoor een natuurlijke bron van vraag naar lange Europese obligaties wegvalt; en de voortgaande kwantitatieve verkrapping van de ECB . Deutsche Bank stelde dat de afbouw van centralebankbalansen heeft bijgedragen aan een aanhoudend verhoogde termijnpremie .

Gevolgen voor de eurozone

Leenkosten eurozone

Hogere lange rentes verhogen direct de financieringskosten van overheden. Voor Frankrijk betekenen 10-jaarsrentes boven de 4% een aanzienlijk duurdere schuldendienst op de omvangrijke uitstaande schuld . De ECB stelde dat de kosten van schuldherfinanciering substantieel zijn gestegen en dat de budgettaire buffer die er in 2022 nog was, grotendeels is verdwenen . Groot-Brittannië verkocht in april 2026 een recordbedrag aan 10-jaars staatsobligaties tegen de hoogste rente sinds 2008, wat de bredere trend in geavanceerde economieën illustreert .

ECB-beleid

De ECB verhoogde haar depositorente op 11 juni 2026 met 25 basispunten naar 2,25% – de eerste verhoging in een jaar – als reactie op de aanhoudende, door energieprijzen gedreven inflatie . Op 23 juli hield ze de rente onveranderd, maar liet ze de deur open voor verdere verkrapping . De markt verwacht nog één verhoging in september 2026, waarna een langere pauze volgt . Het monetaire beleid van de ECB bevindt zich dus in een verkrappende modus als reactie op aanbodzijde-energieschokken, niet op oververhitting van de binnenlandse vraag .

Bedrijfsfinanciering

De financieringsvoorwaarden voor bedrijven in de eurozone begonnen in 2026 te verslechteren. Het financieel stabiliteitsoverzicht van de ECB van mei 2026 meldde dat banken de kredietnormen hadden aangescherpt en dat de nieuwe kredietverlening aan niet-financiële ondernemingen was verzwakt . De bankrentes voor bedrijven stonden begin 2026 op 3,6% . De hogere lange rentes werkten door in hogere bedrijfsobligatierentes en krappere financiële voorwaarden voor bedrijven die op de markt willen lenen .

Politieke dynamiek

De aanhoudende stijging van de Franse rentes ten opzichte van Duitse Bunds is op zichzelf een politiek signaal: de markten straffen Frankrijk voor het onvermogen om een geloofwaardig begrotingsconsolidatieplan neer te leggen in een versplinterd parlement . Dit creëert een vicieuze cirkel – hogere leenkosten maken bezuinigen moeilijker, wat de spread vervolgens hoog houdt. De politieke crisis in Frankrijk is nu een structurele factor in de prijsvorming van eurozone-obligaties, geen kortetermijngebeurtenis . De spread liep eind augustus 2025 sterk op toen premier Bayrou een vertrouwensstemming uitschreef, van 65 naar 82 basispunten . In oktober 2025 stond de spread op circa 86 basispunten na het aftreden van opnieuw een premier .